| Imię i nazwisko |
Aleksandr Osipowicz Bernardazzi |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1 lipca 1831 |
| Data i miejsce śmierci |
1907 |
| Narodowość | |
| Dziedzina sztuki |
architektura |
Aleksandr Osipowicz Bernardazzi (ros. Александр Осипович Бернардацци; ur. 19 czerwca?/1 lipca 1831 w Piatigorsku, zm. 1907 w Fastowie) – rosyjski architekt szwajcarskiego pochodzenia, działający głównie w guberni besarabskiej i w Odessie, wieloletni architekt miejski Kiszyniowa.
Życiorys
Był synem szwajcarskiego architekta Giuseppe Bernardazziego, który przybył do Rosji za panowania Aleksandra I. Ukończył studia na Uniwersytecie Architektury i Budownictwa w Petersburgu. Po uzyskaniu dyplomu został skierowany do pracy w komisji ds. budownictwa i dróg w guberni besarabskiej na niższym stanowisku technicznym. W 1856 r. został naczelnym architektem miejskim Kiszyniowa i pozostawał na tym stanowisku do 1878 r. Jest autorem szeregu projektów budynków świeckich i sakralnych w stolicy guberni besarabskiej oraz w innych miastach na jej terenie. Określa się go mianem architekta, który odmienił Kiszyniów. W 1875 r. za swoje prace otrzymał honorowe obywatelstwo tego miasta. Należał do Towarzystwa Architektów Cywilnych i do Petersburskiego Towarzystwa Architektów.
W 1883 r. przeprowadził się do Odessy, gdzie wykładał na Uniwersytecie Noworosyjskim i kontynuował działalność projektową.
Zmarł w Fastowie podczas wyjazdu służbowego. Został pochowany w Kiszyniowie na cmentarzu luterańskim w grobowcu rodzinnym. Nagrobek i miejsce pochówku zniszczono po II wojnie światowej, gdy cała nekropolia została zrównana z ziemią, a na jej miejscu wzniesiono m.in. kino Gaudeamus. W 1982 r. na budynku zaprojektowanej przez niego cerkwi św. Teodory odsłonięto tablicę pamiątkową ku jego czci.
Najważniejsze projekty
- budynek Dumy Miejskiej w Kiszyniowie (obecnie ratusz)
- budynek żeńskiego liceum Natalii Dadiani w Kiszyniowie (obecnie Narodowe Muzeum Sztuki)
- cerkiew św. Teodory w Kiszyniowie, przy gimnazjum żeńskim prowadzonym przez ziemstwo
- cerkiew św. Pantelejmona w Kiszyniowie
- wieża ciśnień w Kiszyniowie (obecnie muzeum Kiszyniowa)
- dworzec kolejowy w Kiszyniowie
- rezydencja Jekatieriny Râșcanu-Dierożynskiej w Kiszyniowie
- budynek sądu w Kiszyniowie (obecnie siedziba kolei mołdawskich)
- pałac Manuk-beja w Hîncești
- przebudowa kościoła ormiańskiego w Kiszyniowie
- cerkiew św. Aleksandra Newskiego w Ungheni
- sobór św. Mikołaja w Eupatorii
- dzwonnica monasteru Nowy Neamț (budowa ukończona po śmierci Bernardazziego)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Бернардацци А. О. - Крымский архитектурный портал [online], www.archiportal-crimea.ru [dostęp 2018-05-14] (ros.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Bernardazzi, arhitectul care a schimbat faţa Chişinăului, „adevarul.ro”, 1309 [dostęp 2018-05-14] (ang.).
- 1 2 Alexandru Bernardazzi, architectul care a schimbat Chișinăul [online], glasul.md [dostęp 2018-05-14] (rum.).
- ↑ Кишинёв - город исчезнувших кладбищ [online], Locals, 18 kwietnia 2015 [dostęp 2019-02-02].
- ↑ Alexandru Bernardazzi: arhitectul care a temeiat frumosul în Chișinău, „Orașul Meu”, 31 maja 2016 [dostęp 2018-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-05-15] (rum.).
- ↑ Puşkin, 20 A – Sf. Cuvioasa Teodora de la Sihla [online], www.monument.sit.md [dostęp 2018-05-14] (rum.).
- ↑ Bucureşti, 62 (colţ str. V. Pîrcălab) – Conacul urban Rîşcanu-Derojinschi [online], www.monument.sit.md [dostęp 2018-05-29] (rum.).
- ↑ Piaţa Veche, 8 – Biserica armenească apostolică Sf. Maica Domnului [online], www.monument.sit.md [dostęp 2021-03-22].
- ↑ Manastirea "Inaltarea Domnului", Noul Neamt [online], logos.md [dostęp 2018-05-14].