Autostrady we Włoszech
Autostrade in Italia

Włoski znak drogowy oznaczający autostradę
Państwo

 Włochy

Długość:
• autostrad


7169 km

Mapa

Sieć autostrad we Włoszech

Autostrady we Włoszech (wł. Autostrade in Italia) – sieć autostrad we Włoszech, licząca w sumie ok. 7170 km (według stanu na 1 stycznia 2021 roku). Prawie wszystkie trasy są płatne – darmowe przejazdy możliwe są tylko w regionie południowym, który jest znacznie biedniejszy od północy i centrum kraju. Obsługą tras zajmuje się kilku koncesjonariuszy. Największą spółką odpowiedzialną za ok. 3408 km jest spółka Autostrade per l’Italia. Innymi operatorami są firmy ATP (na północnym zachodzie), Autovie Venete (na północnym wschodzie) czy spółka SALT w centralnej części Półwyspu Apenińskiego. Na autostradach obowiązuje ograniczenie prędkości do 130 km/h, a na niektórych odcinkach zarządca może wprowadzić ograniczenie do 150 km/h (jeżeli są dostępne 3 pasy w każdym z kierunków jazdy). Najważniejsze trasy to biegnące z południa na północ autostrady A1 i A14 oraz przecinająca całe północne Włochy trasa A4. Najdłuższą z autostrad jest arteria A1 – liczy ok. 760 kilometrów.

Historia

Włochy były pierwszym krajem na świecie, który rozpoczął budowę sieci autostrad. Właśnie tutaj 21 września 1921 otwarto pierwszy w historii odcinek autostrady. Arteria powstała dzięki robotom publicznym i połączyła Mediolan z Varese. Organizując właśnie roboty publiczne rządzący ówcześnie we Włoszech Benito Mussolini przyczynił się do znaczącej rozbudowy tras szybkiego ruchu. W latach 30. XX wieku ideą budowy autostrad we Włoszech zainteresował się rząd amerykański, który zdecydował się na podobne rozwiązania w swoim kraju. Obecnie sieć jest ciągle rozbudowywana i modernizowana.

Przegląd sieci

Sieć włoskich autostrad jest podzielona na następujące kategorie:

  • autostrady (autostrade) – biegnące między głównymi miastami kraju
  • obwodnice (tangenziali) – ciągi drogowe umożliwiające ominięcie większych aglomeracji miejskich
  • odgałęzienia (diramazioni) – krótkie odcinki dróg odchodzących od głównych autostrad; często tworzą połączenia między dwoma autostradami
  • łączniki (raccordi autostradali) – dłuższe połączenia autostradowe
  • tunele (trafori) – ważne tunele drogowe, posiadające odrębne numery

Wykaz autostrad

Znak Nazewnictwo Przebieg Długość
(km)		 Stan Uwagi
oficjalne potoczne
Autostrada A1 Autostrada Słońca A51 – Mediolan – Bolonia – Florencja – Rzym – Neapol – A3 759,6 istnieje
Autostrada A2 Autostrada Śródziemnomorska A30/RA2 – Fisciano – Salerno – Villa San Giovanni – A2 454,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1966 / 2017
  • bezpłatna
A30/RA2 – Fisciano – Avellino – A16 25,0 planowana przebudowa  
Autostrada A3   A1 – Neapol – Salerno – A2 57,0 istnieje
Autostrada A4 La Serenissima Turyn – Mediolan – Wenecja – RA13 525,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1927
  • droga częściowo płatna – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A5 Autostrada Doliny Aosty A55 – Turyn – Aosta – Courmayeur – T1 () 145,3 istnieje
  • rok otwarcia: 1961
  • droga płatna
Autostrada A6 La Verdemare A55 – Turyn – Savona – A10 130,9 istnieje
  • rok otwarcia: 1960
  • droga płatna – koncesjonariusz Autostrada dei Fiori
Autostrada A7 Autostrada Kwiatów A50 – Mediolan – Genua – A10 134,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1935
  • droga płatna – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A8 Autostrada Jezior A4/A50 – Mediolan – Varese 42,6 istnieje
  • rok otwarcia: 1924
  • droga płatna – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A9 A8 – Lainate – Como – (A2 ) 42,3 istnieje
  • rok otwarcia: 1925
  • droga płatna w systemie otwartym
Autostrada A10 Autostrada Kwiatów A7 – Genua – Ventimiglia – (A8 ) 158,7 istnieje
  • rok otwarcia: 1956
  • droga płatna – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A11 Florencja – Morze A1 – Florencja – Piza – A12 81,2 istnieje
  • rok otwarcia: 1970
  • droga płatna – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A12 Autostrada Lazurowa A7 – Genua – Livorno – San Pietro in Palazzi – SS1 206,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1967
  • droga płatna
Tarquinia – Cecina 188,0 planowana  
SS1 – Civitavecchia – Tarquinia – A91 82,0 istnieje  
Autostrada A13 Autostrada Euganejska A1/A14 – Bolonia – Padwa – A4 116,7 istnieje
  • rok otwarcia: 1970
  • droga płatna w systemie zamkniętym – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A14 Autostrada Adriatycka A1 – Bolonia – Ancona – Pescara – Bari – Massafra – SS7 743,4 istnieje
  • rok otwarcia: 1969
  • droga płatna w systemie zamkniętym – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A15 Autostrada przełęczy Cisa A1 – Parma – La Spezia 82,0 istnieje
Parma – A22  ? w budowie  
Autostrada A16 Autostrada Dwóch Mórz A1 – Neapol – Canosa di Puglia – A14 172,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1969
  • droga płatna – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A17   A1 – Neapol – Bari – SS16 0,0 oznaczenie zniesione włączona do przebiegów A14 i A16
Autostrada A18 A20 – Messina – Katania – A18dir/RA15 75,6 istnieje
  • rok otwarcia: 1971
  • droga płatna – koncesjonariusz Consorzio Autostrade Siciliane
SS114 – Syrakus – Rosolini 41,9 istnieje  
Rosolini – Ragusa – Gela 91,0 w budowie  
Autostrada A19 A19dir – Palermo – Katania – A18/RA15 199,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1970
  • bezpłatna
Autostrada A20 A18 – Messina – Cefalù – A19 181,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1972
  • droga płatna – koncesjonariusz Consorzio Autostrade Siciliane
Autostrada A21 Autostrada Win A55 – Turyn – Piacenza – Brescia – A4 238,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1971
  • droga płatna
Autostrada A22 Autostrada Brennerska A1 – Modena – Werona – Bolzano – Brenner – (A13 ) 313,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1968
  • droga płatna
Autostrada A23 Autostrada Alpy – Adriatyk A4 – Palmanova – Udine – Tarvisio – (A2 ) 120,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1966
  • droga płatna
Autostrada A24 Autostrada Parków Rzym – L’Aquila – Teramo – SS80racc 166,5 istnieje
  • rok otwarcia: 1969
  • droga płatna – koncesjonariusz Strada dei Parchi
Autostrada A25 Autostrada Parków A24 – Torano – Pescara – A14 114,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1969
  • droga płatna – koncesjonariusz Strada dei Parchi
Autostrada A26 Autostrada Tunelowa A10 – Genua – Alessandria – Gravellona Toce – SS33 197,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1976
  • droga płatna – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A27 Autostrada di Alemagna A57 – Wenecja – Treviso – Belluno – SS51 84,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1972
  • droga płatna – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A28 A4 – Portogruaro – Pordenone – Conegliano – A27 44,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1974
  • droga płatna – koncesjonariusz Autovie Venete
Autostrada A29 A29racc bis – Mazara del Vallo – SS15 115,7 istnieje
  • rok otwarcia: 1976
  • bezpłatna
Autostrada A30 A1 – Caserta – Fisciano – A2/RA2 55,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1976
  • częściowo płatna – koncesjonariusz Autostrade per l'Italia
Autostrada A31 Autostrada Doliny Astico Piovene Rocchette – Vicenza – Badia Polesine – SS434 40,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1976
  • droga płatna – koncesjonariusz Società Autostrada Brescia-Verona-Vicenza-Padova
Autostrada A32 Autostrada „Frejus” A55 – Turyn – Bardonecchia – Tunel Fréjus (T4) () 72,4 istnieje
Autostrada A33 Cuneo – A6 – Asti – A21 93,0 istnieje
  • rok otwarcia: 2005
  • droga płatna – koncesjonariusz Autostrada dei Fiori
  • częściowo wspólny odcinek z A6
Autostrada A34 Raccordo Villesse - Gorizia A4 – Villesse – Gorycja – 17,0 istnieje rok otwarcia: 2013
Autostrada A35 Autostrada BreBeMi A4 – Brescia – A58 62,1 istnieje
  • rok otwarcia: 2014
  • droga płatna – koncesjonariusz Brebemi Spa
Autostrada A36 Autostrada Pedemontana Lombarda A4 – Monza – A9 – A8 87,0 istnieje
  • rok otwarcia: 2015
  • bezpłatna od 1 listopada 2015 r., planowany elektroniczny system poboru opłat
Autostrada A91 Rzym – Fiumicino 18,5 istnieje
  • rok otwarcia: 1959
  • bezpłatna
Autostrada Catania–Siracusa Autostrada Catania – Siracusa RA15 – Catania – Augusta – SS114 25,2 istnieje
  • rok otwarcia: 2009
  • bezpłatna
  • jedyna włoska autostrada oficjalnie bez numeracji
  Autostrada Sistiana–Rabuiese   RA13 – Triest – SS202 – H5 10,1 istnieje  
Pedemontana Veneta Superstrada Pedemontana Veneta A4 – Montecchio Maggiore – Spresiano – A27 94,75 istnieje  


Autostrady w budowie i planowane

Nazwa Przebieg Stan
Telesina Caianello – Benevento planowana
Cispadana Reggiolo – Ferrara planowana
Autostrada della Val Trompia Brescia – Lumezzane planowana
CrM Cremona – Mantua planowana
Autostrada Nuova Romea Wenecja – Rawenna planowana
Autostrada Nogara – Mare Nogara – Chioggia planowana
Pedemontana Veneta Montecchio Maggiore – Spresiano w budowie
Autostrada Rzymm – Latina Rzym – Latina planowana

Obwodnice autostradowe

Obwodnice autostradowe (wł. Tangenziale) posiadają własną numerację w sieci włoskich autostrad. Numery te są usystematyzowane, nie będąc przypisanymi do poszczególnych obszarów geograficznych państwa. Najważniejsze i najbardziej obciążone ruchem znajdują się dookoła Mediolanu (trasy A50, A51 i A52) oraz wokół stolicy Włoch, Rzymu (A90, znana również jako Grande Raccordo Anulare (GRA)). Długość obwodnic jest różna, w zależności od tego wokół którego miasta biegną. Przykładowo, Turyn, leżący w północno-zachodnich Włoszech nie posiada „prawdziwej” obwodnicy tylko kilka łączników autostradowych, które są oficjalnie uznawane za jedną arterię A55.

Niektóre z obwodnic są drogami płatnymi.

Znak Nazewnictwo Przebieg Długość
(km)		 Stan Uwagi
oficjalne potoczne
Autostrada A50 Tangenziale Ovest di Milano zachodnia obwodnica Mediolanu 31,5 istnieje
  • rok otwarcia: 1968
  • bezpłatna
Autostrada A51 Tangenziale Est di Milano wschodnia obwodnica Mediolanu 30,1 istnieje
  • rok otwarcia: 1973
  • bezpłatna
Autostrada A52 Tangenziale Nord di Milano północna obwodnica Mediolanu 12,9 istnieje
  • rok otwarcia: 1994
  • droga płatna
Autostrada A53 Raccordo Autostradale di Pavia A7 – Bereguardo – Pawia – A54 9,1 istnieje
  • rok otwarcia: 1960
  • bezpłatna
Autostrada A54 Tangenziale Ovest di Pavia zachodnia obwodnica Pawii 8,4 istnieje
  • rok otwarcia: 1994
  • bezpłatna
Autostrada A55 Tangenziale Nord di Torino północna obwodnica Turynu 20,2 istnieje  
Tangenziale Sud di Torino południowa obwodnica Turynu 25,9 istnieje  
Raccordo della Falchera łącznik Falchera 3,1 istnieje  
Diramazione per Moncalieri odgałęzienie Moncalieri 6,2 istnieje  
Asse di penetrazione urbana di corso Regina Margherita oś miejska Regina Margherita 0,8 istnieje  
Autostrada del Pinerolese Płd. Obwodnica Turynu – Turyn – Pinerolo 23,4 istnieje  
Asse di penetrazione urbana di corso Orbassano oś miejska Orbassano 1,3 istnieje  
Autostrada A56 Tangenziale di Napoli obwodnica Neapolu 20,2 istnieje
  • rok otwarcia: 1972
  • droga płatna
Autostrada A57 Tangenziale di Mestre obwodnica Mestre 26,0 istnieje
  • rok otwarcia: 1933 / 1972
  • częściowo płatna
Autostrada A58 Tangenziale esterna di Milano wschodnia zewnętrzna obwodnica Mediolanu 32,0 istnieje
Autostrada A59 Tangenziale di Como obwodnica Como 2,4 istnieje
6,6 planowane
Autostrada A60 Tangenziale di Varese obwodnica Varese 4,5 istnieje
  • rok otwarcia: 2015
6,0 planowane
Autostrada A90 Grande Raccordo Anulare (di Roma) wielki pierścień autostradowy wokół Rzymu 68,2 istnieje
  • rok otwarcia: 1951
  • bezpłatna
Raccordo autostradale 1 Tangenziale di Bologna obwodnica Bolonii 19,6 istnieje
Raccordo autostradale 4 Tangenziale di Reggio Calabria obwodnica Reggio Calabria 5,5 istnieje  
Raccordo autostradale 15 Tangenziale di Catania obwodnica Katanii 23,3 istnieje  

Odgałęzienia autostradowe

We Włoszech istnieją także odgałęzienia (wł. Diramazioni autostradali), pełniące funkcje łączników pomiędzy głównymi trasami komunikacyjnych. Tworzą także połączenia autostrad z niektórymi miastami i ważnymi obiektami, np. portami lotniczymi.

Znak Nazewnictwo Przebieg Długość
(km)		 Stan Uwagi
oficjalne potoczne
Autostrada A1dir Nord Diramazione Roma Nord A1 – Fiano Romano – Rzym – GRA 23,0 istnieje  
Autostrada A1dir Sud Diramazione Roma Sud A1 – San Cesareo – Rzym – GRA 20,0 istnieje  
Autostrada A1var Variante di Valico A1 – Marzabotto – Barberino di Mugello – A1 33,0 istnieje odcinek równoległy do A1
Autostrada A2dir NA Diramazione Napoli A2 – Salerno – A3 2,4 istnieje  
Autostrada A2dir RC Diramazione Reggio Calabria A2 – Villa San Giovanni – Reggio Calabria 9,1 istnieje  
Autostrada A4/A5 Diramazione Ivrea – Santhià A4/A26/4 – Santhià – Ivrea – A5 23,6 istnieje  
Autostrada A8/A26 Diramazione Gallarate – Gattico A8 – Gallarate – Gattico – A26 23,2 istnieje rok otwarcia: 1925
Autostrada A11/A12 Bretella A11/A12 A11 – Lucca – Viareggio – A12 18,2 istnieje  
Autostrada A14dir Diramazione Ravenna A14 – Castel Bolognese – Rawenna – SS16/SS309 29,8 istnieje  
Autostrada A18dir Diramazione Catania A18/RA15 – centrum Katanii 5,0 istnieje  
Autostrada A19dir Diramazione per via Giafar A19/SS121 – Palermo 5,2 istnieje  
Autostrada A21dir Diramazione Fiorenzuola d'Arda A1 – A21 12,3 istnieje rok otwarcia: 1973
Autostrada A21racc Ospitaletto – Montichiari Autostrada A35 – Montichiari 28,5 istnieje  
Autostrada A26/A4 Diramazione Stroppiana – Santhià A26 – Stroppiana – Santhià – A4/A4/5 29,7 istnieje  
Autostrada A26/A7 Diramazione Predosa – Bettole A26 – Predosa – Tortona – A7 17,0 istnieje  
Autostrada A29dir Diramazione Alcamo – Trapani A29 – Alcamo – Trapani 36,9 istnieje  
Autostrada A29dir A Diramazione per Birgi A29dir – Paceco – Trapani-Birgi 13,1 istnieje  
Autostrada A29racc Bretella Aeroporto "Falcone e Borsellino" A29 – Punta Raisi 4,0 istnieje  
Autostrada A29racc bis Raccordo A29 – Palermo (Raccordo per via Belgio) A29/SS113 – Palermo 5,6 istnieje  

Łączniki autostradowe

Mianem łącznika autostradowego (wł. Raccordo Autostradale) nazywa się drogi we Włoszech biegnące między większymi miasta lub innymi ważnymi obiektami nie posiadającymi bezpośredniego połączenia z siecią autostrad. Obecnie spośród 17 łączników 4 z nich sklasyfikowane są jako „zbliżone do autostrady” (oznakowane na zielono), a 12 przynależy do sieci dróg krajowych (wł. viabilità statale ordinaria; oznakowane na niebiesko). Arteria RA7 jest jedynym łącznikiem oznakowanym i traktowanym jako pełnoprawna autostrada (A53). Oznaczenie RA7 jest używane wyłącznie przez ANAS.

Przejazd po wszystkich łącznikach autostradowych jest bezpłatny.

Znak Nazewnictwo Drogi
docelowe		 Przebieg Długość
(km)		 Stan Uwagi
skrótowe pełne
RA2 Raccordo autostradale 2 A2/A30 – Atripalda 21,0 istnieje  
RA3 Raccordo autostradale 3 Impruneta – Siena – SS674 56,4 istnieje  
RA5 Raccordo autostradale 5 A2 – Sicignano – Potenza – SS407 51,5 istnieje  
RA6 Raccordo autostradale 6 Bettolle – Perugia – SS3 bis 58,4 istnieje  
RA7 Raccordo autostradale 7 A7 – Pawia – A54 9,1 istnieje oznaczenie nadane przez ANAS; oficjalnie droga oznakowana jako autostrada A53
RA8 Raccordo autostradale 8 A13 – Ferrara – Porto Garibaldi – SS309 54,0 istnieje  
RA9 Raccordo autostradale 9 A16 – Benevento – SS372 12,7 istnieje  
RA10 Raccordo autostradale 10 A55 – Caselle 11,1 istnieje  
RA11 Raccordo autostradale 11 SS4 – Ascoli Piceno – San Benedetto del Tronto – SS16 26,3 istnieje  
RA12 Raccordo autostradale 12 SS5 – Chieti – Pescara – SS16 14,8 istnieje  
RA3 Raccordo autostradale 13 A4 – Sistiana-Rabuiese 24,1 istnieje  
RA14 Raccordo autostradale 14 RA13 – A3 1,5 istnieje  
RA16 Raccordo autostradale 16 A28 – SS13 3,8 istnieje  
RA17 Raccordo autostradale 17 A4 – Villesse – Gorycja – H4 17,0 oznaczenie zniesione po przebudowie włączona do A34

Tunele

Ważne jednotubowe tunele autostradowe (wł. traforo) mają przypisaną własną numerację. Obecnie funkcjonują trzy takie obiekty, a korzystanie z nich wymaga uiszczenia osobnej opłaty.

Znak Nazewnictwo Przebieg Długość
(km)		 Stan Uwagi
oficjalne potoczne
Traforo 1 Traforo del Monte Bianco (SS26dir) – Courmayeur – T1 – Chamonix-Mont-Blanc 11,6 istnieje rok otwarcia: 1965
Traforo 2 Traforo del Gran San Bernardo Saint-Rhémy-en-Bosses – T2 – Bourg-Saint-Pierre 5,8 istnieje rok otwarcia: 1964
Traforo 3 Traforo di Bargagli – Lumarzo-Ferriere Bargagli – T3 – Ferriere 2,031 w 1989 przeklasyfikowano na SS225 rok otwarcia: 1971
Traforo 4 Traforo del Fréjus A32 – Bardonecchia – T4 – Modane – (A43 ) 12,9 istnieje rok otwarcia: 1980

Uwagi

  1. ↑ Numer ten znajduje się na oznakowaniu w terenie. W dokumentacji ANAS droga występuje pod oznaczeniem RA 7

Przypisy

  1. ↑ Autostrada (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. Cytat: Het netwerk van autostrade is per 1 januari 2021 7.169 kilometer lang en vormt het hoofdtransportnetwerk van het land. (niderl.).
  2. 1 2 A1 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  3. ↑ A2 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  4. ↑ Oznaczenie A2 nadano w 2017 na odcinku drogi RA02 Fisciano – Salerno oraz autostrady A3 Salerno – Villa San Giovanni, który otwarto w latach 60. XX wieku.
  5. 1 2 A3 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  6. 1 2 A4 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  7. 1 2 A5 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  8. 1 2 A6 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  9. 1 2 A7 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  10. ↑ A8 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  11. 1 2 A9 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  12. 1 2 A10 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  13. ↑ A11 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  14. 1 2 A12 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  15. 1 2 A13 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  16. 1 2 A14 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  17. ↑ A15 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  18. 1 2 3 A16 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  19. 1 2 A18 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  20. 1 2 A19 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  21. 1 2 A20 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  22. 1 2 A21 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  23. 1 2 A22 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  24. 1 2 A23 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  25. 1 2 3 A24 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  26. ↑ A25 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  27. 1 2 A26 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  28. 1 2 A27 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  29. 1 2 A28 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  30. 1 2 A29 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  31. 1 2 A30 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  32. 1 2 3 A31 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  33. 1 2 A32 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  34. 1 2 A33 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  35. 1 2 3 A35 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  36. ↑ A36 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  37. 1 2 A91 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  38. 1 2 3 Autostrada Catania-Siracusa. Wegenwiki. [dostęp 2021-10-29]. (niderl.).
  39. ↑ A50 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  40. ↑ A51 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  41. ↑ A52 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  42. ↑ A53 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  43. ↑ A54 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  44. ↑ A56 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  45. 1 2 A57 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  46. ↑ A58 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  47. ↑ A59 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  48. ↑ A60 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  49. ↑ A90 (Italië). Wegenwiki. [dostęp 2021-10-28]. (niderl.).
  50. ↑ Traforo. Wegenwiki. [dostęp 2021-07-22]. (niderl.).
  51. ↑ The World's longest Tunnel Page: Tunnels in Italy, 3 500 m - 2000 m, 2002 [zarchiwizowane 2002-12-03] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.