Aparatura chemiczna – zespół aparatów i urządzeń (niekiedy również maszyn), stosowanych w przemyśle chemicznym i przetwórstwie (np. przetwórstwo ropy naftowej, owoców i warzyw, włókien naturalnych, sztucznych i syntetycznych) w czasie realizacji różnych procesów i operacji jednostkowych, będących elementami procesów produkcyjnych. Aparatura chemiczna jest projektowana z wykorzystaniem zasad inżynierii chemicznej i procesowej
Rodzaje aparatury chemicznej (przykłady)
| Operacja | Aparatura |
| Magazynowanie ciał stałych, cieczy i gazów | silos, cysterna |
| Transport i dozowanie ciał stałych | dźwignica, podajniki ciał stałych |
| Transport cieczy | Pompa strumieniowa, pompa próżniowa |
| Sprężanie gazów | sprężarka wyporowa, sprężarka wirowa |
| Rozdrabnianie | kruszarka, młyn |
| Sortowanie, separacja, przesiewanie | klasyfikator pneumatyczny (sortownik pneumatyczny), klasyfikator hydrauliczny, (sortownik hydrauliczny), przesiewacz, sito, separatory |
| Mieszanie | mieszalniki cieczy, mieszalniki ciał stałych |
| Rozdzielanie ciekłych układów niejednorodnych | odstojniki-klarowniki (sedymentacja), filtr, wirówka, hydrocyklon |
| Odpylanie i odkraplanie gazów | komora pyłowa, odpylacz inercyjny, cyklon, odpylacz filtracyjny, elektrofiltr, odpylacz mokry (skruber), odkraplacz, odemglacz |
| Wymiana ciepła | regenerator ciepła, pompa ciepła |
| Odparowanie | wyparka z cyrkulacją naturalną i wymuszoną, wyparka cienkowarstwowa; bateria wyparna, wyparka płytowa wyparka mechaniczna |
| Krystalizacja | krystalizatory z chłodzeniem, z odparowaniem rozpuszczalnika, z reakcją chemiczną i wysalaniem, rekrystalizatory |
| Destylacja i rektyfikacja | aparaty destylacyjne (destylatory), aparaty rektyfikacyjne (kolumna rektyfikacyjna) |
| Absorpcja | absorber (aparat absorpcyjny) |
| Adsorpcja i wymiana jonowa | adsorber, wymiennik jonowy |
| Ługowanie i ekstrakcja | ekstraktory |
| Suszenie | suszarki: konwekcyjna, przeponowo-kontaktowa, promiennikowa (radiacyjna), dielektryczna, mikrofalowa |
| Granulacja | granulatory: mieszalnikowe, ciśnieniowe, termiczne, natryskowe, dyspersyjne; granulacja w cieczy |
| Separacja | separatory, np. separator membranowy |
| Piece | piec komorowy, tunelowy, szybowy, półkowy, obrotowy, pyłowy, fluidalny, rurowy, elektryczny |
| Reakcje chemiczne, reakcja elekrochemiczna, proces biochemiczny | reaktory elektrochemiczne (np. elektrolizery), reaktory termiczne (piece); plazmowy, fotochemiczny, radiacyjny, kriogeniczny; bioreaktory |
| Chłodnictwo | aparatura chłodnicza |
Symbole aparatów i sprzętu według ISO 14617
| Rurociąg | Rurociąg izolowany termicznie | Rurociąg z płaszczem | Rurociąg z płaszczem grzejnym lub chłodzącym | ||||
| Autoklaw | Mieszalnik | Poziomy zbiornik ciśnieniowy | Pionowy zbiornik ciśnieniowy | ||||
| Pompa | Pompa próżniowa lub kompresor | Worek | Butla gazowa | ||||
| Wentylator | Wentylator osiowy | Wentylator promieniowy | Osuszacz | ||||
| Kolumna z wypełnieniem | Kolumna półkowa | Piec | Chłodnia kominowa | ||||
| Wymiennik ciepła | Wymiennik ciepła | Chłodnica | Płytowy wymiennik ciepła | ||||
| Rurowy wymiennik ciepła | Rurowy wymiennik ciepła | U-rurowy wymiennik ciepła | Spiralny wymiennik ciepła | ||||
| Zawór bezpieczeństwa | Zawór bezpieczeństwa | Filtr powietrza | Lej | ||||
| Odwadniacz | Wziernik | Zawór redukcyjny | Rurociąg elastyczny | ||||
| Zawór | Zawór regulacyjny | Zawór ręczny | Przepustnica | ||||
| Zawór iglicowy | Zawór motylkowy | Zawór membranowy | Zawór kulowy |
Stowarzyszenia specjalistów w zakresie aparatury chemicznej
Wydawnictwa dotyczące aparatury chemicznej
Artykuły dotyczące aparatury i urządzeń dla przemysłu, np. przemysłu chemicznego, energetyki, gospodarki komunalnej i ochrony środowiska, zajmują się czasopisma naukowo-techniczne, takie jak Inżynieria i Aparatura Chemiczna, Hydraulika i Pneumatyka, Tribologia, Mechanik, Pomiary, Automatyka, Kontrola, Przegląd Spawalnictwa, Wiadomości SIMP, Ochrona przed korozją (czasopismo). Przedstawiane zagadnienia badawcze i projektowo-konstrukcyjne oraz problemy praktyczne ilustrują przykłady:
- Intensyfikacja procesów prowadzonych w reaktorach trójfazowych ze stałym złożem poprzez zastosowanie operacji periodycznych,
- Wpływ ciśnienia na konwersję paliw gazowych w strukturalnych reaktorach katalitycznych,
- Powiększanie skali suszenia fluidalnego w oparciu o koncepcję uogólnionej krzywej kinetycznej,
- Badanie profili stężeń wody w złożu adsorbentu podczas osuszania parowej mieszaniny etanol - woda,
- Numeryczne modelowanie pola prędkości płynu i stężenia nośnika w zawiesinie w bioreaktorze z mieszadłem
- Wpływ typu górnego mieszadła na wymianę masy między gazem a cieczą w układach wielofazowych,
- Pomiary lokalnych wartości stężenia w reaktorze przepływowym,
- Mieszanie zawiesin za pomocą mieszadła turbinowego z wygiętymi łopatkami,
- Zastosowanie przesiewaczy dwuczęstościowych w przemyśle spożywczym,
- Wykorzystanie teorii ruchu falowego w badaniach nad procesami rozwarstwiania się emulsji spożywczych,
- Rozwój konstrukcji rozdrabniaczy biomateriałów. Część II: Opis badań,
- Możliwości zmniejszenia hałasu technologicznego przecinarek tarczowych do drewna.
Przykładowe katalogi
- Zakład Budowy Aparatury Chemicznej w Tarnowie
- Orlenprojekt; Dział Aparatury Chemicznej i Maszyn Wirujących
- Fabryka Aparatury Chemicznej Chemomet
Uwagi
- ↑ Aparaturą chemiczną są nazywane są również elementy wyposażenia laboratoriów chemicznych (zobacz: sprzęt laboratoryjny)
Przypisy
- 1 2 Jerzy Warych: Aparatura chemiczna i procesowa (wyd. 1 online, wyd. 2, wyd. 3). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej (Wydz. Inżynierii Chemicznej i Procesowej), 2004. ISBN 83-7207-445-3.
- ↑ Józef Kępiński: Technologia chemiczna nieorganiczna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe PWN, 1964, s. 18-19.
- ↑ Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego. [w:] Strona główna [on-line]. www.sitpchem.org.pl. [dostęp 2011-09-08]. (pol.).
- ↑ Stowarzyszenie Inżynierów Mechaników Polskich. [w:] Strona główna [on-line]. www.simp.pl. [dostęp 2011-09-08]. (pol.).
- ↑ Inżynieria i Aparatura Chemiczna (dwumiesięcznik). [w:] Strona główna [on-line]. BazTech baztech.icm.edu.pl/. [dostęp 2011-09-08]. (pol.).
- ↑ Ochrona przed korozją. [w:] Strona główna [on-line]. SIGMA-NOT. [dostęp 2011-09-08]. (pol.).
- ↑ G. Bartelmus, A. Gancarczyk, T. Krótki. Intensyfikacja procesów prowadzonych w reaktorach trójfazowych ze stałym złożem poprzez zastosowanie operacji periodycznych. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 15–16, 2010. SIMP. (pol.).
- ↑ W. M. Budzianowski. Wpływ ciśnienia na konwersję paliw gazowych w strukturalnych reaktorach katalitycznych. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 21–22, 2010. SIMP. (pol.).
- ↑ W. Ciesielczyk, J. Iwanowski, A. Kamińska. Powiększanie skali suszenia fluidalnego w oparciu o koncepcję uogólnionej krzywej kinetycznej. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 27–38, 2010. SIMP. (pol.).
- ↑ M. Gwadera,A. Kubala, K. Kupiec. Badanie profili stężeń wody w złożu adsorbentu podczas osuszania parowej mieszaniny etanol - woda. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 49–50, 2010. SIMP. (pol.).
- ↑ J. Karcz, A. Raducka. Numeryczne modelowanie pola prędkości płynu i stężenia nośnika w zawiesinie w bioreaktorze z mieszadłem. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 59–60, 2010. SIMP. (pol.).
- ↑ A. Kiełbus-Rąpała, J. Karcz. Wpływ typu górnego mieszadła na wymianę masy między gazem a cieczą w układach wielofazowych. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 61–62, 2010. SIMP. (pol.).
- ↑ Ł. Makowski, W. Orciuch. Pomiary lokalnych wartości stężenia w reaktorze przepływowym. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 69–70, 2010. SIMP. (pol.).
- ↑ D. Ceres, T. Jirout, F. Rieger. Mieszanie zawiesin za pomocą mieszadła turbinowego z wygiętymi łopatkami. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 7–8, 2011. SIMP. (pol.).
- ↑ R. Modrzewski, P. Wodziński. Zastosowanie przesiewaczy dwuczęstościowych w przemyśle spożywczym. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 27–38, 2011. SIMP. (pol.).
- ↑ J. Sęk, D. Głąbała. Wykorzystanie teorii ruchu falowego w badaniach nad procesami rozwarstwiania się emulsji spożywczych. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 39–40, 2011. SIMP. (pol.).
- ↑ A. Tomporowski. Rozwój konstrukcji rozdrabniaczy biomateriałów. Część II: Opis badań. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 77–78, 2011. SIMP. (pol.).
- ↑ J. Sadowski. Możliwości zmniejszenia hałasu technologicznego przecinarek tarczowych do drewna. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 71–72, 2011. SIMP. (pol.).
- ↑ Zakład Budowy Aparatury Chemicznej w Tarnowie. www.zbach.tarnow.pl. [dostęp 2011-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-07)]. (pol.).
- ↑ Dział Aparatury Chemicznej i Maszyn Wirujących. www.orlenprojekt.pl. [dostęp 2011-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-20)]. (pol.).
- ↑ Fabryka Aparatury Chemicznej Chemomet. katalog.pf.pl. [dostęp 2011-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-04-11)]. (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.