Anatol Mühlstein
Data i miejsce urodzenia

22 sierpnia 1889
Warszawa, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

29 września 1957
Paryż, Francja

Chargé d’affaires RP w Belgii
Okres

od 16 lutego 1927
do 6 września 1927

Poprzednik

Jan Szembek (poseł)

Następca

Tytus Filipowicz (poseł)

Odznaczenia

Anatol Mühlstein (ur. 22 sierpnia 1889 w Warszawie, zm. 29 września 1957 w Paryżu) – polski dyplomata, radca poselstwa i Chargé d’affaires w Brukseli, radca ambasady RP w Paryżu, biznesmen, publicysta.

Życiorys

Syn Naftalego Mühlsteina (Bera – według PSB) i Marii z Zyskindów. Pochodził z żydowskiej rodziny kupieckiej. W Pińsku uczył się w szkole rabinackiej, ale jej nie ukończył. W okresie gimnazjalnym brał udział w rewolucji 1905 roku. W związku z wykryciem przez carską policję bomb, które przechowywał w składach drewna swojego ojca na Solcu, zmuszony był do ucieczki za granicę zaboru rosyjskiego. Studiował na uniwersytecie w Genewie, w Paryżu i Brukseli. Był wówczas rzecznikiem asymilacji Żydów – poglądy na ten temat przedstawił w wydanej w 1913 r. w Warszawie książce Asymilacja, polityka i postęp.

W czasie I wojny światowej uczestniczył w belgijskim ruchu oporu i był współzałożycielem oraz redaktorem Le Flambeau, pisma rozprowadzanego konspiracyjnie w Belgii pod okupacją armii Cesarstwa Niemieckiego. Swe artykuły podpisywał pseudonimem Saint-Georges.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę wstąpił do służby dyplomatycznej RP. Został przyjęty 24 maja 1919 r. i przydzielony do Poselstwa RP w Brukseli, gdzie pełnił funkcje sekretarza legacyjnego, a następnie radcy poselstwa. W 1927 r. przez pół roku był Chargé d’affaires RP w Brukseli. 1 maja 1930 został przeniesiony do Ambasady RP w Paryżu, najpierw jako I sekretarz ambasady, później jako radca ambasady i minister pełnomocny (od lutego 1931). W ambasadzie odgrywał rolę pierwszoplanową. 4 maja 1932 r. ożenił się z córką bankiera francuskiego Roberta de Rothschild Dianą; ślubu w Wielkiej Synagodze w Paryżu udzielił naczelny rabin Francji. Ich dom był znanym salonem paryskim, gdzie bywali politycy i dyplomaci. W 1934 marszałek Józef Piłsudski wysłał go do Kowna z (nieudaną) misją próby nawiązania stosunków dyplomatycznych z Litwą. 30 czerwca 1936 został odwołany z Paryża do Warszawy i objął stanowisko radcy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

Przed II wojną światową odszedł z MSZ i wyjechał do Paryża, gdzie zajmował się biznesem i wydał m.in. książkę Le Maréchal Pilsudski: (1867-1919). Kontynuował wydawanie Le Flambeau w Brukseli. Wraz z żoną prowadzili znany salon towarzyski w Paryżu. W lipcu 1940, po klęsce Francji wyjechał wraz z rodziną do USA, gdzie był przedstawicielem Wolnej Francji i zajmował się publicystyką polityczną. W 1942 r. ogłosił tam swoją koncepcję Stanów Zjednoczonych Europy Środkowej. Przyjął obywatelstwo amerykańskie. Po zakończeniu II wojny światowej powrócił do Paryża. Utrzymywał stały kontakt ze środowiskiem Kultury w Maisons-Laffitte, zwłaszcza z Józefem Czapskim.

W młodości socjalista, później ewoluował w kierunku liberalizmu. Był przyjacielem Józefa Piłsudskiego i autorem książki o nim. Fragmenty jego wspomnień ukazały się w Zeszytach Historycznych.

Był dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy z Suzanne Dumont, córką wydawcy belgijskiego pisma Le Flambeau. Po raz drugi z Dianą de Rothschild, z którą rozszedł się w 1952. Z małżeństwa z nią miał trzy córki: Nathalie, Ankę i Cecile. Anka Mühlstein to historyk i pisarka francuska, żona pisarza Louisa Begleya.

Ordery

Pośmiertnie, za wybitne zasługi w długoletniej służbie dyplomatycznej, został w 1998 r. dwukrotnie odznaczony przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. 20 kwietnia został mu nadany Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, a 17 września został uhonorowany Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

Ponadto posiadał otrzymane w czasach II RP:

Przypisy

  1. ↑ Fotokopia aktu urodzenia w: Anatol Mühlstein, Dziennik: wrzesień 1939-listopad 1940 (przekł. Dorota Zamojska; uwagi Jan E. Zamojski) Warszawa 1999, Wydawnictwo Naukowe PWN, ISBN 83-01-12770-8, za s. 112.
  2. ↑ Według biogramu opublikowanego w Polskim Słowniku Biograficznym urodził się w Pińsku)
  3. ↑ Inny miesiąc urodzenia we wstępie pióra Jana Eugeniusz Zamojskiego do "Dzienników" Mühlsteina (PWN, Warszawa 1999): "Gdy zmarł, 29 października 1957 roku (...)", s. 21.
  4. 1 2 M.P. z 1998 r. nr 38, poz. 522
  5. ↑ Z trojga rodzeństwa Anatola Mühlsteina dwoje: brat Stanisław Milecki (którego żoną była Helena ze Starzyńskich, siostra Stefana Starzyńskiego) i siostra było zasymilowanych i spolonizowanych.
  6. ↑ Bratanek Edwarda Rothschilda, ówczesnej głowy francuskiej linii Rotszyldów.
  7. ↑ Por. Anatol Mühlstein, Sprawozdanie z pobytu na Litwie, Zeszyty Historyczne zeszyt 104, Paryż 1993, s. 130-137.
  8. ↑ Równocześnie z ambasadorem Alfredem Chłapowskim
  9. ↑ Anatol Mühlstein, The United States of Central Europe, New York 1942.
  10. ↑ Anatol Mühlstein, Pamiętnik, Zeszyty Historyczne, zeszyt 43, Paryż 1978, s.44-101
  11. ↑ Z uwagi na jego zaangażowanie w wychowanie dzieci Raymond Aron określił Mühlsteina, parafrazując Balzaca (Ojciec Goriot) jako Matkę Goriot. Anatol Mühlstein, Dziennik: wrzesień 1939-listopad 1940 (przekł. Dorota Zamojska; uwagi Jan E. Zamojski) Warszawa 1999, Wydawnictwo Naukowe PWN, ISBN 83-01-12770-8, s.21.
  12. ↑ M.P. z 1998 r. nr 20, poz. 293
  13. 1 2 3 4 5 6 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 511.
  14. ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 27.

Ważniejsze publikacje

  • Asymilacja, polityka i postęp, Warszawa 1913, wersja elektroniczna (zdigitalizowana)
  • Dziennik: wrzesień 1939-listopad 1940, (przekł. Dorota Zamojska; uwagi Jan E. Zamojski), Warszawa 1999, Wydawnictwo Naukowe PWN, ISBN 83-01-12770-8
  • Le Maréchal Pilsudski: (1867-1919), 2e éd., Paris 1939, Librairie Plon,
  • Monroe, Truman et la bombe atomique (pod pseudonimem: Archibald Bigfour), Paris 1947
  • La protection des minorités Bruxelles 1918 wyd. René Van Sulper, L'Union des Imprimeries (S.A.)
  • The United States of Central Europe, New York 1942

Bibliografia

  • Alina Szklarska-Lohmanowa: Mühlstein Anatol, w: Polski Słownik Biograficzny, t. 22(1977), s. 313-314
  • Anatol Mühlstein, Pamiętnik, Zeszyty Historyczne, zeszyt 43, Paryż 1978, s.44-101.,
  • Biogram Anatol Mühlstein w: Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej (redakcja naukowa Jacek M.Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, ISBN 83-7066-569-1 s. 106.
  • Kajetan Morawski, Tamten brzeg. Wspomnienia i szkice, Paryż 1960, wyd. Księgarnia Polska
  • Kajetan Morawski, Anatol Mühlstein, Zeszyty Historyczne, zeszyt 43, Paryż 1978, s. 101-105
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.