Bolesław Antoni Fijałkowski (ur. 2 maja 1891 w Bobrownikach Małych, zm. po 18 marca 1940) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, inżynier.

Życiorys

Urodził się 2 maja 1891 w Bobrownikach Małych, w ówczesnym powiecie tarnowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Bolesława Grzegorza Fijałkowskiego vel Fiałkowskiego (1847–1894), powstańca styczniowego, kierownika gorzelni Bobrowniki–Bogumiłowice i Bronisławy z Dudzińskich. Był bratem Emilii Klementyny Łabędzkiej (ur. 1877) i Jana. Był także bratankiem Piotra Fiałkowskiego (1854–1919), podpułkownika, komendanta Legionu Wschodniego. W latach 1906–1909 uczęszczał do c. k. I Wyższej Szkoły Realnej we Lwowie. Świadectwo dojrzałości otrzymał po złożeniu ustnego egzaminu w terminie zimowym (15–17 lutego 1910).

W sierpniu 1914 wstąpił do Legionu Wschodniego, a po jego rozwiązaniu do 3 pułku piechoty Legionów Polskich. Pełnił w tym oddziale między innymi funkcję adiutanta dowódcy pułku, Henryka Minkiewicza. 18 października 1914 został mianowany podporucznikiem, a 25 czerwca 1915 awansowany na porucznika piechoty. W czerwcu 1915, po odniesionej kontuzji w Besarabii był leczony w Szpitalu Rezerwowym Nr 1 Stiftskas w Wiedniu. 6 lipca 1916 w bitwie pod Kostiuchnówką dostał się do rosyjskiej niewoli pod wsią Wołczeck. Przebywał w Mikołajewsku, w guberni samarskiej. W 1917 zbiegł z niewoli i wrócił do macierzystego pułku, w którym objął dowództwo kompanii. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) służył w Polskim Korpusie Posiłkowym. Po bitwie pod Rarańczą (15–16 lutego 1918) internowany, a następnie wcielony do armii austro-węgierskiej i odesłany na front włoski do Udine.

8 listopada 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika. Tego samego dnia Rada Regencyjna mianowała go kapitanem ze starszeństwem z 12 października 1918. Początkowo pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego Lublin. 11 czerwca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu podpułkownika, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii gen. Hallera. Pełnił wówczas służbę w Dowództwie 1 Armii. 25 lipca 1920 objął dowództwo 54 pułku piechoty i sprawował je do zakończenia wojny z bolszewikami. Po zakończeniu działań wojennych został „odkomenderowany” na Politechnikę Lwowską, w celu ukończenia studiów, pozostając oficerem nadetatowym 54 pp. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 114. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Z dniem 15 października 1923, po zakończeniu studiów i uzyskaniu tytułu inżyniera, został przeniesiony do 42 pułku piechoty w Białymstoku na stanowisko dowódcy pułku. 1 grudnia 1924 prezydent RP nadał mu stopień pułkownika z dniem 15 sierpnia 1924 i 7. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

W maju 1926 przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza i mianowany dowódcą 2 Brygady Ochrony Pogranicza w Baranowiczach. W lipcu tego roku został przesunięty na stanowisko dowódcy 5 Brygady Ochrony Pogranicza w Łachwie. W lipcu 1928 został przeniesiony z KOP i mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 23 Dywizji Piechoty w Katowicach. W międzyczasie, od 6 grudnia 1929 do 10 lipca 1930, był słuchaczem IV Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. W październiku 1931 został przeniesiony do 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu na stanowisko dowódca piechoty dywizyjnej. W październiku 1935 został zwolniony z zajmowanego stanowiska, a później przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie na stanowisko pomocnika dowódcy okręgu. Obowiązki na tym stanowisku pełnił do września 1939. Po przeniesieniu Mariana Czerniewskiego w stan spoczynku (31 sierpnia 1935) został najstarszym pod względem starszeństwa pułkownikiem piechoty służby stałej.

W czasie kampanii wrześniowej dowodził obroną Lwowa (w dniach 10–11 września) oraz wykonywał obowiązki zastępcy dowódcy Grupy Obrony Lwowa (w dniach 12–22 września). Po kapitulacji załogi miasta aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD i osadzony w obozie w Starobielsku, gdzie przebywał od 23 października 1939 do 18 marca 1940 (figuruje na tzw. liście Gajdideja). Dalsze losy Bolesława Fijałkowskiego nie są znane; jego nazwiska nie ma na żadnej z dotychczas ujawnionych list ofiar zbrodni katyńskiej, jednak polski autor Tadeusz Kisielewski uznaje go za jedną z ofiar tej zbrodni.

3 grudnia 1921 ożenił się z Anną ze Skibniewskich (1898–1964), córką Bogumiła i Marii z Trzebińskich oraz siostrą Tadeusza (1889–1952), rotmistrza rezerwy Wojska Polskiego i Bogumiła (1891–1945), majora artylerii rezerwy Wojska Polskiego.

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1164– 26 marca 1921
• Krzyż Niepodległości – 9 listopada 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 11 listopada 1934 „za zasługi w służbie wojskowej”
• Krzyż Walecznych czterokrotnie (po raz 1 i 2 w 1921, „w zamian za otrzymaną wstążeczkę biało-amarantową b. armii gen. Hallera”)
• Złoty Krzyż Zasługi po raz pierwszy – 5 kwietnia 1928 „za zasługi przy organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza”
• Złoty Krzyż Zasługi po raz drugi – 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej”
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
• Medal Zwycięstwa

Przypisy

Bibliografia

• Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. I. Szkoły Realnej we Lwowie za rok szkolny 1907. Lwów: Nakładem Funduszu Naukowego, 1907.
• Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. I. Szkoły Realnej we Lwowie za rok szkolny 1907/8. Lwów: Nakładem Funduszu Naukowego, 1908.
• Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. I. Wyższej Szkoły Realnej we Lwowie za rok szkolny 1908/9. Lwów: Nakładem Funduszu Naukowego, 1909.
• Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. I. Wyższej Szkoły Realnej we Lwowie za rok szkolny 1909/10. Lwów: Nakładem Funduszu Naukowego, 1910.
• Lista strat Legionu Polskiego od 1 maja do 1 lipca 1915. Piotrków: Centralny Oddział Ewidencyjny Departamentu Wojskowego NKN, 1915-08-01.
• Lista strat Legionu Polskiego od lipca do października 1915. Piotrków: Centralny Oddział Ewidencyjny Departamentu Wojskowego NKN, 1915-10-01.
• VII Lista strat Legionów Polskich. Piotrków: Centralny Urząd Ewidencyjny Legionów Polskich przy Departamencie Wojskowym NKN, 1916-10-01.
• Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917). Komenda Legionów Polskich, 1917.
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
• Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
• Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
• Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1 lipca 1933. Warszawa: Przegląd Piechoty, 1933.
• Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 5 czerwiec 1935. Warszawa: Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1935.
• Ryszard Dalecki: Armia „Karpaty” w wojnie 1939 roku. wydanie III. Rzeszów: Wydawnictwo Libra, 2009. ISBN 978-83-89183-47-7.
• Stanisław Łoza: Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938.
• Wiktor Mondalski: Z trzecim pułkiem Legionów. Stanisław Janowski (foto). Kraków: nakł. Centralnego Biura Wydawnictw N.K.N., 1916.
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.