Alojzy Gluth-Nowowiejski

Alojzy Gluth-Nowowiejski (1930)
pułkownik
Data i miejsce urodzenia

26 stycznia 1893
Stróże Wyżne

Data i miejsce śmierci

6 czerwca 1939
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

1914–1939

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Formacja

Legiony Polskie
Polski Korpus Posiłkowy

Jednostki

7 Pułk Piechoty,
5 Pułk Piechoty,
Dowództwo Strzelców Granicznych,
Korpus Kontrolerów WP

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka

Późniejsza praca

prezes CWKS Legia Warszawa

Odznaczenia

Alojzy Gluth-Nowowiejski (ur. 26 stycznia 1893 w Stróżach Wyżnych, zm. 6 czerwca 1939 w Warszawie) – pułkownik korpusu kontrolerów Wojska Polskiego.

Życiorys

Urodził się 26 stycznia 1893 w Stróżach Wyżnych, w ówczesnym powiecie grybowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Józefa i Marii z Ostrowskich. Uczęszczał do szkoły realnej w Tarnowie (1906–1910) i gimnazjum w Krakowie (1911–1914). Od 31 X 1912 należał do Polskich Drużyn Strzeleckich w Krakowie. Bezpośrednio przed wybuchem I wojny światowej uczestniczył w kursie podoficerskim Polskich Drużyn Strzeleckich w Nowym Sączu.

4 sierpnia 1914 roku wyruszył z 1 kompanią kadrową do Królestwa. Następnie służył w Legionach Polskich. Był komendantem plutonu, a następnie komendantem kompanii i adiutantem 7 pułku piechoty. 2 lipca 1915 roku awansował do stopnia porucznika. Od 29 września 1916 roku był adiutantem 5 pułku piechoty. Po kryzysie przysięgowym został internowany. 3 XI 1917 na własną prośbę został wcielony do cesarskiej i królewskiej armii Austro-Węgier i skierowany na front włoski. 1 lutego 1918 roku zdezerterował, wrócił do kraju i objął stanowisko komendanta Okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej w Kielcach. Zorganizował oddziały lotne POW w powiatach jędrzejowskim, stopnickim i włoszczowskim. W lipcu 1918 dowodził akcją uwolnienia z więzienia kieleckiego skazanego przez wojskowy sąd austriacki na karę śmierci członka POW - Kardasa. Po czym poszukiwany przez Austriaków przedostał się do Warszawy. Tam prowadził zajęcia dla Pogotowia Bojowego PPS. W listopadzie 1918 uczestniczył w akcji rozbrojenia Niemców w Warszawie.

Przyjęty do Wojska Polskiego, awansował 10 listopada 1918 roku do stopnia kapitana. 15 lipca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu majora, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. Pełnił wówczas służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Poznań” w Poznaniu. 29 września 1920 roku został mianowany szefem sztabu Dowództwa Strzelców Granicznych. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Warszawa”, a jego oddziałem macierzystym był wówczas 5 pułk piechoty Legionów. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 30. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W 1923 roku pełnił służbę w Grupie III Korpusu Kontrolerów, której inspektorem był pułkownik Czesław Sidorowicz. W 1924 roku pełnił służbę w Grupie IX Korpusu Kontrolerów, której szefem był pułkownik Władysław Struś. 1 grudnia 1924 roku awansował do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów kontrolerów. W 1928 roku pełnił obowiązki szefa Grupy III Korpusu Kontrolerów. 18 lutego 1930 roku awansował do stopnia pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów kontrolerów. W grudniu 1930 roku został zwolniony ze stanowiska szefa Samodzielnego Wydziału Wojskowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych z równoczesnym oddaniem do dyspozycji Prezesa Rady Ministrów. W 1932 roku był szefem Grupy Korpusu Kontrolerów. Następnie pełnił służbę na stanowisku zastępcy szefa Korpusu Kontrolerów. W okresie od 6 czerwca 1936 roku do 15 stycznia 1937 roku obowiązki służbowe łączył z funkcją prezesa Wojskowego Klubu Sportowego „Legia” Warszawa. W latach 30. był członkiem zarządu głównego Związku Strzeleckiego.

Zmarł 6 czerwca 1939 roku w Warszawie. Został pochowany 9 czerwca 1939 roku w kwaterze legionowej Cmentarza Wojskowego na Powązkach (kwatera A21-tuje-1/2).

Rodzina

W 1919 ożenił się z Marią Bronisławą z Kaszów (1896–1986), członkinią POW ps. „Mirska” w Miechowie, odznaczoną Krzyżem Walecznych i Medalem Niepodległości, z którą miał czterech synów, uczniów Gimnazjum Stefana Batorego i żołnierzy Armii Krajowej:

  • Zbigniewa ps. „Nowacki”, „Nowak” (1920–1944),
  • Janusza ps. „Ścieżyński” (1920–1944),
  • Jerzego ps. „Pigi” (1922–1944), kapral podchorąży w 2. kompanii Batalionu Golski,
  • Wacława ps. „Wacek” (ur. 1926), kaprala podchorążego, dowódcę drużyny w Zgrupowaniu „Żmija”.

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 208.
  2. ↑ Żołnierze Niepodległości ↓, tu Maria z Ostrawskich.
  3. 1 2 3 4 5 Przemysław Wzorek, Gluth-Nowowiejski Alojzy (1893–1939), Świętokrzyski Słownik Biograficzny, t. 2, pod red. Jerzego Szczepańskiego, Kielce 2009, s. 154–155.
  4. ↑ Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 8.
  5. ↑ Rozkaz Nr 363 dowódcy Polskiego Korpusu Posiłkowego z 16 września 1917 roku, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I. 120.1.563, s. 306.
  6. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 27 z 21 lipca 1920 roku, poz. 671.
  7. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 40 z 20 października 1920 roku, s. 1075.
  8. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 35, 793.
  9. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 27.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 27, 1069.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 28, 969.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 733.
  13. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 681.
  14. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 20 lutego 1930 roku, s. 65.
  15. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 3.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 293, 433.
  17. ↑ Kronika polityczna. Delegacja „Strzelca” u premjera. „Kurier Warszawski”, s. 4, Nr 180 z 3 lipca 1936.
  18. ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 958.
  19. ↑ Zgon płka A. Gluth-Nowowiejskiego, „Polska Zbrojna” Nr 156 z 7 czerwca 1939 roku, s. 2, 4. Pogrzeb ś.p. płka Gluth-Nowowiejskiego, „Polska Zbrojna” Nr 159 z 10 czerwca 1939 roku, s. 2.
  20. ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  21. ↑ Jerzy Gluth-Nowowiejski. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2021-12-28].
  22. ↑ Wacław Gluth-Nowowiejski. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2021-12-28].
  23. ↑ Wacław Gluth-Nowowiejski, Archiwum Historii Mówionej .
  24. ↑ M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  25. ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi na polu organizacji i administracji wojska”.
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 35 z 26 września 1922, s. 735.
  27. ↑ M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88 „za zasługi na polu organizacji i administracji wojska”.
  28. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 19 marca 1928 roku, s. 58.
  29. ↑ M.P. z 1938 r. nr 92, poz. 134 „za zasługi w pracach Komisji Normalizacji Druków i Wydawnictw Państwowych”.
  30. ↑ Dziennik Personalny MSWojsk Nr 5/1932, s. 206

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.