Aurornis – wymarły rodzaj dinozaura należącego do teropodów, który żył w dzisiejszych Chinach w późnej jurze, 160 mln lat temu.

Rodzaj Aurornis opisali i nazwali Pascal Godefroit, Gareth Dyke, Andrea Cau, Hu Dong-Yu, François Escuillié i Wu Wenhao w 2013 r. Nazwa rodzajowa pochodzi od łacińskiego słowa aurora, czyli „świt” i starogreckiego ὄρνις czyli „ptak”, a termin A. xui honoruje paleontologa Xu Xing.

Opis

Był on bardzo małym dinozaurem mającym ok. 50 cm długości. Czaszka była smukła, wąska, długości 57 mm, ramiona były stosunkowo długie. Zwierzę pokrywały pióra, które przypominały puch, na ogonie i rękach prawdopodobnie występowały lotki. Jego szkielet był podobny do Archeopteryksa, lecz jego anatomia była bardziej prymitywna. Aurornis żył około 160 mln lat temu.

Historia odkryć

Szkielet został zakupiony u lokalnego handlarza, który sądził, że skamieniałości zostały wykopane w Yaoluguo w zachodniej części prowincji Liaoning w Chinach, lecz późniejsza analiza pokazała, że pochodzi z formacji Tiaojishan. Holotyp, YFGP-T5198, składa się z praktycznie całkowitego szkieletu. Zachowały się również pióra wzdłuż czaszki, kręgosłupa i ogona. Jest to prawdopodobnie dorosły okaz. W dniu 7 czerwca 2013 r. magazyn Science opublikował artykuł, w którym zauważono, że Pascal Godefroit , paleontolog kierujący zespołem, który opisał Aurornis , poinformował, że nie jest pewien, czy materiał kopalny pochodzi z liczącej 160 milionów lat formacji Tiaojishan w prowincji Liaoning.

Klasyfikacja

Jest to prawdopodobnie najbardziej bazalny dziś znany dinozaur należący do grupy Avialae. W dodatku analiza filogenetyczna pokazała, że należał do gromady ptaków w pozycji bardziej podstawowej niż Archaeopteryx. Sklasyfikowanie A. xui jako ptaka jest jednak przedmiotem kontrowersji, ponieważ istnieje wiele różnych definicji słowa „ptak”. Ostatnie odkrycia podkreślają, że niewidoczna jest granica między ptakami i dinozaurami. Paleontolog Luis Chiappe powiedział na temat kończyny przedniej A. xui: „jest zbyt krótka, aby być nogą prawdziwego ptaka”. Stwierdza on, że „jest on bardzo podobny do ptaka, ale nadal nim nie jest”.

Paleoekologia

Aurornis został odkryty w formacji Tiaojishan liczącej 164–156 mln lat i leżącej w prowincji Liaoning w północno-wschodnich Chinach. W tym czasie panował tu klimat umiarkowany, ciepły i wilgotny; był to teren wulkaniczny. Florę reprezentowały tu drzewa iglaste, miłorzębowe, sagowce (Zamites i Williamsonia), skrzypy, paprocie (Cladophlebis, Dicksonia), mszaki i wiele innych. Odkryto także wiele zwierząt takich jak:

• owady: jętki, ważki, widelnice, prostoskrzydłe, pluskwiaki, sieciarki, chrząszcze, błonkoskrzydłe i muchówki,
• płazy: Chunerpeton, Beiyanerpeton,
• ssaki: Castorocauda, Juramaia i Volaticotherium,
• pterozaury: Darwinopterus, Dendrorhynchoides, Jeholopterus, Jianchangnathus, Pterorhynchus i Wukongopterus,
• dinozaury: Xiaotingia, Tianyulong, Pedopenna, Epidexipteryx, Eosinopteryx, Anchiornis.

Przypisy