Biedaszyb (żarg., nazwa pochodzi z lat 30. XX wieku) – wyrobisko górnicze (szybik lub sztolnia) wykonane w pobliżu wychodni w sposób nielegalny, udostępniające węgiel, najczęściej węgiel kamienny. Osoba urabiająca węgiel z wykorzystaniem biedaszybu to biedaszybikarz.

Biedaszyby w krajach i regionach

Polska

Biedaszyby najliczniej powstawały na Górnym Śląsku w okresie kryzysu gospodarczego w latach 1929–1933, stanowiły nierzadko jedyne źródło utrzymania pracujących przy nich całych rodzin. Węgiel z biedaszybów był tańszy niż sprzedawany przez kopalnie, co stało się powodem niszczenia biedaszybów poprzez wysadzanie ich w powietrze i ścigania przez policję biedaszybników.

W latach 90. XX w., po zamknięciu wszystkich wałbrzyskich kopalń węgla, biedaszyby powstały w Wałbrzychu. Korzyści wynikające z wydobywania węgla czerpią głównie bezrobotni, którzy sprzedają węgiel po niższej cenie. Z uwagi na nieprzestrzeganie przepisów BHP oraz pracy wykonywanej przez osoby niewykwalifikowane, jest to działalność bardzo niebezpieczna i powoduje liczne wypadki, w tym śmiertelne.

Donieckie Zagłębie Węglowe

Na Ukrainie biedaszyby są nazywane kopankami od wyrazu копа́та (kopać).

Początek biedaszybów w Donieckim Zagłębiu Węglowym nastąpił w latach 90. w związku z problemami gospodarczymi Ukrainy, które poskutkowały zamykaniem kopalń w obwodzie donieckim i ługańskim. Już pod koniec lat 90. w ramach restrukturyzacji ukraińskiego górnictwa zamknięto 52 kopalnie państwowe z uwagi na rosnące koszty i niewypłacone wynagrodzenia. Te problemy spowodowały zwiększenie bezrobocia wśród górników i większości mieszkańców regionu, którzy zdecydowali się na tworzenie kopanek. Ukraińskie biedaszyby są często kontrolowane przez lokalne władze, jak i grupy przestępcze oraz spółki należące do oligarchów.

Po wybuchu wojny w Donbasie na terenach Donieckiej Republiki Ludowej i Ługańskiej Republiki Ludowej kopanki zostały zalegalizowane.

Przypisy

Bibliografia

  • Stanisław Gajda: Gwara górnicza. W: Górniczy stan w wierzeniach, obrzędach, humorze i pieśniach. Dorota Simonides (red.). Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1988. ISBN 83-7008-067-7.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.