Anne Conway

Anne Conway
Data i miejsce urodzenia	14 grudnia 1631 ; Londyn
Data śmierci	23 lutego 1679
Zawód, zajęcie	filozofka

Anne Conway, znana jako wicehrabina Conway (ur. 14 grudnia 1631 w Londynie, zm. 23 lutego 1679) – angielska filozofka racjonalistyczna, której twórczość wywarła wpływ na Gottfrieda Leibniza.

Życiorys

Przyszła na świat w rodzinie Finchów jako córka sir Heneage'a Fincha, sekretarza Londynu i przewodniczącego Izby Gmin za panowania Karola I, i jego drugiej żony Elizabeth Cradock. Ojciec zmarł tydzień przed jej narodzinami. Była najmłodszym dzieckiem. Uczyła się pod okiem korepetytorów. Opanowała łacinę, grekę i hebrajski. Dorastała w Pałacu Kensington, który należał wówczas do jej rodziny.

Jej przyrodni brat John Finch zachęcał ją do zgłębiania filozofii i teologii. Przedstawił ją platoniście Henry'emu More'owi, swojemu wykładowcy w Christ's College w Cambridge. W rezultacie Anna i Henry przez wiele lat korespondowali i wymieniali się poglądami na temat filozofii Kartezjusza. Anne, początkowo nieformalna uczennica More'a, szybko dorównała mu poziomem intelektualnym. W 1652 More zadedykował jej swoją książkę Antidote against Atheism (Antidotum na ateizm). Pozostawała pod wpływami ruchu kabalistycznego łączącego chrześcijaństwo i judaizm, a czerpiącego z gnostycyzmu, neoplatonizmu, renesansowego okultyzmu i hermetyzmu. Utrzymywała kontakt z Christianem Knorrem von Rosenrothem.

W 1651 wyszła za mąż za Edwarda Conwaya, późniejszego pierwszego hrabiego Conway. Po ślubie pozostała w Pałacu Kensington. Mieszkała też w majątku hrabiów Conway, Ragley w Warwickshire. W 1658 urodziła jedyne dziecko. Dwa lata później syn Heneage Edward Conway zmarł na ospę.

Anne zainteresowała się kabałą luriańską, a następnie wyznaniem kwakrów, które przyjęła w 1677. Stworzyła w swoim domu centrum działalności kwakrów. Prawodpodobnie w 1677 napisała The Principles of the Most Ancient and Modern Philosophy (Zasady filozofii antycznej i nowoczesnej). Tekst ukazuje wpływ Franciscusa Mercuriusa van Helmonta na jej twórczość. Został opublikowany przez van Helmonta w Amsterdamie w 1690 po łacinie jako Principia philosophiae antiquissimae et refreshissimae. W 1692 ukazało się wydanie angielskie. Praca opisuje monistyczny pogląd autorki na świat jako stworzony z jednej substancji. Uważała, że istnieją niepodzielne cząstki ducha-materii, które nazwała monadami. Krytykowała kartezjańską ideę, że duch i ciało są rozdzielne, koncepcję duszy Henry'ego More'a oraz dualistyczne teorie relacji między ciałem a duchem. Jej studia wpłynęły na rozwój nowoczesnych nauk przyrodniczych.

Od dwunastego roku życia cierpiała na ciężkie migreny. Obezwładniający ból sprawiał, że spędzała dużo czasu pod nadzorem lekarzy, szukając lekarstwa. Szukała pomocy m.in. Thomasa Willisa, ale żaden z zabiegów nie przyniósł pożądanego efektu. Zmarła w wieku 47 lat.

W 1930 M.H. Nicolson wydał w Londynie jej korespondencję pt. Letters. The Correspondence of Anne, Viscountess Conway, Henry More and their friends, 1642–1684.

Przypisy

↑ JaneJ. Duran JaneJ., Eight women philosophers : theory, politics, and feminism, Urbana 2006, ISBN 978-0-252-09105-6, OCLC 785782176 [dostęp 2021-11-23] .
1 2 3 4 5 SarahS. Hutton SarahS., Lady Anne Conway, Edward N.E.N. Zalta (red.), wyd. Spring 2021, Metaphysics Research Lab, Stanford University, 2021 [dostęp 2021-11-23] .
1 2 3 4 20th WCP: Anne Conway’s Critique of Cartesian Dualism [online], www.bu.edu [dostęp 2021-11-23] .
1 2 SarahS. Hutton SarahS., Anne Conway: A Woman Philosopher, Cambridge University Press, 7 października 2004, ISBN 978-1-139-45605-0 [dostęp 2021-11-23] (ang.).
↑ The Principles of the Most Ancient and Modern Philosophy. [online], digital.library.upenn.edu [dostęp 2021-11-23] .
1 2 3 Marian B.M.B. Michalik Marian B.M.B., MariaM. Żmigrodzka MariaM., Kronika kobiet, wyd. 1, Warszawa: Wydawn. "Kronika", 1993, ISBN 83-900331-5-1, OCLC 49931249 [dostęp 2021-11-23] .
↑ CarolynC. Merchant CarolynC., Quaker and Philosopher, „Guildford Review” (23), 1986, s. 2–13 .
↑ What Kind of Monist is Anne Finch Conway? [online], web.archive.org, 1 lutego 2019 [dostęp 2021-11-23] [zarchiwizowane z adresu 2019-02-01] .
↑ JacquelineJ. Broad JacquelineJ., Women philosophers of the seventeenth century, Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, 2002, ISBN 0-511-04237-X, OCLC 56208440 [dostęp 2021-11-23] .
↑ Gilbert RoyG.R. Owen Gilbert RoyG.R., The Famous Case of Lady Anne Conway, „Annals of Medical History”, 9 (6), 1937, s. 567–571, ISSN 0743-3131, PMID: 33943893, PMCID: PMC7942846 [dostęp 2021-11-23] .
↑ The Conway Letters: The Correspondence of Anne, Viscountess Conway, Henry More, and their Friends 1642-1684 (Revised Edition): The Correspondence of Anne, Viscountess Conway, Henry More, and their Friends 1642-1684, Oxford University Press, DOI: 10.1093/actrade/9780198248767.book.1/actrade-9780198248767-book-1, ISBN 978-0-19-173334-5 [dostęp 2021-11-23] (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[1] JaneJ. Duran JaneJ., Eight women philosophers : theory, politics, and feminism, Urbana 2006, ISBN 978-0-252-09105-6, OCLC 785782176 [dostęp 2021-11-23] .

[:0-2] 1 2 3 4 5 SarahS. Hutton SarahS., Lady Anne Conway, Edward N.E.N. Zalta (red.), wyd. Spring 2021, Metaphysics Research Lab, Stanford University, 2021 [dostęp 2021-11-23] .

[:1-3] 1 2 3 4 20th WCP: Anne Conway’s Critique of Cartesian Dualism [online], www.bu.edu [dostęp 2021-11-23] .

[:2-4] 1 2 SarahS. Hutton SarahS., Anne Conway: A Woman Philosopher, Cambridge University Press, 7 października 2004, ISBN 978-1-139-45605-0 [dostęp 2021-11-23] (ang.).

[5] The Principles of the Most Ancient and Modern Philosophy. [online], digital.library.upenn.edu [dostęp 2021-11-23] .

[:3-6] 1 2 3 Marian B.M.B. Michalik Marian B.M.B., MariaM. Żmigrodzka MariaM., Kronika kobiet, wyd. 1, Warszawa: Wydawn. "Kronika", 1993, ISBN 83-900331-5-1, OCLC 49931249 [dostęp 2021-11-23] .

[7] CarolynC. Merchant CarolynC., Quaker and Philosopher, „Guildford Review” (23), 1986, s. 2–13 .

[8] What Kind of Monist is Anne Finch Conway? [online], web.archive.org, 1 lutego 2019 [dostęp 2021-11-23] [zarchiwizowane z adresu 2019-02-01] .

[9] JacquelineJ. Broad JacquelineJ., Women philosophers of the seventeenth century, Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, 2002, ISBN 0-511-04237-X, OCLC 56208440 [dostęp 2021-11-23] .

[10] Gilbert RoyG.R. Owen Gilbert RoyG.R., The Famous Case of Lady Anne Conway, „Annals of Medical History”, 9 (6), 1937, s. 567–571, ISSN 0743-3131, PMID: 33943893, PMCID: PMC7942846 [dostęp 2021-11-23] .

[11] The Conway Letters: The Correspondence of Anne, Viscountess Conway, Henry More, and their Friends 1642-1684 (Revised Edition): The Correspondence of Anne, Viscountess Conway, Henry More, and their Friends 1642-1684, Oxford University Press, DOI: 10.1093/actrade/9780198248767.book.1/actrade-9780198248767-book-1, ISBN 978-0-19-173334-5 [dostęp 2021-11-23] (ang.).