| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Poseł na Sejm Krajowy Galicji X kadencji | |
| Okres |
od 1913 |
| członek Izby Panów Rady Państwa | |
| Okres |
od 26 lutego 1912 |
| Odznaczenia | |
Alfred Zgórski herbu Kotwicz (ur. 11 lutego 1848 w Przemyślu, zm. 13 marca 1916 w Wiedniu) – polski bankowiec, działacz społeczny, członek Izby Panów Rady Państwa, poseł do Sejmu Krajowego Galicji X kadencji.
Życiorys
Urodził się 11 lutego 1848 w Przemyślu. W rodzinnym mieście ukończył gimnazjum. Studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego. Uzyskał stopień doktora na Uniwersytecie Wiedeńskim. Po studiach przez kilka lat pracował jako suplent (zastępca etatowego nauczyciela) w szkole realnej we Lwowie. Następnie był dyrektorem Banku Zaliczkowego. W latach 1883-1913 sprawował stanowisko dyrektora galicyjskiego Banku Krajowego (zał. 1881). Podczas jego dyrektorowania bank zaznał rozkwitu i nabrała znaczenia (w czasie jego kierownictwa kapitały banku wzrosły z 2,5 mln do 500 mln koron). W 1894 otrzymał tytuł c. k. radcy rządowego. Jako prezes banku przyczynił się do powstania w 1894 Pierwszego Galicyjskiego Towarzystwa Akcyjnego Budowy Wagonów i Maszyn w Sanoku, a po odejściu z banku został prezesem rady zawiadowczej (nadzorczej) powstałego po fuzji Polskich Fabryk Maszyn i Wagonów – L. Zieleniewski w Krakowie, Lwowie i Sanoku S.A., Fabryka Sanocka oraz objął funkcję kierownika naczelnego biura tego zakładu w Wiedniu, tam osiadając.
Został wybrany posłem na Sejm Krajowy Galicji X kadencji (1913-1914) z III kurii, okręg Sanok-Krosno z ramienia Polskiego Stronnictwa Ludowego. Był dożywotnim członkiem Izby Panów austriackiej Rady Państwa od 26 lutego 1912, gdzie był zorientowany w prawicy. Po rozłamie w PSL przeszedł do polskiej demokracji. Był członkiem Wydziału Finansowego Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych.
Udzielał się w działalności społecznej. Był członkiem Krajowej Komisji dla Spraw Przemysłowych (1892). W maju 1909 został wybrany na prezesa Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego. Działał w Krajowym Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskiem. Pełnił funkcję zastępcy naczelnika rady zawiadowczej Krajowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem od 1886 do 1904 oraz naczelnika (prezesa) od 1904 do końca życia (jako następca ks. Adama Sapiehy). Otrzymał medalion z brązu za zasługi 30-letniej pracy na rzecz pożarnictwa krajowego. Za życia utworzono fundusz zapomogowy im. dr. Alfreda Zgórskiego, z którego każdego roku korzystało 10 członków straży wraz z rodzinami.
Prowadził działalność wydawniczą, dziennikarską i publicystyczną. Opublikował m.in. Ostatni odczyt dla kobiet z psychologii. Niektóre psychiczne właściwości kobiet (1872). Był założycielem Związku Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych dla Galicji i W. Ks. Krakowskiego we Lwowie w 1878, wydawcą i od numeru 23 redaktorem odpowiedzialnym tygodnika „Związek” (organu prasowego tegoż), a ponadto założył „Roczniki”, wydawane przez tenże Związek.
Po wybuchu I wojny światowej we wrześniu 1914 stanął na czele komisariat Naczelnego Komitetu Narodowego w Wiedniu (wskutek działalności tegoż pod koniec września wysłano na front pierwszą kompanię Legionów Polskich, a w listopadzie drugą). Działał także na rzecz pomocy inwalidom wojennym. Cierpiał na chorobę Basedowa. W 1915 przebywał w sanatorium w Semmering. Mimo wskazań lekarskich do przerwania pracy, powrócił do Wiednia obejmując w listopadzie 1915 stanowisko szefa biura prezydialnego NKN, poświęcając się sprawom Legionów. Na początku 1916 ponownie złożony chorobą trafił do sanatorium w Wiedniu.
Zmarł 13 marca 1916 w Wiedniu. Pierwotnie został pochowany tamże 16 marca 1916 po pogrzebie z polskiego kościoła przy Rennweg. 4 grudnia 1917 odbył się ponowny jego ponowny pogrzeb we Lwowie w tamtejszej kaplicy Boimów
Rodzina
Urodził się w rodzinie urzędniczej. Był synem starosty Juliana Kotwicz-Zgórskiego. Ożenił się z Emilią z domu Szwedzicką, córką polityka staroruskiego Jakiwa Szwedyckiego. Mieli syna dr. Alfreda Zgórskiego, który był adwokatem i sędzią we Lwowie i córkę zamężną z przedsiębiorcą, dr, Henrykiem Baczewskim.
Odznaczenia
- Order Korony Żelaznej III klasy (1898)
- Krzyż Komandorski Orderu Franciszka Józefa (1908)
- Odznaka honorowa Czerwonego Krzyża II klasy z dekoracją wojenną
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Parlament Österreich Republik, Kurzbiografie Zgórski, Alfred Ritter von Dr. phil. [online], parlament.gv.at [dostęp 2019-10-10] (niem.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nekrologia. Ś. p. Alfred Zgórski. „Czas”. Nr 138, s. 3, 16 marca 1916.
- 1 2 3 4 5 6 7 Nowi członkowie Izby panów. „Kuryer Lwowski”. Nr 94, s. 7, 28 lutego 1912.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 † Dr. Alfred Zgórski. „Kuryer Lwowski”. Nr 137, s. 1, 16 marca 1916.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Zgon wybitnego działacza polskiego. „Nowości Illustrowane”. Nr 13, s. 2-3, 25 marca 1916.
- ↑ Kronika. Bal dziennikarski. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 27 z 4 lutego 1894.
- 1 2 Eugeniusz Walczak, Związek ochotniczych straży pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2003, s. 20 [dostęp 2016-04-24] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-21].
- ↑ Trzydzieści lat na posterunku. „Nowości Illustrowane”. Nr 2, s. 10, 11 stycznia 1913.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 1042.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 1053.
- ↑ Leopold Prokopski, Stanisław Mleczko: Światła i cienie Fabryki Wagonów L. Zieleniewski - Gamper S.A. pod tymczasowym Zarządem Państwowym w Sanoku. Sanok: Fabryka Wagonów, 6 listopada 1946, s. 18.
- ↑ Wyniki wyborów. „Głos Mieszczański”, s. 2, Nr 27 z 6 lipca 1913.
- ↑ Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848-1918, Warszawa 1996, s. 432.
- ↑ Wanda Kiedrzyńska, Powstanie i organizacja Polskiego Skarbu Wojskowego 1912—1914, w: „Niepodległość”, t. XIII zeszyt 1 (33), 1936, s. 94.
- ↑ Z kraj. Komisyi dla spraw przemysłowych. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 273 z 13 listopada 1892.
- ↑ Kronika. Towarzystwo Gospodarskie. „Gazeta Narodowa”, s. 3, Nr 115 z 22 maja 1909.
- ↑ Krajowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych w Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem [online], biblioteka.tarnow.pl [dostęp 2019-10-10] [zarchiwizowane z adresu 2014-12-20].
- ↑ Krajowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych w Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem 1875–1900, Lwów 1900, s. 135 [dostęp 2019-10-10] [zarchiwizowane z adresu 2014-12-20].
- ↑ Krajowy Zjazd Strażacki. „Słowo Polskie”. 353, s. 3, 28 lipca 1904.
- ↑ Historia ochrony przeciwpożarowej w Polsce [online], lososinagorna.osp.org.pl [dostęp 2019-10-10] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-05].
- ↑ Krajowy zjazd strażacki. „Gazeta Lwowska”, s. 5, Nr 224 z 1 października 1913.
- ↑ Kronika. „Głos Rzeszowski”, s. 3, Nr 13 z 19 marca 1916.
- ↑ Kronika. „Kuryer Lwowski”. Nr 566, s. 3, 3 grudnia 1917.
- ↑ Z sali sądowej. Rozprawa przeciw W. Pawłowiczowi i tow.. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 107 z 11 maja 1929.
Bibliografia
- Alfred Zgórski – profil w serwisie WorldCat. [dostęp 2014-11-18].