Boris Aleksandrowicz Rybakow (ros. Бори́с Алекса́ндрович Рыбако́в, ur. 21 maja^?/3 czerwca 1908 w Moskwie, zm. 27 grudnia 2001 tamże) – rosyjski historyk i archeolog.

Urodził się w rodzinie staroobrzędowców, jego ojciec (absolwent Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego) zajmował się badaniami rozłamu w Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. W 1930 ukończył studia na Wydziale Historycznym Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego i został pracownikiem naukowym archiwum Rewolucji Październikowej, w 1931 starszym pracownikiem naukowym, a 1943–1948 był kierownikiem działu Państwowego Muzeum Historycznego. Zajmował się historią Rusi i Rosji. Od 1939 kierował katedrą historii Rosji na Uniwersytecie Moskiewskim (w latach 1950–1952 był dziekanem). Od 1956 do 1987 był dyrektorem Instytutu Archeologii Akademii Nauk ZSRR. W 1951 został przyjęty do WKP(b).

Był członkiem Akademii Nauk ZSRR od 1958, członkiem zagranicznym Czechosłowackiej Akademii Nauk (1960) i Polskiej Akademii Nauk (1970) oraz doktorem honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1964). Został pochowany na Cmentarzu Trojekurowskim w Moskwie

Skupiał się na badaniach dawnej Słowiańszczyzny wschodniej. Prowadził wykopaliska m.in. w Moskwie, Nowogrodzie Wielkim, Zwienigorodzie, Czernihowie, Perejasławiu, Tmutarakaniu i Putywlu.

Wybrane publikacje

• Riemiesło driewniej Rusi (1948)
• Driewnosti Czernigowa (1949)
• Driewnaja Ruś. Skazania. Byliny. Letopisy (1963)
• Pierwyje wieka ruskoj istorii (1964), wyd. pol. Pierwsze wieki historii Rusi (1983)
• Ruskije datirowannyje nadpiski XI-XIV wiekow (1964)
• Ruskoje prikładnoje iskusstwo X-XIII wiekow (1971)
• Słowo o połku Igorewie i jego sowriemiennych (1971)
• Ruskije letopisy i awtor „Słowа о połku Igorewiе“ (1972)
• Ruskije karty Moskwy XV — naczała XVI wiekow» (1974)
• Gerodotowa Skifia. Istoriko-gieograficzeskij analiz (1979)
• Jazyczestwo driewnich Sławian (1981)
• Kijewskaja Ruś i ruskiej kniżestwa XII—XIII wiekow (1982)
• Jazyczestwo driewniej Rusi (1987)
• Piotr Borysławicz. Poisk awtora „Słowа о połku Igorewie“ (1991)
• Strigolniki. Ruskije gumanisty XIV stoletia (1993)

Wydania polskie

• Pierwsze wieki historii Rusi, przeł. Andrzej Olejarczuk, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1983, ISBN 83-06-00886-3.

Odznaczenia i nagrody

• Medal Sierp i Młot Bohatera Pracy Socjalistycznej (2 czerwca 1978)
• Order Lenina (trzykrotnie, 1968, 1971 i 1978)
• Order Za Zasługi dla Ojczyzny III klasy (1998)
• Order Rewolucji Październikowej (1975)
• Order Przyjaźni Narodów (2 czerwca 1988)
• Order „Znak Honoru” (1953)
• Nagroda Leninowska (1976)
• Nagroda Stalinowska (dwukrotnie, 1949 i 1952)
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa, 1974)
• Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (Polska Ludowa, 1967)

Bibliografia

• Рыбаков Борис Александрович. ХРОНОС: ВСЕМИРНАЯ ИСТОРИЯ В ИНТЕРНЕТЕ. [dostęp 2019-12-08]. (ros.).
• http://isaran.ru/?q=ru/person&guid=01658B6F-B7C9-A813-833A-C70ABEA06A5E (ros.)

Przypisy