Asima Chatterjee
Państwo działania

 Indie

Data i miejsce urodzenia

23 września 1917
Kalkuta

Data i miejsce śmierci

22 listopada 2006
Kalkuta

Profesor
Specjalność: botanika, chemia organiczna, fitochemia
Alma Mater

Uniwersytet w Kalkucie

Doktorat

1944
Uniwersytet w Kalkucie

Członkini Rajya Sabha
Okres spraw.

luty 1982–maj 1990

Odznaczenia

Asima Chatterjee (ur. 23 września 1917 w Kalkucie, zm. 22 listopada 2006 tamże) – indyjska chemik i botanik. Profesor Uniwersytetu w Kalkucie. Była pierwszą kobietą, która otrzymała stopień doktora nauk na indyjskim uniwersytecie.

Specjalizowała się w zagadnieniach z dziedziny chemii organicznej i fitochemii. Jej najbardziej znaczące prace obejmują badania nad alkaloidami barwinka różyczkowego oraz opracowanie leków przeciwpadaczkowych i leków przeciwmalarycznych. Była także autorką prac o roślinach leczniczych subkontynentu indyjskiego.

Nominowana została przez prezydenta Indii na członkinię Rajya Sabha – izby wyższej indyjskiego parlamentu federalnego (luty 1982–maj 1990). Reprezentowała też Indie w UNESCO.

Życiorys

Dzieciństwo

Asima Chatterjee (z domu Mookerjee) urodziła się 23 września 1917. Była najstarszym z dwójki dzieci lekarza Indry Narayana Mukherjee i jego żony Kamali Devi. Chatterjee dorastała w Kalkucie w rodzinie z klasy średniej, gdzie zachęcono ją do zdobycia wykształcenia. Jej ojciec interesował się botaniką, a Chatterjee podzielała jego zainteresowanie. Ukończyła z wyróżnieniem chemię w Scottish Church College na Uniwersytecie w Kalkucie w 1936 roku.

Praca akademicka

Asima Chatterjee uzyskała tytuł magistra (1938) i doktora (1944) chemii organicznej na Uniwersytecie w Kalkucie. Była pierwszą Hinduską, która uzyskała doktorat z nauk ścisłych. Jej badania doktoranckie koncentrowały się głównie na chemii produktów roślinnych i syntetycznej chemii organicznej. Jej nauczycielami w tym czasie byli między innymi Prafulla Chandra Roy i Satyendra Nath Bose. Ponadto Asima nabywała doświadczenie naukowe na Uniwersytecie Wisconsin w Madison oraz w California Institute of Technology wraz z László Zechmeisterem.

Początkowo pracowała w Lady Brabourne College na Uniwersytecie w Kalkucie i założyła tam Wydział Chemii. W 1954 Asima Chatterjee przeniosła się do University College of Science na Uniwersytecie w Kalkucie. W latach 1962–1982 była profesorem Wydziału Chemii Uniwersytetu w Kalkucie.

Osiągnięcia naukowe

Badania Chatterjee koncentrowały się na chemii produktów naturalnych i zaowocowały lekami przeciwpadaczkowymi, przeciwmalarycznymi i chemioterapeutycznymi. Spędziła około czterdziestu lat badając różne związki alkaloidów. Odkryła także właściwości przeciwpadaczkowe w roślinach z rodzaju Marsilea minuta i właściwości przeciwmalaryczne w Alstonii szkolnej, Niebielistce, Picrorhiza kurroa i Brezylce. Nie wykazano jednak, aby środki te były konkurencyjne klinicznie z lekami stosowanymi obecnie w tych schorzeniach. Jej praca doprowadziła do opracowania leku przeciwpadaczkowego o nazwie Ayush-56 i kilku leków przeciwmalarycznych.

Chatterjee napisała również około 400 artykułów, które zostały opublikowane w czasopismach krajowych i międzynarodowych.

Chatterjee ma na swoim koncie następujące osiągnięcia naukowe:

  • Rozpoczęła badania alkaloidów w roślinie Rauwolfia canescens.
  • Zbadała chemię prawie wszystkich głównych rodzajów alkaloidów indolowych.
  • Wniosła wkład w wyjaśnienie struktury i stereochemii ajmalicyny i sarpaginy .
  • Autorka pierwszej sugerowanej stereo-konfiguracji sarpaginy.
  • Wyizolowała i scharakteryzowała geissoschizynę, kluczowy prekursor w biogenezie alkaloidów indolowych w roślinie Rhazya stricta .
  • Przeprowadziła badania syntetyczne nad wieloma złożonymi alkaloidami indolu, chinoliny i izochinoliny.
  • Opracowała metody otrzymywania beta-fenyloetanoloamin w związku z syntezą alkaloidów.
  • Wyjaśniła strukturę luwangetyny izolowanej z rośliny Luvanga scandens.
  • Badała działanie kwasów Lewisa na prenylowane kumaryny i opracowała proste drogi syntetyczne do numerowanego szeregu złożonych układów kumaryn.
  • Zbadała mechanizm katalizowanego kwasem rozszczepienia hydraminy przez beta-fenyloetanoloaminy.
  • Wprowadziła zastosowanie kwasu nadjodowego jako odczynnika do wykrywania i lokalizacji zarówno końcowych, jak i egzocyklicznych wiązań podwójnych w związkach organicznych.

Nagrody i wyróżnienia

  • Była stypendystką Premchanda Roychanda na Uniwersytecie w Kalkucie.
  • W 1972 została mianowana Honorowym Koordynatorem Programu Specjalnej Pomocy, mającego na celu zintensyfikowanie nauczania i badań w dziedzinie chemii produktów naturalnych, zatwierdzonego przez Indian University Grants Commission.
  • W 1960 roku została wybrana członkiem Hinduskiej Narodowej Akademii Nauk w Nowym Delhi
  • W 1961 roku otrzymała nagrodę Shanti Swarup Bhatnagar w dziedzinie nauk chemicznych, stając się pierwszą kobietą, która otrzymała tę nagrodę.
  • W 1975 roku otrzymała Order Padma Bhushan i została pierwszą kobietą-naukowcem, którą wybrano na prezesa Stowarzyszenia Nauki Hinduskiej.
  • Otrzymała tytuł doktora honoris causa kilku uniwersytetów.
  • 23 września 2017, w setną rocznicę urodzin badaczki, wyszukiwarka Google uhonorowała jej postać poprzez spersonalizowany Google Doodle

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 Sci-Illustrate, Asima Chatterjee [online], Medium, 6 grudnia 2019 [dostęp 2020-01-28] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 The Shaping of Indian Science. s. 1036. Indian Science Congress Association, Presidential Addresses By Indian Science Congress Association. Published by Orient Blackswan, 2003. ISBN 978-81-7371-433-7
  3. Asima. Chatterjee, Lloyd M. Parks, The Structure of Verbenalin, „Journal of the American Chemical Society”, 71 (6), 1949, s. 2249–2250, DOI: 10.1021/ja01174a506, ISSN 0002-7863.
  4. 1 2 Shinjinee Mishra, Asima Chatterjee And Her Pioneering Work In Medicinal Chemistry [online], Feminism In India, 1 listopada 2017 [dostęp 2020-01-16] (ang.).
  5. 1 2 3 K.N. Smith, Today's Google Doodle Honors Chemist Asima Chatterjee [online], Forbes [dostęp 2020-01-16] (ang.).
  6. 1 2 First Indian woman in history to be awarded a PhD for science would be 100 today [online], The Independent, 23 września 2017 [dostęp 2020-01-16] (ang.).
  7. Some Alumni of Scottish Church College in 175th Year Commemoration Volume Scottish Church College, 2008, s. 584
  8. 1 2 Alumni and Alumni Association [online], web.archive.org, 6 kwietnia 2009 [dostęp 2020-01-16] [zarchiwizowane z adresu 2009-04-06].
  9. 1 2 Asima Chatterjee, chemist [online], web.archive.org, 12 października 2016 [dostęp 2020-01-16] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-12].
  10. Michaela Wirth, László Zechmeister: His Life and Pioneering Work in Chromatography, Springer Science & Business Media, 18 września 2013, s. 39, ISBN 978-3-319-00642-0 [dostęp 2020-01-16] (ang.).
  11. Asima Chatterjee (1917-2006), [w:] History of natural products chemistry in India [online], s. 384–385 [dostęp 2020-01-16] [zarchiwizowane z adresu 2020-08-25].
  12. Asima Chatterjee; first women scientist of India [online], Indian Achievers Story, 4 września 2019 [dostęp 2020-01-28] (ang.).
  13. 1 2 Asima Chatterjee, the Scientist Who Did So Much More in a Time of Less [online], The Wire [dostęp 2020-01-16].
  14. Women, science, education and empowerment: Asima Chatterjee, the genius lady [online], s. 133-138.
  15. Herbal Drug Against Epilepsy [online], www.techno-preneur.net [dostęp 2020-01-16].
  16. Women Scientists of India: Dr. Asima Chatterjee – Indian Academy of Sciences [online], Google Arts & Culture [dostęp 2020-01-16] (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.