Białek malutki

Białek malutki
	Carychium minimum
	O.F. Müller, 1774
	; Muszla
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	mięczaki
Gromada	ślimaki
Podgromada	Heterobranchia
Infragromada	Euthyneura
(bez rangi)	Tectipleura
Nadrząd	Eupulmonata
Rząd	Ellobiida
Nadrodzina	Ellobioidea
Rodzina	Ellobiidae
Podrodzina	Carychiinae
Rodzaj	Carychium
Gatunek	białek malutki
Synonimy
	Carychium ovatum F. Sandberger, 1880 †;
	Carychium ovatum F. Sandberger, 1880 †;
	Zasięg występowania
	; Kraje Europy, w których stwierdzono występowanie gatunku

Białek malutki (Carychium minimum) – gatunek lądowego, wilgociolubnego ślimaka płucodysznego z podrodziny Carychiinae w obrębie rodziny Ellobiidae o eurosyberyjskim zasięgu występowania. Gatunek typowy rodzaju Carychium.

Występowanie

Zasiedla prawie całą Europę, poza jej południowymi, śródziemnomorskimi półwyspami i wyspami. W Turcji jest rzadki. Powyżej 60° N występuje nielicznie, głównie przy brzegach zbiorników. W Szwajcarii spotykany do wysokości 1800 m. Przez długi czas był uznawany za gatunek endemiczny Europy. Od I połowy XX wieku (1912) pojawiały się pojedyncze doniesienia z Ameryki Północnej o stwierdzeniu nowego dla tego kontynentu gatunku introdukowanego, zaobserwowanego w przydomowych ogrodach. Na początku XXI wieku potwierdzono obecność stabilnych populacji w warunkach naturalnych na obszarze północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych i Kanady.

W Polsce białek malutki występuje pospolicie w miejscach podsiąkających wodą. Zasiedla podmokłe lasy i łąki. Jego siedliskiem są opadłe, butwiejące liście. Spotykany jest na roślinach i kamieniach. Często występuje razem z białkiem wysmukłym (Carychium tridentatum).

Budowa

Muszla jajowato-wrzecionowata o wymiarach 1,6–2,2 × 0,9–1,1 mm. Białek malutki jest nieco mniejszy i mniej smukły od białka wysmukłego. Muszla żywych osobników jest bezbarwna i przejrzysta. Krótko po śmierci ślimaka muszla staje się matowa i biała. Brzeg jej otworu ma zgrubiałą wargę, 3 zęby oraz spiralny fałd wokół wrzeciona. Brak wieczka. Czułki są krótkie, stożkowate. Na ich nasadzie położone są czarne oczy ślimaka.

Biologia

Białek malutki może przetrwać długie okresy zalania wodą. Dorosłe oddychają wówczas całą powierzchnią ciała. Jama płaszczowa młodych przekształca się w płuco na późniejszym etapie rozwoju.

Dojrzałość płciową osiąga po około 30 dniach. W sprzyjających warunkach, przy odpowiedniej temperaturze i wilgotności oraz dostępności pokarmu, może się rozmnażać przez cały rok. Jaja tego gatunku są relatywnie duże (0,4 mm średnicy) w porównaniu z rozmiarami ślimaka.

Występująca u tego gatunku afalia jest przejawem silnie wyrażonej protandrii – osobnik rozpoczyna aktywność płciową jako samiec, a po kopulacji przechodzi w fazę żeńską, następuje redukcja prącia.

Zobacz też

mięczaki Polski

Przypisy

↑ Carychium minimum, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 MolluscaBase eds., Carychium minimum O. F. Müller, 1774, [w:] MolluscaBase [online] [dostęp 2024-03-11] (ang.).
1 2 3 F. Welter-Schultes: Species summary for Carychium minimum. [w:] AnimalBase. Early zoological literature [on-line]. AnimalBase Project Group, 2010. [dostęp 2012-06-03]. (ang.).
↑ A. M. Weigand, A. Jochum. Mollusca, Gastropoda, Ellobioidea, Carychium minimum O.F. Müller, 1774: Filling gaps. New population record for the State of New York, Northeastern United States. „Check List”. 6 (4), s. 517–518, 2010. (ang.). (pdf)
1 2 3 Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008, s. 385. ISBN 978-83-88147-09-8.
1 2 Beata Pokryszko: Podgromada: płucodyszne – Pulmonata. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 493–500. ISBN 978-83-01-16108-8.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[itis-1] Carychium minimum, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[mb-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 MolluscaBase eds., Carychium minimum O. F. Müller, 1774, [w:] MolluscaBase [online] [dostęp 2024-03-11] (ang.).

[ab-3] 1 2 3 F. Welter-Schultes: Species summary for Carychium minimum. [w:] AnimalBase. Early zoological literature [on-line]. AnimalBase Project Group, 2010. [dostęp 2012-06-03]. (ang.).

[Weigand-4] A. M. Weigand, A. Jochum. Mollusca, Gastropoda, Ellobioidea, Carychium minimum O.F. Müller, 1774: Filling gaps. New population record for the State of New York, Northeastern United States. „Check List”. 6 (4), s. 517–518, 2010. (ang.). (pdf)

[FaunaT3-5] 1 2 3 Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008, s. 385. ISBN 978-83-88147-09-8.

[BlaszakT1-6] 1 2 Beata Pokryszko: Podgromada: płucodyszne – Pulmonata. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 493–500. ISBN 978-83-01-16108-8.