Andzeļi
Państwo

 Łotwa

Region

Łatgalia

Powiat

Dagdas novads

Gmina

Andzeļu pagasts

Wysokość

200 m n.p.m.

Populacja (2009)
• liczba ludności


349

Kod pocztowy

LV-5696 Eži

Położenie na mapie Łotwy
56°10′09″N 27°33′11″E/56,169167 27,553056

Andzeļi (łat. Andzeļi; pol. Andzelmujża) – wieś na Łotwie, w krainie historycznej Łatgalia, w powiecie Dagda (łot. Dagdas novads), centrum administracyjne gminy Andzeļi (Andzeļu pagasts).

Geografia

Miejscowość położona nad jeziorem Ežezers (pol. Esza), 11 km na północ od Dagdy, 190 km na północny wschód od Dyneburga, 272 km na południowy wschód od Rygi.

Historia

W czasach Rzeczypospolitej Andzelmujża leżała w Inflantach polskich na terenie traktu rzeżyckiego. W końcu XVII wieku został tu zbudowany drewniany kościół rzymskokatolicki pw. św. Jana Chrzciciela, konsekrowany przez biskupa inflanckiego i piltyńskiego Mikołaja Popławskiego (1697).

W XVIII wieku miejscowość była jedną z posiadłości rodziny Weyssenhoffów herbu Łabędź Złośliwy (inną były Rybiniszki). Należała do młodszego brata Michała Weyssenhoffa, Jana, którego synowie: Józef i Jan, urodzeni w Andzelmujży, zasłużyli się w dziejach Polski.

Po I rozbiorze Rzeczypospolitej Andzelmujża znalazła się w zaborze rosyjskim – ujezd rzeżycki kolejnych guberni: pskowskiej, połockiej, witebskiej, na tzw. ziemiach zabranych.

W 1782 Jan Weyssenhoff (senior) ufundował drewnianą kaplicę dworską, która służyła miejscowym katolikom jako kościół parafialny.

Po I wojnie światowej miejscowość, podobnie jak cała Łatgalia, przejściowo wchodziła w skład Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (1918–1920), a następnie powróciła do terytorium Republiki Łotewskiej (1918–1940).

W czasach radzieckich Andzeļi stało się ośrodkiem sielsowietu (1945). Funkcjonował tu sowchoz, a na początku lat 60. rozebrano niszczejący drewniany kościół, współfundowany przez Weyssenhoffa w 1845 r.

Współczesność

Po śpiewającej rewolucji i odrodzeniu państwa łotewskiego Andzeļi stało się centrum gminy Andzeļi (Andzeļu pagasts). Obecnie najdują się tu szkoła, dom kultury, biblioteka, poczta, punkt felczersko-położniczy, pensjonat, centrum rekreacji. We wsi funkcjonuje także parafia św. Jana Chrzciciela należąca do diecezji rzeżycko-agłońskiej. Kościół parafialny mieści się w wyremontowanym i przystosowanym do celów religijnych budynku świeckim, który został poświęcony przez arcybiskupa ryskiego Jānisa Pujatsa (1994).

Przypisy

  1. 1 2 LĢIA vietvārdu datubāze. vietvardi.lgia.gov.lv. [dostęp 2014-07-17]. (łot.).
  2. 1 2 3 Andzelmujża, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 37.
  3. ↑ Esza, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 360.
  4. 1 2 3 Dekanats bez torniem. Catholic.lv. [dostęp 2014-07-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-07)]. (łot.).
  5. ↑ Andzeļi. Dagda.lv. [dostęp 2014-07-17]. (łot.).

Uwagi

  1. ↑ Powiat rzeżycki był czasowo zniesiony w okresie przynależności Andzelmujży do guberni białoruskiej (1796–1802).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.