Anton Stadler

Anton Stadler
	; Szkic klarnetu basowego Stadlera i jego replika
Imię i nazwisko	Anton Paul Stadler
Data i miejsce urodzenia	28 czerwca 1753 ; Bruck an der Leitha
Pochodzenie	austriackie
Data i miejsce śmierci	15 czerwca 1812 ; Wiedeń
Instrumenty	klarnet, basethorn
Gatunki	muzyka poważna, muzyka klasycyzmu
Zawód	klarnecista, kompozytor

Anton Paul Stadler (ur. 28 czerwca 1753 w Bruck an der Leitha, zm. 15 czerwca 1812 w Wiedniu) – austriacki klarnecista i kompozytor. Oprócz klarnetu grał też na basethornie.

Życiorys

Był synem szewca. Od 1773 roku wspólnie ze swoim bratem, Johannem (1755–1804) występował w Wiedniu na koncertach Tonkünstler-Sozietät. Początkowo pozostawał w służbie rosyjskiego ambasadora w Austrii, Dmitrija Golicyna. W 1779 roku wraz z bratem został muzykiem dworu cesarskiego, ok. 1783 roku członkiem 8-osobowego cesarskiego zespołu dętego Harmonie, a w 1787 roku członkiem orkiestry dworskiej. W latach 1791–1795 odbył podróż koncertową po Europie, docierając aż do Petersburga. W jej trakcie wziął udział w prawykonaniu opery W.A. Mozarta Łaskawość Tytusa (Praga 1791), wykonując partie obbligato. Po powrocie do Wiednia do przejścia na emeryturę w 1799 roku był członkiem orkiestry dworskiej. Ostatni publiczny występ dał w 1806 roku.

Był czołowym klarnecistą schyłku XVIII wieku. Eksperymentował w zakresie brzmienia i techniki gry, według jego instrukcji Theodor Lotz zbudował basethorn o skali rozszerzonej w dół do c³. Przyjaźnił się z W.A. Mozartem, z którym należał do jednej loży masońskiej. Mozart zadedykował Stadlerowi swój Koncert klarnetowy A-dur oraz Kwintet klarnetowy A-dur. Prowadził działalność pedagogiczną, na zlecenie hrabiego Györgya Festeticsa sporządził plan organizacji szkoły muzycznej w Keszthely. Zajmował się także komponowaniem, napisał m.in. 10 wariacji na klarnet, 12 ländlerische Tänze na 2 klarnety, 3 kaprysy na klarnet, 6 duetów na 2 klarnety, 18 triów na 3 basethorny, partity na 6 instrumentów dętych.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 10. Część biograficzna sm–ś. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2007, s. 69. ISBN 978-83-224-0866-7.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 5 Pisc–Stra. New York: Schirmer Books, 2001, s. 3441–3442. ISBN 0-02-865530-3.
1 2 3 Bertil van Boer: Historical Dictionary of Music of the Classical Period. Lanham: Scarecrow Press, 2012, s. 533. ISBN 978-0-8108-7183-0.
1 2 3 4 Jane Ellsworth: A Dictionary for the Modern Clarinetist. Lanham: Rowman & Littlefield, 2015, s. 104. ISBN 978-0-8108-8647-6.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[encmuz-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 10. Część biograficzna sm–ś. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2007, s. 69. ISBN 978-83-224-0866-7.

[baker-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 5 Pisc–Stra. New York: Schirmer Books, 2001, s. 3441–3442. ISBN 0-02-865530-3.

[boer-3] 1 2 3 Bertil van Boer: Historical Dictionary of Music of the Classical Period. Lanham: Scarecrow Press, 2012, s. 533. ISBN 978-0-8108-7183-0.

[ellsworth-4] 1 2 3 4 Jane Ellsworth: A Dictionary for the Modern Clarinetist. Lanham: Rowman & Littlefield, 2015, s. 104. ISBN 978-0-8108-8647-6.