Amfion i Zetos – w mitologii greckiej bliźniacy, synowie Zeusa i tebańskiej królewny Antiopy. W dzieciństwie zostali skrzywdzeni przez stryja Likosa, po czym byli wychowywani przez pasterzy w górach. Gdy dorośli, stanęli w obronie Antiopy, dręczonej przez żonę Likosa, Dirke i uwięzionej przez stryja, i pomścili jej krzywdę. Likosa zabili, a jego żonę przywiązali do rogów byka, który ją stratował (scenę tę przedstawia grupa rzeźbiarska Byk Farnezyjski, kopia rzymska dzieła Apolloniosa i Tauriskosa z Tralles z III w.).

Amfion był poetą oraz muzykiem. Pliniusz uważał go za wynalazcę muzyki. Posiadał nieprzeciętne zdolności gry na lirze (podarowanej mu przez Apollina). Swoją grą oczarował kamienie, które same ułożyły się w mur o siedmiu bramach (odpowiadających siedmiu strunom liry). Był mężem Niobe. Miał z nią 7 córek i 7 synów, a po ich utracie, z rozpaczy odebrał sobie życie.

Zetos był rolnikiem, pasterzem i żołnierzem. Jego małżonką była Aedon, córka Pandareosa. Zazdrościła ona Niobe licznego potomstwa i przy próbie zabicia jej najstarszego syna, omyłkowo zabiła swojego.

Amfion i Zetos w starożytności uosabiali dwie strony ludzkiej natury, refleksyjną i praktyczną.

Przypisy