Boltonia

Boltonia
	; Boltonia decurrens
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Rodzaj	boltonia
	Nazwa systematyczna
	Boltonia L'Hér.; Sert. Angl.: 27 (1788)
	Typ nomenklatoryczny
	B. glastifolia (J. Hill) L'Héritier de Brutelle
Synonimy
	Actartife Raf.; Cacotanis Raf.; Madea Sol. ex DC.;
	Actartife Raf.; Cacotanis Raf.; Madea Sol. ex DC.;

Boltonia (Boltonia L'Hér.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 5–6 gatunków. Występują w Ameryce Północnej, głównie w części wschodniej, tylko B. asteroides rośnie na zachodzie w Idaho i Oregonie (w niektórych ujęciach należą tu również gatunki ze wschodniej Azji, włączane obecnie zwykle do rodzaju aster Aster). Są to okazałe byliny rosnące zarówno w formacjach trawiastych, jak i w lasach.

Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne, zwłaszcza boltonia gwiaździsta B. asteroides, spotykana także w Polsce.

Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia angielskiego botanika i ilustratora – Jamesa Boltona (1735–1799).

Morfologia

Pokrój: Byliny osiągające do 3 m wysokości, o pędach nagich, łodygach prążkowanych wyrastających z kłącza, rozgałęziających się w górnej części.
Liście: Skrętoległe, łodygowe (odziomkowe więdną przed kwitnieniem), siedzące, czasem zbiegające, pojedyncze, lancetowate i całobrzegie, czasem piłkowane.
Kwiaty: Zebrane w liczne zwykle koszyczki (nierzadko w liczbie przekraczającej 100), tworzące ulistniony, wiechowaty lub baldachogroniasty kwiatostan złożony. Okrywa koszyczka płytko miseczkowata, z listkami w 2–4 szeregach o wyrównanej długości lub zmniejszających się, lancetowatych, zwykle z pomarańczowym grzbietem. Dno koszyczka wypukłe do stożkowatego. Kwiaty języczkowate na skraju koszyczka w liczbie 20–40 mają barwę białą do niebieskawej, rzadziej różową lub fioletową. Kwiaty rurkowe są żółte, mają krótko rurkowatą koronę.
Owoce: Niełupki nieco spłaszczone i często oskrzydlone, eliptyczne do eliptyczno-jajowatych, czasem omszone. Puch kielichowy zredukowany całkiem lub w postaci pierścienia krótkich ości.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj w obrębie rodziny astrowatych Asteraceae klasyfikowany jest do podrodziny Asteroideae i plemienia Astereae.

Wykaz gatunków

Boltonia apalachicolensis L.C.Anderson
Boltonia asteroides L'Hér. – boltonia gwiaździsta, b. gwiazdkowata
Boltonia caroliniana (Walter) Fernald
Boltonia decurrens (Torr. & A.Gray) Wood
Boltonia diffusa Elliott
Boltonia montana J.F.Towns. & Kar.-Castro

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-05-05] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-05-05] (ang.).
1 2 3 4 5 6 Boltonia L'Hér.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-05-05].
↑ Boltonia L'Hér.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-05-05].
1 2 3 4 5 6 Vesna Karaman-Castro, Lowell E. Urbatsch: Boltonia L’Héritier. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-05-05].
1 2 3 4 5 6 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 379. ISBN 0-333-74890-5.
↑ Słownik botaniczny. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.). Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
1 2 3 4 5 J.W.J.W. Kadereit J.W.J.W., CharlesCh. Jeffrey CharlesCh. (red.), Flowering plants. Eudicots: Asterales, Berlin: Springer, 2007, s. 328, ISBN 978-3-540-31051-8, OCLC 184984805 .
↑ Genus Boltonia LʼHér.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-05-05].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-05-05] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-05-05] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 6 Boltonia L'Hér.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-05-05].

[ing-4] Boltonia L'Hér.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-05-05].

[america-5] 1 2 3 4 5 6 Vesna Karaman-Castro, Lowell E. Urbatsch: Boltonia L’Héritier. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-05-05].

[philips-6] 1 2 3 4 5 6 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 379. ISBN 0-333-74890-5.

[slownik-7] Słownik botaniczny. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.). Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.

[kubitzki-8] 1 2 3 4 5 J.W.J.W. Kadereit J.W.J.W., CharlesCh. Jeffrey CharlesCh. (red.), Flowering plants. Eudicots: Asterales, Berlin: Springer, 2007, s. 328, ISBN 978-3-540-31051-8, OCLC 184984805 .

[grin-9] Genus Boltonia LʼHér.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-05-05].