Angklung – tradycyjny instrument indonezyjski, idiofon bambusowy, używany w obrzędach rytualnych ku czci bogini ryżu i płodności Dewi Sri, związanych z sadzeniem ryżu i żniwami, a także podczas uroczystości związanych z obrzezaniem. Popularny instrument do nauki muzyki w szkołach indonezyjskich.

W 2010 roku angklung został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Nazwa

Nazwa anglung pochodzi z sundajskiego wyrażenia angkleung-angkleungan, przy czym angka oznacza „dźwięk”, a lung – „złamany”.

Budowa i gra

Instrumenty wytwarzane są z bambusa, który jest ścinany w ciągu dwóch tygodni w roku, kiedy słychać śpiew cykad. Łodyga bambusa jest ścinana co najmniej na wysokości trzech pierścieni nad ziemią, tak by korzenie mogły się dalej rozrastać. Wiedza na temat angklungu przekazywana jest ustnie z pokolenia na pokolenie, a także coraz częściej w placówkach edukacyjnych.

Angklung składa się z prostokątnej ramy bambusowej, na której zawieszone są najczęściej dwie, trzy lub cztery rurki bambusowe z wypustkami na dole, nastrojone do jednego dźwięku w różnych oktawach, najczęściej w odstępach jedno- i trzyoktawowych. Niektóre angklungi strojone są pod akordy. Tradycyjnie w angklungu stosowano pentatonikę indonezyjską slendro: Angklung Kanekes, Angklung Dogdog Lojor, Angklung Gabrag, Angklung Badeng, Angklung Bunko, Angklung Badud, Angklung Buncis, Calung.

W 1938 roku muzyk Daeng Soetigna (1908–1984) zapoczątkował stosowanie skali diatonicznej: Angklung padaeng. Soetigna zauważył podobieństwo indonezyjskich zespołów angklungu do europejskich zespołów dzwonkarzy, gdzie każdy dzwonkarz gra na dwóch-trzech dzwonkach pod batutą dyrygenta. Soetigna zastąpił dzwonki angklungami nastrojonymi w skali diatonicznej, co pozwoliło na wprowadzenie taniego instrumentu do nauki muzyki w szkołach.

Instrument ma znaczenie symboliczne. Każdy angklung ma przynajmniej parę rurek – żaden człowiek nie powinien izolować się, lecz żyć w społeczeństwie. Większe i mniejsze rurki bambusowe symbolizują ochronę jaką więksi i bogatsi powinni zapewniać mniejszym i biedniejszym. Angklung brzmi przyjemnie gdy większe i mniejsze rurki poruszają się jednocześnie – każdy musi być świadomy swoich praw i obowiązków, gdyż tylko tak można zapewnić harmonijne życie. Rurki zaaranżowane są od największej do najmniejszej – każdego dnia należy starać się, by kolejny dzień był lepszy od poprzedniego. Trzy rurki angklangu symbolizują tritangt – czynienie dobra myślą, uczynkiem i słowem.

Muzyk obejmuje ramy anklungu od dołu i od góry, poruszając energicznie górną częścią instrumentu, przez co wprawia rurki bambusowe w wibracje, generując tremolo. Wypustki na dole rurek uderzają wtedy o dolną cześć ramy. Ponieważ jeden muzyk gra wyłącznie jeden dźwięk (lub akord), wykonywanie utworów muzycznych wymaga współpracy wielu muzyków.

Najbardziej popularna formą zespołu angklung jest angklung buncis, w którego skład wchodzi do dwunastu muzyków grających na angklungach, jeden oboista grający na oboju z podwójnym stroikiem tarompet, czterech bębniarzy grający na bębenkach dog-dog, kilku śpiewaków, muzyków grających na gongach, a także animatorów publiczności. Na Bali funkcjonują zespoły gamelan angklung grające na czterodźwiękowych angklunach z zastosowaniem pentatoniki indonezyjskiej slendro.

Historia

Instrument znany jest w Indonezji przynajmniej od 1704 roku. Tradycyjne anklungi używane są w obrzędach rytualnych ku czci bogini ryżu i płodności Dewi Sri, która miała zapewnić wiosce deszcz. W społeczności Baduy, żyjącej w zachodniej Indonezji, muzycy budzą najpierw symbolicznie boginię dźwiękami angklangu i świętują jej zaślubiny z ziemią. Kilka tygodni później grają ponownie, by uchronić boginię i ziemię przed nieszczęściami. Zespoły angklung baduy grają na instrumentach złożonych z dziewięciu rurek.

W 2010 roku angklung został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. W lipcu 2011 roku w Waszyngtonie został pobity rekord liczby osób grających jednocześnie na angklungu – zespół składał się z 5182 osób a rekord został wpisany do Księgi rekordów Guinnessa.

Przypisy

  1. 1 2 Terry E. Miller, Sean Williams: The Garland Handbook of Southeast Asian Music. Psychology Press, s. 66. ISBN 978-0-415-96075-5. [dostęp 2014-01-04].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 UNESCO: NOMINATION FILE NO. 00393 FOR INSCRIPTION ON THE REPRESENTATIVE LIST OF THE INTANGIBLE CULTURAL HERITAGE IN 2010. [dostęp 2014-01-04]. (ang.).
  3. 1 2 UNESCO ICH: Indonesian Angklung. [dostęp 2013-11-18]. (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 Henry Spiller: Focus: Gamelan Music of Indonesia. 2008, s. 112. ISBN 978-0-415-96067-0. [dostęp 2014-01-04].
  5. 1 2 Terry E. Miller, Sean Williams: The Garland Handbook of Southeast Asian Music. Psychology Press, s. 376. ISBN 978-0-415-96075-5. [dostęp 2014-01-04].
  6. 1 2 Henry Spiller: Focus: Gamelan Music of Indonesia. 2008, s. 113. ISBN 978-0-415-96067-0. [dostęp 2014-01-04].
  7. 1 2 Garland Encyclopedia of World Music: The Concise Garland Encyclopedia of World Music, Volume 2. Routledge, 2013, s. 1342. ISBN 978-1-136-09602-0. [dostęp 2014-01-04].
  8. ↑ Henry Spiller: Focus: Gamelan Music of Indonesia. 2008, s. 214. ISBN 978-0-415-96067-0. [dostęp 2014-01-04].
  9. ↑ Endy M. Bayuni. Washington DC shakes to angklung world record. „The Jakarta Post”, 2011-07-11. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.