Aleksandr Imeretyński
Data i miejsce urodzenia

24 grudnia 1836?/5 stycznia 1837
Moskwa

Data i miejsce śmierci

17?/30 listopada 1900
Warszawa

Generał-gubernator warszawski
Okres

od 1?/13 stycznia 1897
do 17?/29 stycznia 1900

Poprzednik

Paweł Szuwałow

Następca

Iwan Podgorodnikow (p.o.)

Odznaczenia

Aleksander Konstantinowicz Imeretyński, książę Bagration, ros. Александр Константинович Имеретинский (ur. 24 grudnia 1836?/5 stycznia 1837 w Moskwie, zm. 17?/30 listopada 1900 w Warszawie) – gruziński arystokrata (książę), rosyjski generał i gubernator warszawski.

Życiorys

Aleksander Imeretyński pochodził z rodu Bagrationów – dynastii królewskiej, która kiedyś rządziła Gruzją. W latach 1897–1900 pełnił funkcję generał-gubernatora Warszawy z nadania cara, zastępując w fotelu Pawła Szuwałowa.

Pozorny zwolennik porozumienia z Polakami i pozyskania ich przychylności dla państwa rosyjskiego. W rzeczywistości widział zagrożenie we wzrastającym niezadowoleniu Polaków, podgrzewanym podówczas przez coraz liczniejsze wydawnictwa i organizacje nielegalne, jak np. wydawany przez Piłsudskiego Robotnik i PPS.

Rozwijający się pod koniec XIX w. na ziemiach Królestwa Polskiego ruch socjalistyczny docierał do coraz liczniejszych mas – głównie robotników, ale też chłopów i Żydów. Ponieważ największy odłam tego ruchu głosił konieczność wyzwolenia się z niewoli cara, Imertyński zdecydował o zmianie dotychczasowej represyjnej polityki wobec Polaków. Pozorne ustępstwa ze strony Rosjan (m.in. przywrócenie prawa do modlitwy w języku ojczystym w szkołach w 1897, zdymisjonowanie znienawidzonego przez Polaków kuratora Aleksandra Apuchtina, polskojęzyczna gazeta czy też zezwolenie na budowę pomnika Adama Mickiewicza) miały zneutralizować wpływ wydawnictw i ruchów nielegalnych.

W 1898 wykradziony został przez działaczy PPS tajny memoriał Imeretyńskiego dotyczący współpracy z caratem, w którym Imeretyński relacjonował carowi założenia swojej polityki pozornych ustępstw, mających doprowadzić de facto do wzrostu tempa rusyfikacji Polaków. Wydany w Londynie wraz ze wstępem autorstwa Józefa Piłsudskiego, zdobył niebywały rozgłos i w znacznej mierze przyczynił się do dymisji Imeretyńskiego, jak też zdecydowanego osłabienia pozycji stronnictw ugodowych.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 O.W. Tieriebow, Imie­rie­tin­skij [online], Bolszaja rossijskaja encykłopiedija [dostęp 2023-03-24] (ros.).
  2. ↑ Imeretynski Aleksandr K., [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2023-03-24].
  3. ↑ Jan Sobczak, Polskie fascynacje młodym cesarzem Mikołajem II. Geneza jego wizyty warszawskiej we wrześniu 1897 roku i próba polsko-rosyjskiej „ugody”, „Mazowieckie Studia Humanistyczne”, 2 (1), 1996, s. 5–39 [dostęp 2023-03-24], patrz s. 14.
  4. ↑ Tajne dokumenty rządu rosyjskiego w sprawach polskich. Memoryał ks. Imeretyńskiego. Protokóły Komitetu Ministrów. Nota Kancelaryi Komitetu Ministrów, Londyn: Komitet Centralny Polskiej Partyi Socyalistycznej, 1898 [dostęp 2023-03-24].

Literatura

  • A. Woźniak, Gruziński wielkorządca w Warszawie. Rządy księcia Aleksandra Imeretyńskiego w Królestwie Polskim (1897-1900), „Pro Georgia”, 2004, nr 11, s. 75–88.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.