August Ferdinand Möbius
Data i miejsce urodzenia

17 listopada 1790
Schulpforte

Data i miejsce śmierci

26 września 1868
Lipsk

Zawód, zajęcie

matematyk, astronom

August Ferdinand Möbius (ur. 17 listopada 1790 w Schulpforte, zm. 26 września 1868 w Lipsku) – niemiecki matematyk i astronom. Najbardziej znany z badań kształtu, który nosi jego nazwisko – wstęgi Möbiusa – oraz jako pionier topologii.

Życiorys

Studiował na Uniwersytecie w Lipsku, początkowo prawo, później zmienił zainteresowania na matematykę, fizykę i astronomię. Studia ukończył w 1809. W 1813 pojechał do Getyngi, gdzie studiował astronomię pod kierunkiem Gaussa. Potem studiował matematykę w Halle pod kierunkiem Pfaffa. Pracę doktorską napisał o astronomii (O okultacji gwiazd stałych, 1815), ale jego habilitacja dotyczyła równań trygonometrycznych. Od 1816 zatrudniony na Uniwersytecie w Lipsku i w Obserwatorium w Lipsku.

Dorobek

Jeden z twórców nowoczesnej geometrii algebraicznej, pierwszy wprowadził współrzędne jednorodne w geometrii rzutowej, podał nową klasyfikację krzywych i powierzchni oraz pojęcie przekształcenia rzutowego. Znany m.in. z odkrycia (w roku 1831) funkcji Möbiusa oraz (w roku 1858, niezależnie od Johanna Benedicta Listinga) wstęgi Möbiusa – nieorientowalnej powierzchni dwuwymiarowej, która (gdy rozważana jako zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej) ma tylko jedną stronę.

Prace Möbiusa z dziedziny astronomii:

  • De Computandis Occultationibus Fixarum per Planetas (1815)
  • Die Hauptsätze der Astronomie (1836)
  • Die Elemente der Mechanik des Himmels (1843).

Jego imieniem nazwano planetoidę (28516) Möbius.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Möbius August Ferdinand, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-10-16].
  2. ↑ Agnijo Banerjee, David Darling: Dziwna matematyka. Helion S.A., 2020, s. 32. ISBN 83-283-5687-2.
  3. ↑ Moritz Cantor: Möbius, August Ferdinand. w Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 9, Duncker & Humblot, Leipzig 1879, S. 38–43.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.