Anabioza (gr. anabíosis ‘ożywianie’), życie utajone – odwracalny, przejściowy stan skrajnego obniżenia aktywności życiowej (tzw. pozornej śmierci) organizmu, będący odpowiedzią na niekorzystne warunki środowiska naturalnego (np. zbyt niska temperatura, niedostatek wody).

Występuje u pierwotniaków (cysty), bakterii (zarodniki), roślin (nasiona w stadium spoczynkowym) oraz niższych zwierząt (niesporczaków i wrotków mcholubnych). Czasami zachodzi również u bardziej złożonych organizmów, takich jak dżdżownice. Zimowe lub letnie odrętwienie u ryb i płazów oraz sen zimowy ssaków także mają związek z anabiozą.

Stan sztucznej hibernacji, podobnej do anabiozy, wywołuje się także u człowieka podczas przeprowadzania niektórych zabiegów chirurgicznych.

W zależności od przyczyny wywołującej ten stan wyróżniane są:

  • anhydrobioza – wywołana brakiem odpowiedniej ilości wody,
  • anoksybioza – wywołana niewystarczającą ilością tlenu,
  • encystacja – wywołana brakiem odpowiedniej ilości pożywienia,
  • osmobioza – wywołana zmianą ciśnienia osmotycznego w środowisku.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 anabioza, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2022-05-13].
  2. 1 2 3 4 Słownik tematyczny. Biologia, cz. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 7, ISBN 978-83-01-16530-7.
  3. ↑ Schmidt P. Anabiosis of the earthworm. „Journal of Experimental Zoology”. 27, s. 57–72, 1918. (ang.).
  4. ↑ Zoologia. Bezkręgowce. Tom 1. Czesław Błaszak (red. nauk.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.