Mapa kontynentu: Antarktyda Wschodnia i Antarktyda Zachodnia | |
| Terytorium | |
|---|---|
| Miejscowości |
brak |
| Wydarzenia historyczne | |
| Rodzaj obiektu |
region |
Położenie na mapie Antarktyki | |
| 79°S 100°W/-79,000000 -100,000000 | |
Antarktyda Zachodnia (ang. West Antarctica, Lesser Antarctica, hiszp. Antártida Occidental, Antártida Menor) – jeden z dwóch, obok Antarktydy Wschodniej, wielkich regionów kontynentu Antarktydy.
Nazwa
Nazwa „Antarktyda Zachodnia” nawiązuje do tego, że region w całości znajduje się na zachodniej półkuli globu. Nazwa weszła do użycia na początku XX w. i została spopularyzowana w okresie po Międzynarodowym Roku Geofizycznym (1957–1958) i badaniach, które wykazały, że Góry Transantarktyczne stanowią użyteczną granicę podziału kontynentu na część wschodnią i zachodnią.
Nazwy „Antarktyda Wschodnia” i „Antarktyda Zachodnia” mogą być mylące. Dla obserwatora patrzącego w kierunku północnym stojącego na przykład na Lodowcu Szelfowym Rossa „Antarktyda Wschodnia” znajduje się na zachodzie a „Antarktyda Zachodnia” na wschodzie. Stąd też zaproponowano inne nazwy regionów: Greater Antarctica dla części „wschodniej” i Lesser Antarctica dla części „zachodniej”. Niemniej jednak w literaturze dominują nazwy „Antarktyda Wschodnia” i „Antarktyda Zachodnia”.
Geografia
Jeden z dwóch, obok Antarktydy Wschodniej, wielkich regionów kontynentu Antarktydy. Granicą oddzielającą obie części kontynentu są Góry Transantarktyczne, rozciągające się od Morza Weddella do Morza Rossa, które same leżą w Antarktydzie Wschodniej. Antarktyda Zachodnia leży po pacyficznej stronie tych gór i obejmuje następujące regiony:
Antarktydę Zachodnią, poza Półwyspem Antarktycznym, pokrywa lądolód West Antarctic Ice Sheet. Znajdują się tu dwa z głównych lodowców szelfowych Antarktydy: Lodowiec Szelfowy Filchnera-Ronne (złożony z Lodowca Szelfowego Ronne i Lodowca Szelfowego Filchnera) oraz Lodowiec Szelfowy Rossa. Wiele mniejszych lodowców szelfowych zlokalizowanych jest na Ziemi Marii Byrd i Ziemi Enderby.
Od zachodu Lodowiec Szelfowy Ronne ograniczają Góry Ellswortha z najwyższym szczytem całej Antarktydy – Mount Vinson (5140 m n.p.m.).
Na Ziemi Marii Byrd, pomiędzy Jones Mountains a Fosdick Mountains leży obszar wulkaniczny.
Przypisy
- ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata 2019 ↓, s. 649.
- 1 2 3 4 SCAR Composite Gazetteer of Antarctica and United States Gazetteer ↓.
- 1 2 SCAR Composite Gazetteer of Antarctica and Gazetteer of the British Antarctic Territory ↓.
- 1 2 3 Clarkson 2007 ↓, s. 48.
- ↑ SCAR Composite Gazetteer of Antarctica and New Zealand Gazetteer ↓.
- ↑ Herzfeld 2012 ↓, s. 4–5.
- 1 2 3 Herzfeld 2012 ↓, s. 5.
Bibliografia
- Clarkson, Peter: Antarctic: Definitions and Bounderies. W: Riffenburgh, Beau: Encyclopedia of the Antarctic. Taylor & Francis, 2007, s. 47–51. ISBN 978-0-415-97024-2. [dostęp 2022-02-18]. (ang.).
- Greater Antarctica (or East Antarctica) (Gazetteer of the British Antarctic Territory). W: Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR): SCAR Composite Gazetteer of Antarctica. (ang.).
- Herzfeld, Ute Christina: Atlas of Antarctica: Topographic Maps from Geostatistical Analysis of Satellite Radar Altimeter Data. Springer Science & Business Media, 2012. ISBN 978-3-642-18515-1. [dostęp 2022-02-18]. (ang.).
- Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych Świata. Maciej Zych (redaktor). Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4. [dostęp 2022-02-18].
- West Antarctica (United States Gazetteer). W: Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR): SCAR Composite Gazetteer of Antarctica. (ang.).
- West Antarctic Ice Sheet (New Zealand Gazetteer ). W: Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR): SCAR Composite Gazetteer of Antarctica. (ang.).