Bogdan Stanisław Bartnikowski, ps. „Mały” (ur. 24 stycznia 1932 w Warszawie) – polski wojskowy, pułkownik pilot Wojska Polskiego, uczestnik powstania warszawskiego, dziennikarz, pisarz i reportażysta.

Życiorys

Syn Heleny z domu Pieńkowskiej i Stefana Bartnikowskiego. Przed II wojną światową jego ojciec pracował jako pracownik cywilny w Wyższej Szkole Wojennej, a matka prowadziła dom. Podczas okupacji niemieckiej oboje zajmowali się handlem, ojciec prawdopodobnie zginął podczas powstania warszawskiego.

W czasie powstania warszawskiego Bogdan Bartnikowski był łącznikiem w obwodzie Ochota Armii Krajowej (ps. „Mały”). 10 sierpnia 1944 wraz z matką zostali przymusowo wysiedleni do obozu przejściowego na Zieleniaku, skąd krótko potem przez Dulag 121 Pruszków wywieziono ich do KL Auschwitz-Birkenau. Był tam więźniem bloku dziecięcego nr 13. W styczniu 1945 wywieziony wraz z matką do Blankenburga, gdzie do kwietnia 1945 pracował przymusowo przy odgruzowywaniu Berlina.

Po powrocie do Polski kształcił się w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego. W 1952 zaczął naukę w Oficerskiej Szkole Lotniczej w Dęblinie, do początku lat 50. działał również w harcerstwie. Będąc zawodowym wojskowym, do 1968 służył jako pilot–instruktor w Oficerskiej Szkole Lotniczej, przemianowanej z czasem na Wyższą Szkołę Oficerską Sił Powietrznych, a następnie w 36 Samodzielnym Specjalnym Pułku Lotniczym w Warszawie. Następnie zatrudniony w prasie wojskowej, do czasu przejścia w stan spoczynku w 1985.

Jaki prozaik debiutował w 1966 zbiorem opowiadań o ludziach lotnictwa. W 1969 opublikował Dzieciństwo w pasiakach, kilkakrotnie wznawiane i tłumaczone m.in. na język niemiecki. W 1989 napisał książkę Dni długie jak lata, w której opisał wojnę z perspektywy dziecka. Jest także autorem m.in. powieści Daleka droga i Powrót nad Wisłę.

Zaangażowany w działalność kombatancką. Uczestnik prelekcji i spotkań dotyczących historii II wojny światowej. Był członkiem zarządu Stowarzyszenia Więźniów Byłych Dzieci Hitlerowskich Obozów Koncentracyjnych, został też członkiem Mazowiecko-Podlaskiego Stowarzyszenia Pomocy Byłym Więźniom Politycznym Hitlerowskich Obozów Koncentracyjnych, Gett i Więzień Gestapo. Został członkiem Związku Powstańców Warszawskich.

Życie prywatne

Zawarł związek małżeński, ma syna. Jego żona w dzieciństwie również była więźniarką Dulagu 121 Pruszków. Zamieszkał w Zalesiu Górnym.

Odznaczenia

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Oświęcimskim.

Wybrane publikacje

• Nad chmurami, Wyd. MON, Warszawa 1966
• Dzieciństwo w pasiakach, Nasza Księgarnia, Warszawa 1969
• Zatory, Wyd. MON, Warszawa 1969
• Daleka droga, Nasza Księgarnia, Warszawa 1971
• Powrót nad Wisłę, Nasza Księgarnia, Warszawa 1972
• Spojrzenie w niebo, Wyd. MON, Warszawa 1972
• Atlantycka wyprawa „Kopernika”, Wyd. Morskie, Gdańsk 1975
• Błękitny balet, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1975
• Do zobaczenia na górze!, Wyd. MON, Warszawa 1975
• Nieziemskie przygody, Nasza Księgarnia, Warszawa 1975
• Gdzie diabeł nie może, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1976
• Zielone skrzydła, Wyd. MON, Warszawa 1976
• Fruwające wiatraki: przygody własne i cudze, Nasza Księgarnia, Warszawa 1978
• W misji specjalnej, Wyd. MON, Warszawa 1978
• Kalendarze z hełmem, Wyd. MON, Warszawa 1981
• Chorążowie, Wyd. MON, Warszawa 1983
• Opowieści zastępowego, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1983
• Nocą przychodzi śmierć, Wyd. MON, Warszawa 1985
• Dni długie jak lata, Nasza Księgarnia, Warszawa 1989
• Godzina z Nike, Abrys, Kraków 2000
• Dotknięcie raju: wiersze o Tajlandii, IBiS, Warszawa 2003
• Księżyc dla straceńców, Oficyna Wydawnicza Ston 2, Kielce 2006
• Mgnienia, Oficyna Wydawnicza Ston 2, Kielce 2009
• Bardzo blisko ziemi, Komograf, Ożarów Mazowiecki 2014
• Powroty do Auschwitz, Prószyński i S-ka, Warszawa 2022

Przypisy