Biegacz olbrzymi

Biegacz olbrzymi
	Carabus gigas
	Creutzer, 1799
	; samiec i samica; (eksponaty z muzeum w Pradze)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze drapieżne
Rodzina	biegaczowate
Podrodzina	Carabinae
Plemię	Carabini
Podplemię	Carabina
Rodzaj	Carabus
(bez rangi)	Neocarabi
Podrodzaj	Carabus (Procerus)
Gatunek	Carabus gigas
Synonimy
	Procerus gigas (Creutzer, 1799); C. latitudinis Cavazzuti; Myska & Puchner, 2008; C. limbatus (Géhin, 1885); C. limbiger Csiki, 1927; C. olympicus Lapouge, 1902; C. parnassicus Kraatz-Koschlau, 1884;
	Procerus gigas (Creutzer, 1799); C. latitudinis Cavazzuti; Myska & Puchner, 2008; C. limbatus (Géhin, 1885); C. limbiger Csiki, 1927; C. olympicus Lapouge, 1902; C. parnassicus Kraatz-Koschlau, 1884;

Biegacz olbrzymi (Carabus (Procerus) gigas) – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych, podrodziny Carabinae i plemienia Carabini. Duży, ciemno ubarwiony, ślimakożerny. Zasiedla południowo-wschodnią część Europy.

Taksonomia

Gatunek opisany został w 1799 roku przez Christiana Creutzera.

Opis

Biegacz ten osiąga od 40 do 60 mm długości ciała, co czyni go, wspólnie z C. scabrosus największym europejskim biegaczem, a według Hardego i Severy osiąga nawet 70 mm, co plasuje go na pierwszym miejscu samodzielnie. Ciało masywne, owalne. Wierzchnia strona ciała czarna, pozbawiona metalicznego połysku. Labrum pośrodku obrzeżone, a po bokach wystające. Głaszczki wargowe wieloszczeciniaste. Podbródek bez szczecin. Przedplecze silnie zaokrąglone bocznie i silniej faliste ku przodowi i tyłowi niż u C. scabrosus. Przedplecze u podgatunku nominatywnego jest silnie poprzeczne, a u C. g. duponcheli wydłużone i silniej zafalowane ku przodowi niż ku nasadzie. Pokrywy z nieregularnymi rzędami krótkich guzków. U przedstawicieli podgatunku nominatywnego pokrywy silnie wysklepione, a u C. g. duponcheli przypłaszczone na szczycie.

Biologia i ekologia

Gatunek bezskrzydły. Preferowany pokarm dorosłych stanowią duże gatunki ślimaków, np. z rodzaju Helix, których muszle chrząszcz ten kruszy za pomocą silnych żuwaczek. Larwy również ślimakożerne. Zamieszkuje obszary górzyste i subalpejskie. Najczęstszy w wilgotnych lasach niskich gór (Mittelgebirge).

Rozprzestrzenienie

Gatunek znany z Europy Południowo-Wschodniej i południowo-wschodniej Europy Środkowej. Wykazany został z Albanii, Austrii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Grecji, terenów byłej Jugosławii, Macedonii, Rumunii, Słowenii, Węgier i Włoch.

Systematyka

Wyróżnia się 3 podgatunki biegacza olbrzymiego:

Carabus gigas duponcheli Dejean, 1831
Carabus gigas gigas Creutzer, 1799
Carabus gigas paranassicus Kraatz-Koschlau, 1884

Przypisy

1 2 3 4 5 Roskov Y., Abucay L., Orrell T., Nicolson D., Kunze T., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., De Wever A., eds: Carabus gigas Creutzer, 1799. [w:] Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. Catalogue of Life (Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands), 2014-09-19. [dostęp 2014-09-27]. (pol.).
1 2 Jiří Zahradník: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 136.
1 2 A. Anichtchenko et al: Carabus gigas. [w:] Carabidae of the World [on-line]. 2007-2014. [dostęp 2014-09-26].
1 2 3 4 5 6 Jürgen Trautner, Kartin Geigenmüller: Tiger Beetles, Ground Beetles. Ilustrated Key to the Cicindellidae and Carabidae of Europe. Josef Margraf, 1987, s. 111.
↑ Karl Wilhelm Harde, Frantisek Severa: Der Kosmos Käferführer. Franckh-Kosmos, 2014, s. 98.
1 2 3 4 5 Erik Arndt, Jürgen Trautner: 4. Unterfamilie: Carabinae. W: Heinz Freude, Karl Wilhelm Harde, Gustav Adolf Lohse, Bernhard Klausnitzer: Die Käfer Mitteleuropas. Band 2 Adephaga 1 (Carabidae, Laufkäfer). Gerd Müller-Motzfeld. Elsevier Spektrum, 2004, s. 36.
↑ Carabus gigas na Fauna Europaea. [dostęp 2014-09-26].
↑ Carabus gigas na BioLib.cz. [dostęp 2014-09-26].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[catalogueoflife-1] 1 2 3 4 5 Roskov Y., Abucay L., Orrell T., Nicolson D., Kunze T., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., De Wever A., eds: Carabus gigas Creutzer, 1799. [w:] Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. Catalogue of Life (Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands), 2014-09-19. [dostęp 2014-09-27]. (pol.).

[Zahradnik-2] 1 2 Jiří Zahradník: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 136.

[cow-3] 1 2 A. Anichtchenko et al: Carabus gigas. [w:] Carabidae of the World [on-line]. 2007-2014. [dostęp 2014-09-26].

[Trautner-4] 1 2 3 4 5 6 Jürgen Trautner, Kartin Geigenmüller: Tiger Beetles, Ground Beetles. Ilustrated Key to the Cicindellidae and Carabidae of Europe. Josef Margraf, 1987, s. 111.

[HardeetSevera-5] Karl Wilhelm Harde, Frantisek Severa: Der Kosmos Käferführer. Franckh-Kosmos, 2014, s. 98.

[fhl-6] 1 2 3 4 5 Erik Arndt, Jürgen Trautner: 4. Unterfamilie: Carabinae. W: Heinz Freude, Karl Wilhelm Harde, Gustav Adolf Lohse, Bernhard Klausnitzer: Die Käfer Mitteleuropas. Band 2 Adephaga 1 (Carabidae, Laufkäfer). Gerd Müller-Motzfeld. Elsevier Spektrum, 2004, s. 36.

[fe-7] Carabus gigas na Fauna Europaea. [dostęp 2014-09-26].

[biolib-8] Carabus gigas na BioLib.cz. [dostęp 2014-09-26].