Antoni Gradowski
Antolek
Data i miejsce urodzenia

21 września 1905
Płock

Data i miejsce śmierci

18 sierpnia 1920
Płock

Zawód, zajęcie

Harcerz, obrońca Płocka w 1920

Odznaczenia

Antoni Gradowski, ps. Antolek (ur. 21 września 1905 w Płocku, zm. 18 sierpnia 1920 w Płocku) – harcerz, obrońca Płocka.

Życiorys

Był synem Stanisława Gradowskiego i Kamili ze Zgorzelskich Gradowskiej. Rodzina mieszkała przy ulicy Kościuszki 9 w Płocku.

Uczył się w I Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej (obecnie Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Jagiełły w Płocku), a następnie w II Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej (obecnie Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego w Płocku). Był harcerzem 3 drużyny im. J. Kilińskiego. W 1920 roku wziął udział w obronie Płocka. Roznosił żołnierzom amunicję, broń i jedzenie, pełnił również służbę sanitariusza. Według aktu zgonu zginął 18 sierpnia 1920 roku o godzinie 12:00 „przy okopach w Płocku”.

Pierwotnie został pochowany 18 sierpnia w tzw. bratniej mogile, zwanej dziś Kopcem Harcerzy. Po wielu staraniach matka uzyskała zgodę na ekshumację i 26 sierpnia odbył się pogrzeb na cmentarzu przy Al. Kobylińskiego.

Siostrzeńcem Antolka jest malarz Antoni Fałat. Pogrzeb opisał naoczny świadek, dziennikarz Adam Grzymała-Siedlecki w książce Cud Wisły.

Ordery i odznaczenia

Podczas wizyty w Płocku marszałka Józefa Piłsudskiego pośmiertnie odznaczony został Krzyżem Walecznych.

Upamiętnienia

Uchwałą Rady Miasta Płocka z 25 sierpnia 1992 roku jego imieniem została nazwana jedna z płockich ulic.

Przypisy

  1. 1 2 Benedykt Sandomierski, Michał Kacprzak (red.), Dzieje harcerstwa płockiego 1912-2012: studia i materiały, Płock: Hufiec ZHP Płock im. Obrońców Płocka 1920 roku, 2013, s. 57.
  2. ↑ Bohaterski chłopiec – Antolek Gradowski (1906-1920), [w:] Anna Maria Stogowska, Płocki Rocznik Historyczno-Archiwalny, t. 1, 1995, s. 169.
  3. 1 2 Adam Grzymała-Siedlecki, Cud Wisły, 2015, s. 102, ISBN 978-83-7565-005-1.
  4. ↑ Grzegorz Gołębiewski, Płock 1920, Warszawa: Bellona, 2018, s. 248, ISBN 978-83-11-15373-8.
  5. ↑ Mali Kawalerowie Krzyża Walecznych, [w:] Lena Szatkowska, Szara legenda, Płock: Książnica Płocka, s. 281, ISBN 83-88028-02-2.
  6. ↑ Anna Lewandowska, Mały, piękny zabytek czeka na remont. Adres: pl. Obrońców Warszawy 3 [online], plock.wyborcza.pl, 6 lutego 2019 [dostęp 2020-12-22].
  7. ↑ 90. rocznica odznaczenia Płocka Krzyżem Walecznych [online], dzieje.pl, 10 kwietnia 2011 [dostęp 2020-10-09] (pol.).
  8. ↑ Piotr Gryszpanowicz, Leksykon nazw płockich ulic, Płock: Towarzystwo Naukowe Płockie, 2016, s. 92.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.