Bitwy o Bengazi
Wojna domowa w Libii (2011)

Czołg zdobyty przez demonstrantów
Czas

I bitwa: 1720 lutego 2011
II bitwa: 1920 marca 2011

Miejsce

Bengazi, Libia

Przyczyna

powstanie w Libii

Wynik

zwycięstwo sił antyrządowych w I i II bitwie

Strony konfliktu
Rebelianci
 Francja (lotnictwo w II bitwie)
Libijska Dżamahirijja
Zagraniczni najemnicy
Siły
I bitwa: 10 000
II bitwa: 3000-8000 żołnierzy
5000 ochotników
I bitwa: nieznane
325 najemników
II bitwa: 1000-2000 żołnierzy
nieznana liczba samolotów i czołgów
Straty
I bitwa: 332 zabitych (202 demonstrantów i 130 zbuntowanych żołnierzy)
II bitwa: 27 zabitych 1 zestrzelony MiG-23
I bitwa: 178 zabitych:
111 zabitych żołnierzy
65 zabitych,
236 pojmanych,
24 zaginionych najemników,
2 zabitych policjantów
II bitwa: 28 zabitych
Położenie na mapie Libii
32°07′00″N 20°04′00″E/32,116667 20,066667

Bitwy o Bengazi – zbrojne starcia toczące się w dniach 1720 lutego oraz 1920 marca 2011 między armią rządową wspieranych przez zagranicznych najemników a demonstrantami i zbuntowanymi żołnierzami podczas wojny domowej.

W wyniku bitwy siły rządowe straciły kontrolę nad Bengazi oraz sąsiednich miastach Al-Bajda i Darna. Łącznie w lutowej bitwie życie straciło 510 osób, a w marcowym ataku sił rządowych 55 osób.

Tło

15 lutego 2011 w Libii rozpoczęły się masowe antyrządowe protesty. Pierwszym miastem na ulice którego wyszli ludzie by zaprotestować przeciwko 42-letnim rządom Muammara Kadafiego było Bengazi. Wówczas 500-600 osób wyszło na ulice miasta. Doszło do walk z policją, w wyniku których rannych zostało 14 osób, w tym 10 funkcjonariuszy. Demonstracje zorganizowano za pośrednictwem Facebooka.

Kolejnego dnia protestujący obrzucili policję kamieniami. W odpowiedzi, zostali ostrzelani gumowymi pociskami przez policję. Według służb medycznych, 38 osób zostało rannych w zamieszkach.

Bitwa

I bitwa

17 lutego wojsko otworzyło ogień do demonstrantów. W wyniku ostrzału zginęło 14 osób. 18 lutego tysiące ludzi zgromadziły się w Bengazi. Demonstranci spalili tam kilka posterunków policji, budynków rządowych oraz zajęli siedzibę państwowej telewizji. Do Bengazi przybyło 325 zagranicznych najemników Najemnicy otworzyli ogień do ludzi uczestniczących w pogrzebie ofiar poprzedniego dnia. W walkach zginęło 35 osób. Po masakrze powieszono dwóch policjantów, którzy zostali złapani przez demonstrantów. Doszło do buntu w miejscowym więzieniu z którego zbiegło około 1000 osadzonych. Czterech zastrzelono, 150 złapano. Demonstranci wyparli wieczorem siły bezpieczeństwa z miasta Bengazi, podpalono też siedzibę rozgłośni radiowej. Walki miały miejsce także w sąsiedniej Bajdzie. Siły bezpieczeństwa skierowały do walki z demonstrantami najemników z innych państw afrykańskich. 50 schwytanych najemników zostało straconych.

19 lutego podczas kolejnego pogrzebu, wojska ponownie otworzyły ogień. W popołudniowej masakrze zabito 15 osób. Wielu zostało rannych. W międzyczasie armia została wyparta z miasta Bajda. Po masakrze demonstranci zlinczowali 15 najemników. W czasie drugiego ataku na pogrzebie, demonstranci przeprowadzili kontratak za pomocą buldożerów

20 lutego w godzinach popołudniowych i wieczornych wojsko strzelało do bezbronnych cywilów, mordując co najmniej 50 osób. Setki ludzi opuściło demonstracje z ranami postrzałowymi. Do demonstrantów strzelano z karabinów maszynowych, użyto noży oraz rakiet przeciwlotniczych. Z miasta zaczęła wycofywać się armia. Podczas odwrotu siły Kaddafiego pojmały co najmniej dziewięć osób, w tym dwóch czternasto- i szesnastolatków.

21 lutego w Bengazi opozycjoniści świętowali przejęcie kontroli nad miastem, zerwali z gmachu sądu wprowadzoną przez Kaddafiego flagę i wywiesili na jej miejsce flagę z czasów monarchii. Policja w mieście jest całkowicie nieobecna, ochronę mienia i kierowanie ruchem przejęły młodzieżowe milicje. Prawdopodobnie także część jednostek wojskowych przeszła na stronę opozycji.

Po zdobyciu przez demonstrantów w Bengazi, spontanicznie powstały rady zarządzające, w skład których wchodzą prawnicy, nauczyciele i lekarze, którzy przejęli zarządzanie miastem. W radach uczestniczyły też kobiety. Rady zorganizowały oczyszczanie miasta, zarządzanie ruchem ulicznym i uporządkowały arsenał broni znajdujący się w rękach mieszkańców miasta. Do pracy wrócił sektor finansowy, otwierane były banki. Powstały też siły bezpieczeństwa, na wypadek powrotu ludzi Kadafiego. Na obszarach kontrolowanych przez buntowników powstają nowe media: gazety, stacje radiowe i portale internetowe.

II bitwa

Wkrótce po zakończeniu pierwszej bitwy, Bengazi stało się stolicą powstania. 10 marca ofensywa powstańców załamała się i wojska rządowe rozpoczęły marsz na Bengazi. 18 marca, po zajęciu Bregi, wojska Kaddafiego podeszły do granic miasta.

19 marca o godz. 7:30 wojska rządowe rozpoczęły ostrzał artyleryjski miasta. Około 9:00 wkroczyły do jego południowej i wschodniej części. Jednak o 14:30 powstańcy wypchnęli żołnierzy z Bengazi. Około 17:00 czasu polskiego nad Bengazi pojawiły się francuskie myśliwce. Był to pierwszy przypadek egzekwowania zakazu lotów. Około 17:45 francuskie samoloty ostrzelały czołgi sił Kaddafiego niszcząc jeden z nich. 19 marca w walkach w Bengazi zginęło 91 osób.

Rano 20 marca siły Kadafiego zatrzymały ofensywę w Bengazi. Wskutek nalotów sił koalicji, oczyszczona została droga z Adżdabiji do Bengazi, na której pojawiły się pick-upy z rebeliantami. O 21:00 czasu lokalnego siły rządowe ogłosiły wprowadzenie zawieszenia broni.

Walki zostały przerwane 20 marca, a kolejnego dnia libijskie wojsko wycofało się ku Adżadabiji.

Ofiary

240 demonstrantów zginęło podczas I bitwy o Bengazi. Dodatkowo 63 demonstrantów poległo w Bajdzie, a 29 w Darnie. Łącznie daje to 332 zabitych buntowników. Liczba ta zawiera 130 zamordowanych zbuntowanych żołnierzy, których egzekucje przeprowadzono w Bengazi. W walkach zginęło 111 żołnierzy rządowych. Z 325 afrykańskich najemników wysłanych do miasta, 65 zabito, 236 pojmano i przetrzymywano m.in. w szkole w Bengazi. 24 uznano za zaginionych. Demonstranci przeprowadzili także egzekucje dwóch policjantów.

W czasie marcowego starcia przerwanego interwencją sił koalicji, zginęło 55 osób.

Przypisy

  1. CNN News
  2. Libya protests: gunshots, screams and talk of revolution. guardian.com, 20 lutego 2011. [dostęp 2011-02-21]. (ang.).
  3. Al Jazeera
  4. 1 2 3 4 5 Over 640 die in Libya unrest. news.com.au, 24 lutego 2011. [dostęp 2016-03-30].
  5. Allies Libya Intervention
  6. 1 2 Among Libya's Prisoners: Interviews with Mercenaries. time.com, 23 lutego 2011. [dostęp 2011-02-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (24 sierpnia 2013)].
  7. 1 2 3 Two policemen hanged in Libya protests. xinhuanet.com, 18 lutego 2011.
  8. 1 2 The Star Online
  9. اصابة 1. Reuters, 24 stycznia 2011. [dostęp 2011-02-16]. (arab.).
  10. Libia jak Egipt? "Dzień gniewu" wobec Muammara Kaddafiego. gazeta.pl, 16 lutego 2011. [dostęp 2011-02-16]. (pol.).
  11. Libia: Starcia protestujących z policją. cia.bzzz.net, 16 lutego 2011. [dostęp 2011-02-16]. (pol.).
  12. Libya protests: massacres reported as Gaddafi imposes news blackout. Guardian, 18 lutego 2011.
  13. Libia: Snajperzy strzelali do tłumu. Wiele ofiar. gazeta.pl, 18 lutego 2011.
  14. Strzały w Bahrajnie. Czołgi zmierzają do stolicy. tvn24.pl, 18 lutego 2011.
  15. Libia: Demonstranci wyparli siły porządkowe z Bengazi?. gazeta.pl, 17 lutego 2011.
  16. Wojsko ostrzelało żałobników. tvn24.pl, 19 lutego 2011. [dostęp 2011-02-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (22 lutego 2011)].
  17. African Mercenary Killed in Libya --- PEOPLE WORLDWIDE UNITE. YouTube, 19 lutego 2011.
  18. Onet.pl/PAP: Kolejna masakra w Libii, 20 lutego
  19. Kaddafi porównuje koalicjantów do Hitlera. tvn24.pl, 29 marca 2011. [dostęp 2011-03-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (1 kwietnia 2011)].
  20. "Libijskie myśliwce wylądowały w europejskim kraju, demonstranci świętują". onet.pl, 21 lutego 2011.
  21. Libia: protesty przybierają na sile. cia.bzzz.net, 26 lutego 2011. [dostęp 2011-02-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 marca 2011)].
  22. 1 2 Libya Live Blog – March 19. [dostęp 2012-01-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-09)].
  23. Onet.pl Francuskie myśliwce krążą nad Bengazi
  24. Libya Live Blog – March 19. [dostęp 2016-03-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-08)].
  25. Trwa operacja "Świt Odysei". Siły koalicji opanowały niebo nad Libią [NA ŻYWO]. tokfm.pl. [dostęp 2016-10-22]. (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.