Amanita echinocephala (Vitt.) Quél. – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae). Nazwa pochodzi od greckiego słowa echinocephalus oznaczające „kolczastogłowy”.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Amanita, Amanitaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1835 r. Carlo Vittadini nadając mu nazwę Agaricus eichenocephalus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1872 r. Lucien Quélet, przenosząc go do rodzaju Amanita.

Morfologia

Kapelusz

Średnica 5–16 cm. Początkowo śnieżnobiały, z czasem kremowy do jasnoszarego. Na kapeluszu znajdują się białawe, kolcokształtne brodawki, głównie na jego środku. Brzeg kapelusza młodych owocników ma ząbkowany, nieregularny rąbek.

Blaszki

Drobne, gęsto ściśnięte, różnej długości. Początkowo mają kolor blado turkusowy lub zielonawy, później szarawy do żółtawego, co jest cechą charakterystyczną tego grzyba.

Trzon

Wysokość 8–16 cm, grubość 1–2 cm. Tuż pod blaszkami jest otoczony płatowatym, pożłobkowanym, zwisającym pierścieniem. Trzon wyrasta z grubej bulwy otoczonej pasem brodawek, która zaostrzonym końcem tkwi w ziemi. Powierzchnia trzonu jest biaława, lekko żółtozielonkawa lub oliwkowozielonkawa.

Miąższ

Przypomina kolorem blaszki. Zapach i smak nieprzyjemny.

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, amyloidalne, o rozmiarach 9,5–11,5 × 6,5–8 μm.

Występowanie i siedlisko

Występuje tylko w Europie, brak go w Ameryce Północnej. Jest rzadki. W Polsce rzadki, ma 3 potwierdzone stanowiska głównie na południu kraju.

Rośnie na ziemi, głównie pod bukami na glebach zasadowych.

Znaczenie

Grzyb mykoryzowy. Grzyb niejadalny: wartość spożywcza nieznana. Odradza się zbierania ze względu na możliwość pomylenia z trującymi gatunkami muchomorów.

Gatunki podobne

Najbardziej podobny jest muchomor szyszkowaty (Amanita strobiliformis). Podobne jest też wiele innych gatunków z sekcji Lepidella.

Przypisy