Antoni Kazimierz Dudek (ur. 17 października 1966 w Krakowie) – polski historyk, politolog i publicysta, profesor nauk humanistycznych, członek Rady Instytutu Pamięci Narodowej (2010–2016), profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Życiorys

Uczył się w szkole średniej w Krakowie, był laureatem XI Olimpiady Historycznej z roku szkolnego 1984/1985. W 1990 ukończył studia w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1994 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy dotyczącej polityki władz PRL wobec Kościoła katolickiego w latach 1956–1970. W 2004 habilitował się na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy Reglamentowana rewolucja. Rozkład dyktatury komunistycznej w Polsce 1988–1990. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2009 prezydent Lech Kaczyński nadał mu tytuł profesora nauk humanistycznych.

W 1989 jako asystent-stażysta został nauczycielem akademickim Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie był kolejno asystentem, adiunktem i profesorem nadzwyczajnym. W latach 2011–2014 był kierownikiem Katedry Współczesnej Polityki Polskiej UJ. W 2014 został profesorem zwyczajnym w Instytucie Politologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W latach 2018–2019 był kierownikiem Katedry Instytucji i Zachowań Politycznych, a w następnym roku akademickim przeszedł do pracy w Instytucie Nauk Historycznych UKSW. W 2015 został też członkiem Rady Naukowej Instytutu Studiów Politycznych PAN w Warszawie.

We wrześniu 2000 rozpoczął pracę w Biurze Edukacji Publicznej IPN na stanowisku naczelnika Wydziału Badań Naukowych, Dokumentacji i Zbiorów Bibliotecznych. Od lutego 2006 do kwietnia 2010 był doradcą prezesa IPN Janusza Kurtyki. W 2011 został wybrany przez Sejm w skład nowo powołanej Rady IPN, od 2015 pełnił funkcję jej przewodniczącego. Organ ten został zniesiony nowelizacją ustawy o IPN w 2016.

Zajmuje się najnowszą historią polityczną Polski oraz jej współczesnym systemem politycznym. Autor i współautor kilkunastu książek oraz kilkuset artykułów poświęconych przede wszystkim historii najnowszej, w latach 2002–2009 był członkiem redakcji półrocznika „Pamięć i Sprawiedliwość”. Publikował m.in. w tygodniku „Wprost” oraz w „Rzeczpospolitej” i „Dzienniku”. Na antenie TVP Historia od maja 2007 do maja 2009 prowadził program publicystyczny Kulisy III RP. Był konsultantem kilkunastu filmów dokumentalnych i seriali telewizyjnych (m.in. Gry wojenne). Autor stałego felietonu o książkach w miesięczniku „W Sieci Historii”. Prowadzący cykliczne audycje Ćwierćwiecze, Retrospekcje i Rzeczypospolite w Programie II Polskiego Radia, współprowadzący (z Wiktorem Świetlikiem) program o książkach Ex Libris w TVP Historia. Był też współprowadzącym (z Łukaszem Warzechą) program Podwójny kontekst na YouTube. W 2022 w serwisie tym zaczął również prowadzić autorski kanał „Dudek o Historii”. W 2023 na kanale „Super Expressu” uruchomił program Dudek o Polityce.

Powołany w skład jury Konkursu „Książka Historyczna Roku”, od 2016 jako przewodniczący tego gremium. W 2019 zrezygnował z tej funkcji oraz z udziału w pracach jury, protestując przeciwko działaniom niektórych organizatorów konkursu. W 2017 został członkiem jury Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego. W latach 2018–2020 członek zarządu stowarzyszenia Inkubator Umowy Społecznej, promującego koncepcję decentralizacji ustroju Polski. Od 2020 współprzewodniczący rady IUS.

Odznaczenia

Odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005) oraz Złotym Krzyżem Zasługi (2007).

Wybrane publikacje

• Bolesław Piasecki. Próba biografii politycznej (1990, współautor: Grzegorz Pytel)
• Bez wahania (1993, współautor: Maciej Gawlikowski, wywiad rzeka z Leszkiem Moczulskim)
• Państwo i Kościół w Polsce 1945–1970 (1995)
• Walki uliczne w PRL 1956–1989 (1999, współautor: Tomasz Marszałkowski)
• Ślady PeeReLu (2000)
• Pierwsze lata III Rzeczypospolitej 1989–2001 (2002)
• Komuniści i Kościół w Polsce 1945–1989 (2003, współautor: Ryszard Gryz)
• Reglamentowana rewolucja. Rozkład dyktatury komunistycznej w Polsce 1988–1990 (2004)
• Historia polityczna Polski 1989–2005 (2007)
• PRL bez makijażu (2008)
• Utopia nad Wisłą. Historia Peerelu (2008, współautor: Zdzisław Zblewski)
• Zmierzch dyktatury. Polska lat 1986–1989 w świetle dokumentów, tom 1 (2009), tom 2 (2010)
• Polska 1989–2009. Ilustrowany komentarz historyczny (2009, współautor: Paweł Śpiewak)
• Instytut. Osobista historia IPN (2011)
• Historia polityczna Polski 1989–2012 (2013)
• Historia polityczna Polski 1989–2015 (2016)
• Od Mazowieckiego do Suchockiej. Pierwsze rządy wolnej Polski (2019)
• Geschichte Polens 1939–2015 (2022, współautor: Andrzej Friszke)
• O dwóch takich, co podzieliły Polskę (2022, wywiad rzeka przeprowadzony przez Natalię Kołodyńską-Magdziarz)
• Ślady czasu 4. Historia. Podręcznik do liceum i technikum. Zakres podstawowy i rozszerzony. II wojna światowa i współczesność (2023, współautorzy: Łukasz Kępski, Jakub Polit)
• Historia polityczna Polski 1989–2023 (2023)

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Blog Antoniego Dudka. [dostęp 2018-06-14].
• „Dudek o Historii”. YouTube. [dostęp 2023-07-10].