Aleksander Nowiński
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

31 października 1935
Rypin

Data i miejsce śmierci

24 stycznia 2023
Lipno

Doktor habilitowany nauk przyrodniczych
Specjalność: paleontologia
Habilitacja

1992 – geologia
Uniwersytet Jagielloński

Aktywność zawodowa
Jednostka

Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego Polskiej Akademii Nauk

Aleksander Nowiński (ur. 31 października 1935 w Rypinie, zm. 24 stycznia 2023 w Lipnie) – polski paleontolog.

Życiorys i osiągnięcia naukowe

Urodził się w Rypinie jako syn Barnaby, z zawodu szklarza i Jadwigi. W młodości mieszkał w Lipnie. Po ukończeniu szkoły średniej podjął studia na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego; jego praca magisterska, której promotorem był Władysław Pożaryski, dotyczyła stratygrafii kredy. Późniejsza kariera naukowa Aleksandra Nowińskiego była związana z Instytutem Paleobiologii PAN w Warszawie. Uczestniczył w trzech wyprawach naukowych do Mongolii, skąd opisał nowy rodzaj dinozaurów, nazwany od miejsca znalezienia nemegtozaurem. Stopień doktora uzyskał na podstawie rozprawy przygotowanej pod kierunkiem Anny Stasińskiej i poświęconej denkowcom; tej tematyce badawczej pozostał już wierny do końca życia. Uczestniczył w wyprawach na Spitsbergen, skąd opisał kilkanaście gatunków tabulatów. W 1992 uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim habilitację na podstawie rozprawy pt. Późno-karbońskie i dolno-permskie Tabulata Spitsbergenu. Opisał rodzaj dewońskich tabulatów Syringella Nowiński, 1970, ale nazwa ta okazała się młodszym homonimem (Syringella Schmidt, 1868, gąbka), więc została zastąpiona przez Maksymilianites Zapalski & Nowiński, 2005. Pochowany na cmentarzu w Lipnie.

Upamiętnienie

Na jego cześć nazwano gatunek karbońskiego denkowca Roemeripora nowinskii.

Publikacje

  • Tabulata and Chaetetida from the Devonian and Carboniferous of southern Poland (Tabulata i Chaetetida z dewonu i karbonu południowo-wschodniej Polski) (1976)
  • Late Carboniferous to early Permian Tabulata from Spitsbergen (Tabulata z późnego karbonu i wczesnego permu Spitsbergenu) (1991)
  • Tabulate corals from the Givetian and Frasnian of the Holy Cross Mountains and Silesian Upland (1992)

Przypisy

  1. 1 2 3 Mikołaj K. Zapalski, In memoriam: Aleksander Nowiński (1935–2023), „Acta Palaeontologica Polonica”, 69 (1), 1 lutego 2024, s. 22.
  2. ↑ Rejestr Spadkowy PL: wyszukiwanie wpisu [online], rejestry-notarialne.pl [dostęp 2023-03-03].
  3. ↑ Aleksander Nowiński, Stratygrafia mastrychtu okolic Tomaszowa Lubelskiego, Zamościa i Kryłowa, „Acta Geologica Polonica”, 17 (2), 1967, s. 357–368.
  4. ↑ Dr hab. Aleksander Nowiński, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2023-02-28].
  5. ↑ Institute of Paleobiology, Polish Academy of Sciences [online], www.paleo.pan.pl [dostęp 2023-02-28].
  6. ↑ A. Nowiński, Nemegtosaurus mongoliensis, n. gen., n. sp. (Sauropoda) from the uppermost Cretaceous of Mongolia, „Palaeontologia Polonica”, 25, 1971, s. 57-81.
  7. 1 2 A. Nowiński, Tabulata and Chaetetida from the Devonian and Carboniferous of southern Poland, „Palaeontologia Polonica”, 35, 1976, s. 3-125.
  8. ↑ E. Chwieduk, Polish palaeontological research in the Arctic, „Geologos”, 15 (2), 2009, s. 133–143.
  9. ↑ Późno-karbońskie i dolno-permskie Tabulata Spitsbergenu w bazie „Prace badawcze” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2023-02-28].
  10. ↑ A. Nowiński, Syringella - a new genus of the family Syringoporidae (Tabulata) from the Devonian of Poland, „Acta Palaeontologica Polonica”, 15 (4), 1970, s. 539-544.
  11. ↑ M.K. Zapalski, A. Nowiński, Maksymilianites, a new name for Syringella Nowiński, 1970 (Anthozoa, Tabulata) preoccupied by Syringella Schmidt, 1868 (Porifera), „Paläontologische Zeitschrift”, 79, 2005, s. 507–508.
  12. ↑ GROBONET - wyszukiwarka osób pochowanych - Cmentarze parafialne w Lipnie [online], lipnoparafialny.grobonet.com [dostęp 2023-02-28].
  13. ↑ M.K. Zapalski, New tabulate corals from the Tournaisian of the Cracow area, Poland, „Acta Geologica Polonica”, 52 (4), 2002, s. 497-500.
  14. ↑ A. Nowiński, Late Carboniferous to early Permian Tabulata from Spitsbergen, „Palaeontologia Polonica”, 51, 1991, s. 3-74.
  15. ↑ Aleksander Nowiński, Tabulate corals from the Givetian and Frasnian of the Holy Cross Mountains and Silesian Upland, „Acta Palaeontologica Polonica”, 37 (2–4), 1992, s. 183–216.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.