Andrea del Verrocchio
Imię i nazwisko

Andrea di Michele di Francesco de’ Cioni

Data i miejsce urodzenia

1435
Florencja

Data i miejsce śmierci

7 października 1488
Wenecja

Narodowość

włoska

Dziedzina sztuki

rzeźbiarstwo, malarstwo, złotnictwo

Epoka

renesans

Andrea del Verrocchio, właśc. Andrea di Michele di Francesco de’ Cioni (ur. 1435 we Florencji, zm. 7 października 1488 w Wenecji) – włoski rzeźbiarz, malarz i złotnik renesansowy, przedstawiciel quattrocenta florenckiego.

Życiorys

Urodził się w 1435 roku, w źródłach pojawiają się również daty 1434 i 1437. Pochodził z rodziny złotników (według innego źródła jego ojciec był garncarzem), sam zasłynął najbardziej z twórczości w brązie. Był uczniem Donatella. Sam był nauczycielem Leonarda da Vinci, Sandra Botticelliego, Pietra Peruginiego, Lorenza di Credi, Francesca di Simone, Francesca Botticiniego, Biagia d’Antonia. Verrocchio pracował głównie dla Medyceuszów. Jego warsztat uchodził za jeden z najznakomitszych we Florencji.

Jako siedemnastolatek uczestniczył w konkursie rzeźbiarskim dla katedry w Orvieto. Rywalizował z Desiderim da Settignano i Giulianem da Maiano. Do 1472 roku pracował nad pomnikami nagrobnymi Medyceuszy. W 1468 roku otrzymał zlecenie na osadzenie na kopule katedry Santa Maria del Fiore we Florencji miedzianej kuli. Kulę zamocowano 30 maja 1471 lub 28 maja 1472 roku.

Według anegdoty podawanej przez Vasariego tuż po ukończeniu Chrztu Chrystusa Verrocchio, nie mogąc rywalizować z utalentowanym Leonardem da Vinci, zarzucił malarstwo i skupił się wyłącznie na rzeźbie. Niektóre źródła dodają przy anegdocie, że Verrochio miał połamać pędzle. Według późniejszych badań Verrochio faktycznie nie namalował samodzielnie żadnego obrazu, jednak malował obrazy ze swoimi uczniami. Opowieść ta uchodzi za legendę. Zdaniem Kennetha Clarka Verrochio mając zdolnego ucznia mógł powierzyć mu prace malarskie, samemu skupiając się na rzeźbie.

Twórczość

Jego najbardziej znane rzeźby z brązu to Putto z delfinem, Dawid i konny posąg Bartolomeo Colleoniego w Wenecji; jego prace z terakoty obejmują piękne popiersie portretowe Wawrzyńca Wspaniałego (National Gallery of Art, Waszyngton). W warsztacie Verrocchio powstało wiele obrazów, takich jak np. Madonna z Dzieciątkiem i dwoma aniołami (National Gallery w Londynie), ale żaden z zachowanych obrazów nie jest samodzielnym dziełem Verrocchia i nie wiadomo jaki był udział jego uczniów w ich namalowaniu. Pozostało natomiast wiele mistrzowskich rysunków piórkiem i kredą, które z pewnością wyszły spod jego ręki.

Główne dzieła

Rzeźby

Obrazy

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 Andrea del Verrocchio [online], RKD – Netherlands Institute for Art History [dostęp 2021-06-14] (ang. • niderl.).
  2. ↑ Verrocchio Andrea, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2023-12-27].
  3. 1 2 3 4 Vezzosi 2019 ↓, s. 19.
  4. 1 2 3 Altmann 2012 ↓, s. 574.
  5. 1 2 3 4 Verrocchio, Andrea del, [w:] Gordon Campbell, Oxford Dictionary of the Renaissance, wyd. 2, Oxford University Press, 2005, DOI: 10.1093/acref/9780198601753.001.0001, ISBN 978-0-19-172779-5 [dostęp 2021-05-26] (ang.).
  6. ↑ Chilvers i Osborne 1994 ↓, s. 520.
  7. 1 2 3 4 Debolini 2006 ↓, s. 12.
  8. 1 2 3 4 5 Antonia Boström i Hugh Brigstocke, Verrocchio, Andrea del (Andrea di Michele di Francesco Cioni), [w:] Hugh Brigstocke, Oxford Companion to Western Art, Oxford University Press, 2003, DOI: 10.1093/acref/9780198662037.001.0001, ISBN 978-0-19-172759-7 [dostęp 2021-06-14] (ang.).
  9. 1 2 3 Verrocchio, Andrea del [online], Web Gallery of Art [dostęp 2021-06-14] (ang.).
  10. ↑ Isaacson 2019 ↓, s. 77-78.
  11. ↑ Zöllner 2005 ↓, s. 14.
  12. 1 2 Isaacson 2019 ↓, s. 97.
  13. 1 2 Clark 1964 ↓, s. 22.
  14. ↑ Nicholl 2006 ↓, s. 120.
  15. ↑ Verrocchio: Sculptor and Painter of Renaissance Florence. nga.gov. [dostęp 2023-12-27]. (ang.).
  16. 1 2 Nicholl 2006 ↓, s. 89.
  17. ↑ Andrea del Verrocchio. Model for the funerary monument to Cardinal Niccolò Forteguerri [online], Web Gallery of Art [dostęp 2023-12-27] (ang.).
  18. ↑ Andrea del Verrocchio. Tomb of Piero and Giovanni de’ Medici (interior) [online], Web Gallery of Art [dostęp 2023-12-27] (ang.).
  19. ↑ Andrea del Verrocchio. Equestrian Statue of Colleoni [online], Web Gallery of Art [dostęp 2023-12-27] (ang.).
  20. ↑ Nicholl 2006 ↓, s. 127.
  21. ↑ Debolini 2006 ↓, s. 29.
  22. ↑ Debolini 2006 ↓, s. 18.
  23. ↑ Vezzosi 2019 ↓, s. 32.
  24. 1 2 Zöllner 2005 ↓, s. 10.
  25. ↑ Debolini 2006 ↓, s. 14.
  26. ↑ The Virgin and Child with Two Angels. nationalgallery.org.uk. [dostęp 2023-12-29]. (ang.).
  27. ↑ Zöllner 2005 ↓, s. 7.
  28. ↑ Clark 1964 ↓, s. 19.
  29. ↑ Paintings by Andrea del Verrocchio [online], Web Gallery of Art [dostęp 2023-12-27] (ang.).
  30. 1 2 Nicholl 2006 ↓, s. 104.
  31. 1 2 Tobias and the Angel Andrea del Verrocchio (1435–1488) (studio of) The National Gallery, London. artuk.org. [dostęp 2023-12-27]. (ang.).
  32. ↑ Isaacson 2019 ↓, s. 92, 96.
  33. ↑ Nicholl 2006 ↓, s. 106.

Bibliografia

  • Leksykon malarstwa i grafiki. Lothar Altmann (red.). Warszawa: Arkady, 2012. ISBN 978-83-213-4729-5.
  • Oxford Dictionary of Art. Ian Chilvers, Harold Osborne (red.). Oxford University Press, 1994. ISBN 0-19-866133-9.
  • Kenneth Clark: Leonardo da Vinci. Warszawa: Arkady, 1964.
  • Francesca Debolini: Klasycy sztuki. Da Vinci. Warszawa: 2006. ISBN 83-60529-03-5.
  • Walter Isaacson: Leonardo da Vinci. Kraków: Insignis Media, 2019. ISBN 978-83-66071-41-4.
  • Charles Nicholl: Leonardo Da Vinci. Lot wyobraźni. Warszawa: WAB, 2006.
  • Alessandro Vezzosi: Leonardo da Vinci. Malarstwo: nowe spojrzenie. Kielce: Jedność, 2019. ISBN 978-83-8144-143-8.
  • Frank Zöllner: Leonardo da Vinci 1452–1519. Warszawa: Taschen, Edipresse Polska S. A., 2005. ISBN 83-89571-85-4.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.