Ani Boga, ani pana – hasło anarchistyczne i robotnicze. Jest powszechnie używane przez anarchistów w Anglii od końca XIX wieku. Fraza wywodzi się z francuskiego sloganu „Ni dieu ni maître! (dosłownie „Ani Boga, ani Mistrza”) ukutego przez socjalistę Louisa Auguste’a Blanqui’ego. W powieści Josepha Conrada Tajny Agent, opublikowanej po raz pierwszy w 1907 roku, postać Profesora mówi: „Dewizą moją jest: ani Boga, ani pana”.
Użycie
Jego pierwsze zastosowanie można przypisać francuskiemu czasopismu Ni Dieu ni maître, opublikowanemu w 1880 roku przez Auguste’a Blanqui. Francuska fraza pojawia się dwukrotnie w utworze Friedricha Nietzschego Poza dobrem i złem z 1886 roku.
Feminizm
W 1914 roku Margaret Sanger dała początek The Woman Rebel, ośmiostronicowemu comiesięcznemu biuletynowi promującemu antykoncepcję pod tytułem No Gods, No Masters. Sanger nalegała, aby każda kobieta była rozporządzicielką własnego ciała.
Współczesność
Dziś hasło to znajduje zastosowanie w polityce anarchistycznej. Przykładowo antologia pisarzy anarchistycznych została zebrana pod tytułem „No Gods, No Masters: An Anthology of Anarchism”.
Hasło to znalazło również zastosowanie w kulturach muzycznych, w dużej mierze związanych z ruchem punkowym. Po raz pierwszy został użyty we francuskim chanson przez anarchistycznego poetę i wokalistę Léo Ferré, który napisał piosenkę „Ni Dieu ni maître” w 1965 roku.
Przypisy
- ↑ Roman Tokarczyk, Współczesne doktryny polityczne, Wolters Kluwer Polska, 17 marca 2010, ISBN 978-83-264-2240-9 [dostęp 2019-11-09] (pol.).
- ↑ Francja – wszyscy wygrali [online], Przegląd, 14 maja 2017 [dostęp 2019-11-09] (pol.).
- ↑ Fiodor Dostojewski, Biesy, Otwarte, 5 sierpnia 2014, ISBN 978-83-240-3224-2 [dostęp 2019-11-09] (pol.).
- ↑ Norman Davies, Europa. Rozprawa historyka z historią. Część 3, Otwarte, 25 października 2012, ISBN 978-83-240-2185-7 [dostęp 2019-11-09] (pol.).
- ↑ Joseph Conrad, Tajny agent, Lulu.com, 1992, ISBN 978-0-359-98805-1 [dostęp 2019-11-09] (pol.).
- ↑ Éditions Larousse, Encyclopédie Larousse en ligne – Louis Auguste Blanqui [online], larousse.fr [dostęp 2019-11-09] (fr.).
- ↑ Véronique Mendès, Voyage en Icarie. Jeunesse et conflits de générations, 1848-1898, „Siècles. Cahiers du Centre d’histoire « Espaces et Cultures »” (28), 1 grudnia 2008, s. 37–58, ISSN 1266-6726 [dostęp 2019-11-09] (fr.).
- ↑ Fryderyk Nietzsche, Poza dobrem i złem [online], s. 33, 141.
- ↑ „No Gods, No Masters”: Margaret Sanger on Birth Control [online], historymatters.gmu.edu [dostęp 2019-11-09].
- ↑ Daniel Guérin, No Gods, No Masters: An Anthology of Anarchism, AK Press, 2005, ISBN 978-1-904859-25-3 [dostęp 2019-11-09] (ang.).
- ↑ Ni dieu, ni maitre – Merzedes Sturm-Lie [online], merzedessturm-lie.com [dostęp 2019-11-09].
- ↑ Chris Tinker, Georges Brassens & Jacques Brel, Liverpool University Press, 2005, ISBN 978-0-85323-768-6 [dostęp 2019-11-09] (ang.).
- ↑ Léo Ferré – Ni Dieu ni maître [online], ultratop.be [dostęp 2019-11-09].
- ↑ Léo Ferré: Ni dieu ni maître et les anarchistes [online], Anti-K, 30 września 2018 [dostęp 2019-11-09] (fr.).