| powstanie styczniowe | |||
| Czas | |||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Terytorium | |||
| Wynik |
klęska powstańców | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
Położenie na mapie Guberni Królestwa Polskiego (1904) | |||
| 52°20′14″N 18°04′01″E/52,337222 18,066944 | |||
Bitwa pod Dobrosołowem − bitwa stoczona 2 marca 1863 roku w czasie powstania styczniowego pod Dobrosołowem w powiecie konińskim.
Historia
Przed bitwą
Świeżo zorganizowany w Księstwie Poznańskim oddział pod dowództwem pułkownika Antoniego Garczyńskiego, liczący 240 strzelców i 30 ułanów połączył się 1 marca wieczorem z oddziałem pułkownika Kazimierza Mielęckiego, po jego starciu z Rosjanami pod Bieniszewem. O świcie Garczyński, nie informując Mielęckiego, postanowił cofnąć się do granicy, do miejscowości Mieczownica. Mielęcki błądził kilka godzin zanim odnalazł jego oddział.
Bitwa
Docierając do wsi Dobrosołowo postanowił osadzić tamtejsze chaty swoimi ludźmi, ale Rosjanie go uprzedzili i zajęli zabudowania folwarczne i równocześnie zaatakowali wieś zajętą przez strzelców Mielęckiego.
Oddział płk. Garczyńskiego próbował wesprzeć Mielęckiego, ale od Dobrosołowa oddzielały go jezioro i bagna. Jedyną drogę stanowiła wąska grobla. Ową groblą wysłał dwa plutony jazdy, ale zostały ostrzelane z przodu i z boku przez Rosjan przez co zawróciły i poszły w rozsypkę. Wtedy Garczyński wysłał tyralierów przez grząskie bagna i głębokie rowy, aby wyparli Rosjan z zabudowań folwarcznych. Powstańcy na otwartym polu byli łatwym celem, więc po stracie wielu zabitych i rannych wycofali się. Mielęcki nie mogąc utrzymać się we wsi, cofnął się i oba oddziały uchodziły ku kordonowi, stale ścigane i oskrzydlane przez wroga. Dodatkowo zamieszanie pogłębił wybuch powstańczego wozu z prochem. Pozostawionych rannych powstańców Rosjanie dobili i ograbili z posiadanych rzeczy.
Rozbity Mielęcki schronił się na terenie Księstwa Poznańskiego, gdzie zbierał ochotników i już w połowie marca przekroczył granicę i na nowo rozpoczął działania zaczepno-oporne w północno-zachodniej części powiatu konińskiego. Klęska pod Dobrosołowem, w której zginął kwiat młodzieży z Wielkopolski, wywarła bardzo złe wrażenie i odbiła się szerokim echem w Księstwie Poznańskim i powiecie konińskim.
Straty
Poległo do 50 powstańców, wśród których znaleźli się m.in. Józef Poniński, Władysław i Kazimierz Trąmpczyńscy, Władysław Ciesielski, Witold Ulatowski czy Franciszek Stefanowski. Polegli prawdopodobnie również: Leopold Tirpitz i Jakub Winklewicz – mieszkańcy z pobliskiego Kazimierza Biskupiego.
Rosjanie przyznali się tylko do 12 rannych.
Badania archeologiczne
W grudniu 2017 i marcu 2019 roku wieloosobowa grupa poszukiwaczy z Muzeum Okręgowego w Koninie i Stowarzyszenia Wielkopolskie Forum Eksploracyjno-Historyczne przeprowadziła badania archeologiczne w Dobrosołowie. Przeszukano około 14 hektarów ziemi (nie zbadano całego terenu bitwy z powodu braku pozwoleń od właścicieli pozostałych gruntów). Badacze odnaleźli m.in. kilkadziesiąt kul, kilka pocisków i guzików. Ponadto natrafiono na średniowieczne okucie i fibule z czasów kultury przeworskiej.
Upamiętnienie
- Polegli w tej bitwie zostali pochowani na cmentarzu parafialnym w Dobrosołowie we wspólnej mogile, która po dziś dzień się tam znajduje.
- Szkoła Podstawowa w Dobrosołowie nosi imię Bohaterów Powstania Styczniowego.
- Z okazji 160 rocznicy bitwy pod Dobrosołowem odbył się, organizowany przez konińskie PTTK, rajd połączony ze zwiedzaniem wsi Dobrosołowo oraz uroczystości przy grobie powstańców.
- W 2023 roku został wydany tomik wierszy Tomasza Jankowskiego pt. „W krwawym polu srebrne ptaszę”. Autor opisał w nim m.in. dzieje powstania styczniowego na Ziemi Konińskiej. Jeden z wierszy, o nazwie „I w Dobrosołowie – 2. marca 1863 r.”, poświęcił tytułowej bitwie.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Krzysztof Gorczyca, Michał Górny, Krzysztof Płachciński, Szlakiem partii Kazimierza Mielęckiego 1863 – Studium Historyczno-Archeologiczne, Muzeum Okręgowe w Koninie, Konin 2022, s. 225–243, ISBN 978-83-60168-34-9
- ↑ LM.pl, Spacerkiem po zdrowie. Rajd śladami Powstania Styczniowego [online], LM.pl - pierwszy portal w regionie [dostęp 2023-04-11] (pol.).
- ↑ Rajd śladami powstańców - Konin. Tu płynie energia [online], www.konin.pl [dostęp 2023-04-11].
- ↑ Tomasz Jankowski, W krwawym polu srebrne ptaszę, Wydawnictwo AD REM, Jelenia Góra 2023, s. 52, ISBN 978-83-67156-43-1
Bibliografia
- Antoni Czubiński, Powstanie 1863-1864 roku we wschodniej Wielkopolsce, Poznań 1993.
- Stanisław Zieliński, Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materiałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rappenswilu, Rappenswil 1913.
- Robert T. Tomczak, Bitwa pod Dobrosołowem – 2 III 1863, Rocznik Koniński, nr 19 (2016), s. 115-137.