Antoni Jawornicki

Antoni Aleksander Jawornicki
Data i miejsce urodzenia	20 grudnia 1886 ; Warszawa
Data i miejsce śmierci	19 czerwca 1950 ; Warszawa
Narodowość	polska
Dziedzina sztuki	architektura, urbanistyka

Antoni Aleksander Jawornicki (ur. 20 grudnia 1886 w Warszawie, zm. 19 czerwca 1950, tamże) – polski architekt i urbanista, członek TUP oraz warszawskiego oddziału SARP.

Życiorys

Był synem Adama Jawornickiego i Ludwiki z domu Mac Rot. Uczył się w męskim V Rządowym Gimnazjum Filologicznym w Warszawie oraz w Gimnazjum gen. Pawła Chrzanowskiego przy ul. Smolnej (późn. XVIII LO im. Jana Zamoyskiego). Następnie ukończył studia malarskie w Monachium, a w 1911 ukończył studia na École spéciale d’architecture w Paryżu. Następnie odbywał praktykę zawodową w pracowni architekta Auguste Perreta.

Po powrocie do Warszawy w 1913 pracował jako architekt przy budowie hotelu Polonia oraz przebudowie hotelu Europejskiego. W okresie niemieckiej okupacji w trakcie I wojny światowej działał w Straży Obywatelskiej. Od 1917 pracował w Biurze Regulacji i Pomiarów, tworząc plany zagospodarowania przestrzennego dla Warszawy. W 1917 podjął również pracę w Katedrze Budownictwa Miejskiego, Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, w której pracował do 1928, oraz kierował Wydziałem Urbanistyki miasta stołecznego Warszawy. W 1920 zaciągnął się na ochotnika do Wojska Polskiego. W 1923 został współzałożycielem Towarzystwa Urbanistów Polskich, którego został również członkiem. W 1929 działał jako członek Komisji Rewizyjnej TUP.

W 1932 wraz z rzeźbiarzem Edwardem Wittigiem zrealizował pomnika Lotnika na placu Unii Lubelskiej (Jawornicki opracował cokół i otoczenie pomnika). W 1938 pracował również jako sędzia konkursowy Stowarzyszenia Architektów Polskich.

W czasie powstania warszawskiego Jaworniccy wyjechali z Warszawy do Żdżar, a ich dom został zniszczony. Antonii Jawornicki powrócił do miasta po wojnie i rozpoczął pracę w Biurze Odbudowy Stolicy, w którym zajął się m.in.: odbudową Pałacu Namiestnikowskiego, zaprojektował odbudowę Hotelu Europejskiego, a także zaprojektował kościół w Pytach. Dom Jawornickiego przy ul. Górnośląskiej 20 (obecnie ul. Myśliwieckiej 16) został odbudowany w latach 1948–1950 i częściowo zwrócony jemu i jego rodzinie.

Zmarł 19 grudnia 1950 i został pochowany na cmentarzu w Pyrach.

Życie prywatne

W 1912 poślubił Leokadię Radziszewską, z którą miał 2 córki: Hannę i Marię Magdalenę.

Realizacje

Wśród realizacji Jawornickiego znalazły się przede wszystkim obiekty i przekształcenia urbanistyczne w Warszawie. Niemniej niektóre jego budynki jego autorstwa zlokalizowane są w Poznaniu, ponadto zaprojektował również kąpielisko na Helu oraz miasta ogrody.

Miasta ogrody

Specjalizował się w projektowaniu miast ogrodów, wśród nich, zaprojektował poniższe osiedla i miejscowości:

Budynki

Gmach Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych przy ul. Kopernika 36/40, Warszawa,
Szpital Praski pw. Przemienienia Pańskiego w Warszawie,
Domy w Kolonii Lubeckiego, Warszawa (1924–1926),
Gmach YMCA przy ul. Konopnickiej 6, Warszawa (1929–1939),
Budynek Banku Cukrownictwa przy ul. Karowej 20, Warszawa (po 1930) – współautor: Juliusz Nagórski,
Dom Podoficerski FKW, ul. Puławska 4/6/8, Warszawa (1932),
Budynek Stacji Filtrów Pośpiesznych, ul. Koszykowa 81, Warszawa (1933),
Kościół w Pyrach (1948).

Inne realizacje

Kolonia Profesorska – willowe osiedle Spółdzielni Mieszkaniowej Profesorów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej,
Rozbudowa placu św. Floriana na Pradze w Warszawie,
Plan regulacyjny Poznania,
Aleja lipowa wzdłuż ul. Żwirki i Wigury (1925),
Rozbudowa placu Teatralnego w Warszawie (1927),
Projekt osiedla na Żoliborzu (1931),
Rozbudowa placu Saskiego w Warszawie (1935, obecnie plac Józefa Piłsudskiego),
Projekt przebicia ul. Marszałkowskiej przez Ogród Saski do pl. Żelaznej Bramy i ul. Żabiej (1948).

Przypisy

1 2 3 4 5 6 MałgorzataM. Wittels MałgorzataM., Antoni Jawornicki, „Podkowiański Magazyn Kulturalny” (49–50), podkowianskimagazyn.pl, 2006 [dostęp 2022-01-14] .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Antoni Aleksander Jawornicki [online], Towarzystwo Przyjaciół Miasta Ogrodu Podkowa Leśna [dostęp 2022-01-14] (pol.).
↑ Jawornicki Antoni Aleksander, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2022-01-14] .
1 2 3 4 5 6 7 In memoriam – Pamięci Architektów Polskich – Antoni Aleksander Jawornicki [online], Stowarzyszenie Architektów Polskich [dostęp 2022-01-14] .
↑ ZbigniewZ. Michalczyk ZbigniewZ., AndrzejA. Sołtan AndrzejA., Odkrywanie warszawskiej Pragi: 360-lecie nadania praw miejskich, wyd. 1, Warszawa: Fundacja Hereditas, 2008, ISBN 978-83-927791-1-7, OCLC 644023224 [dostęp 2022-01-14] .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[:2-1] 1 2 3 4 5 6 MałgorzataM. Wittels MałgorzataM., Antoni Jawornicki, „Podkowiański Magazyn Kulturalny” (49–50), podkowianskimagazyn.pl, 2006 [dostęp 2022-01-14] .

[:3-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Antoni Aleksander Jawornicki [online], Towarzystwo Przyjaciół Miasta Ogrodu Podkowa Leśna [dostęp 2022-01-14] (pol.).

[:0-3] Jawornicki Antoni Aleksander, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2022-01-14] .

[:1-4] 1 2 3 4 5 6 7 In memoriam – Pamięci Architektów Polskich – Antoni Aleksander Jawornicki [online], Stowarzyszenie Architektów Polskich [dostęp 2022-01-14] .

[5] ZbigniewZ. Michalczyk ZbigniewZ., AndrzejA. Sołtan AndrzejA., Odkrywanie warszawskiej Pragi: 360-lecie nadania praw miejskich, wyd. 1, Warszawa: Fundacja Hereditas, 2008, ISBN 978-83-927791-1-7, OCLC 644023224 [dostęp 2022-01-14] .