Andrija Mandić
Андрија Мандић
Data i miejsce urodzenia

19 stycznia 1965
Šavnik

Zawód, zajęcie

polityk

Alma Mater

Uniwersytet Czarnogóry

Stanowisko

przewodniczący Zgromadzenia Czarnogóry (2022–2023)

Odznaczenia

Andrija Mandić, cyr. Андрија Мандић (ur. 19 stycznia 1965 w Šavniku) – czarnogórski polityk narodowości serbskiej, lider Nowej Serbskiej Demokracji, deputowany, kandydat w wyborach prezydenckich, od 2023 przewodniczący Zgromadzenia Czarnogóry.

Życiorys

Ukończył studia na wydziale metalurgiczno-technologicznym Uniwersytetu Czarnogóry w Podgoricy. Zajmował się prowadzeniem własnego przedsiębiorstwa w branży metalurgicznej i hutniczej. Na początku lat 90. zaangażował się w działalność polityczną. Był zastępcą federacyjnego ministra handlu w okresie rządów Slobodana Miloševicia. Wstąpił do utworzonej Serbskiej Partii Narodowej, od 2003 pełnił funkcję przewodniczącego tego ugrupowania. Od 2001 był posłem do Zgromadzenia Czarnogóry, pozostającej wówczas w ramach federacji.

W czasie referendum niepodległościowego w 2006, zakończonych zwycięstwem zwolenników niepodległości, wraz ze swoją partią opowiadał się za utrzymaniem federacji z Serbią. Przed wyborami parlamentarnymi w 2006 utworzył koalicję wyborczą, która skupiała ugrupowania czarnogórskich Serbów. Lista ta zdobyła w wyborach 12 mandatów i stała się największą siłą opozycyjną w parlamencie. Andrija Mandić uzyskał wówczas mandat posła do parlamentu niepodległej Czarnogóry. Został członkiem Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy.

W 2008 wystartował w wyborach prezydenckich w 2008, zakończonych w pierwszej turze zwycięstwem Filipa Vujanovicia. Zajął w nich 2. miejsce z wynikiem 19,6% głosów. W 2009 został przewodniczącym Nowej Serbskiej Demokracji, ugrupowania powstałego m.in. na bazie jego dotychczasowej partii, które później współtworzyło koalicję pod nazwą Front Demokratyczny. W 2009, 2012 i 2016 wybierany na kolejne kadencje czarnogórskiego parlamentu.

Andrija Mandić został oskarżony o udział w grupie osób przygotowujących przy wsparciu GRU zamach stanu przed wyborami parlamentarnymi w 2016. Wśród oskarżonych znaleźli się też m.in. oficerowie rosyjskiego wywiadu, obywatele Serbii i Milan Knežević, inny z liderów Frontu Demokratycznego. Według oskarżenia uczestnicy spisku mieli dążyć do zabójstwa premiera i do przejęcia władzy przez siły prorosyjskie. Czarnogórska opozycja proces ten uznała za motywowany politycznie. W 2019 Andrija Mandić został skazany na karę 5 lat pozbawienia wolności. W 2021 sąd odwoławczy nakazał powtórzenie procesu. W 2020 był umieszczony na niemandatowym miejscu listy wyborczej współtworzonej przez NSD koalicji, powrócił do czarnogórskiego parlamentu w trakcie kadencji w 2022.

Kandydował również w wyborach prezydenckich w 2023, w pierwszej turze otrzymał 19,3% głosów (3. miejsce wśród 7 pretendentów). W tym samym roku ponownie uzyskał mandat deputowanego. W październiku 2023 został wybrany na przewodniczącego czarnogórskiego parlamentu.

Odznaczenia

  • Order Flagi Serbii I klasy (Serbia, 2021)

Przypisy

  1. ↑ Andrija Mandić. skupstina.me. [dostęp 2020-07-27]. (czarnog.).
  2. 1 2 3 4 5 Slobodan Jovanović: Andrija Mandić. fbd.org.rs, styczeń 2019. [dostęp 2020-07-27]. (serb.).
  3. ↑ IZBORI 2008: Jedan cilja prvi krug, trojica finale. mondo.me, 1 kwietnia 2008. [dostęp 2020-07-27]. (czarnog.).
  4. ↑ Q&A: Montenegro votes. bbc.co.uk. [dostęp 2020-07-27]. (ang.).
  5. ↑ Profil na stronie Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. [dostęp 2020-07-27]. (ang.).
  6. ↑ Republic of Montenegro: Presidential Election 6 April 2008: OSCE/ODIHR Election Observation Mission Final Report. osce.org, 1 września 2008. [dostęp 2021-01-16]. (ang.).
  7. ↑ U Crnoj Gori osnovana nova politička partija. vesti.rs, 26 stycznia 2009. [dostęp 2020-07-27]. (serb.).
  8. ↑ Za izbor poslanika u Skupštinu Crne Gore. dik.co.me. [dostęp 2023-06-12]. (czarnog.).
  9. ↑ Dušica Tomović: Montenegro Court Sentences 13 In 'Coup' Case. balkaninsight.com, 9 maja 2019. [dostęp 2020-07-27]. (ang.).
  10. ↑ Russians, opposition figures sentenced over role in 2016 Montenegro coup attempt. reuters.com, 9 maja 2019. [dostęp 2020-07-27]. (ang.).
  11. ↑ Wyroki za pucz w Czarnogórze. To był spisek GRU. warsawinstitute.org, 9 maja 2019. [dostęp 2020-07-27].
  12. ↑ Samir Kajošević: Montenegro Appeal Court Strikes Down 'Coup Plot' Verdicts. balkaninsight.com, 5 lutego 2021. [dostęp 2022-02-20]. (ang.).
  13. ↑ Andrija Mandić se vraća u poslaničke klupe. cdm.me, 28 kwietnia 2022. [dostęp 2023-07-18]. (czarnog.).
  14. ↑ Nikola Dragaš: DIK utvrdio privremene rezultate: Đukanović 35,37 odsto, Milatović 28,92, Mandić 19,32 odsto…. vijesti.me, 20 marca 2023. [dostęp 2023-03-20]. (czarnog.).
  15. ↑ Kush janë parlamentarët e rinj të Malit të Zi?. gazetaexpress.com, 12 czerwca 2023. [dostęp 2023-06-12]. (alb.).
  16. ↑ Nikola Dragaš, Biljana Matijašević: Mandić izabran za predsjednika Skupštine Crne Gore: Svijet je na ivici sukoba, zato moramo biti ujedinjeni. vijesti.me, 30 października 2023. [dostęp 2023-10-30]. (czarnog.).
  17. ↑ Vučić odlikovao i Sijarta, Mandića, umetnike preminule od korone…. n1info.com, 29 czerwca 2021. [dostęp 2022-09-22]. (serb.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.