Bederowiec
Część Katowic

Fragment mapy z 1926 roku ze znajdującym się po wschodniej stronie Bederowcem
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miasto

Katowice

Dzielnica

Osiedle Tysiąclecia

Data założenia

lata 20. XIX wieku

W granicach Katowic

15 października 1924

SIMC

0937480

Strefa numeracyjna

32

Tablice rejestracyjne

SK

Położenie na mapie Katowic
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa śląskiego
50°16′29″N 18°59′15″E/50,274778 18,987444

Bederowiec (niem. Bedersdorf) – część miasta Katowice, położona na terenie dzielnicy Osiedle Tysiąclecia, na granicy z Chorzowem (park Śląski). Powstała wzdłuż obecnej ulicy Chorzowskiej w latach 20. XIX wieku jako przysiółek Dębu, zaś w 1961 roku na jaj miejscu rozpoczęto budowę osiedla im. Tysiąclecia Państwa Polskiego.

Historia

Nazwa Bederowiec wywodzi się od nazwiska proboszcza parafii w Chorzowie (Starym) – Józefa Bedera, który założył tę osadę na gruntach dóbr Chorzów-Dąb w latach 20. XIX wieku. Powstała ona wówczas jako przysiółek Dębu, po obu stronach drogi Katowice–Chorzów (obecna ulica Chorzowska), na terenach obecnego osiedla Tysiąclecia w Katowicach i parku Śląskiego w Chorzowie, na wysokości rzeźby „Żyrafa” przy wejściu do Śląskiego Ogrodu Zoologicznego. W 1825 roku Bederowiec zamieszkiwał 67 mieszkańców, w 1862 roku 165 osób, w 1871 roku 231, zaś dwa lata później 210 osób. Pod koniec XIX wieku znajdowały się tu stolarnia i młyn (napędzane silnikami parowymi). W grudniu 1885 roku osadę tę zamieszkiwało 247 osób.

W 1924 osada została przyłączona wraz z Dębem do Katowic, a do tego czasu administracyjnie podlegała Królewskiej Hucie. W latach wielkiego kryzysu (1929–1933) na terenach Bederowca powstawały osiedla bezrobotnych złożone z prymitywnych lepianek i baraków. Zaniedbana, nieoświetlona i nieskanalizowana dzielnica była wtedy cynicznie określana jako „Maroko” lub „Egipt”. W 1934 roku miasto zaczęło w Bederowcu budować domy dla bezdomnych, na terenie wydzierżawionym od Skarbofermu. W 1950 roku Bederowiec oddał część swoich terenów pod budowę Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku.

W latach 50. XX wieku zdecydowano o budowie na obszarze Bederowca nowego osiedla mieszkaniowego. Przed wyburzeniem osady, w jego rejonie znajdował się szyb wentylacyjny „Bederowiec”, zespół baraków zwanych „Maroko” oraz pola uprawne i nieużytki. Ostatnie żniwa na terenie Bederowca odbyły się w 1960 roku, a rok później rozpoczęto budowę osiedla Tysiąclecia.

Upamiętnienie i pozostałości

Nazwa Bederowiec jest na terenie Katowic upamiętniona poprzez nadane przez Radę Miasta Katowice: 28 listopada 2012 roku ulicę Bederowiecką, biegnącą od ulicy Brackiej w kierunku cmentarza i 19 grudnia 2012 roku park Bederowiec, obejmujący teren wokół stawu Maroko. Po Bederowcu pozostał również kamienny krzyż z tablicą znajdujący się w ogrodzie przy kościele Matki Boskiej Piekarskiej na osiedlu Tysiąclecia Górnym. Na tablicy widnieje następująca treść: Prosymy o pobożny Ojcze nasz i Zdrowaś Marya – Wioska Bedersdorf 1893.

Przypisy

  1. 1 2 The Genealogical Gazetteer: Bederowiec, Bedersdorf, Col. Bedersdorf. gov.genealogy.net. [dostęp 2021-06-26]. (ang.).
  2. ↑ Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. Wyszukiwanie. eteryt.stat.gov.pl. [dostęp 2023-04-03]. (pol.).
  3. ↑ Urząd Miasta Katowice: Miejski System Zarządzania-Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej. emapa.katowice.eu. [dostęp 2023-04-03]. (pol.).
  4. ↑ Geoportal krajowy. geoportal.gov.pl. [dostęp 2023-04-03]. (pol.).
  5. ↑ Rzewiczok 1999 ↓, s. 30-31.
  6. 1 2 3 Krężel 2016 ↓.
  7. 1 2 3 4 Szaraniec 1996 ↓, s. 60.
  8. ↑ Borowy 1997 ↓, s. 68.
  9. ↑ Urząd Miasta Katowice: ul. Bederowiecka. www.katowice.eu. [dostęp 2021-06-26]. (pol.).
  10. ↑ Urząd Miasta Katowice: Park Bederowiec. www.katowice.eu. [dostęp 2021-06-26]. (pol.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.