Aleksander Karnicki

jako zastępca dowódcy I Korpusu Polskiego, Bobrujsk 1918
generał dywizji
Data i miejsce urodzenia

30 stycznia 1869
Częstochowa

Data i miejsce śmierci

12 listopada 1942
Kutno, Polska pod okupacją III Rzeszy

Przebieg służby
Lata służby

1887–1921

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Główne wojny i bitwy

powstanie bokserów,
wojna rosyjsko-japońska,
I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia

Aleksander Karnicki (ur. 30 stycznia 1869 w Częstochowie, zm. 12 listopada 1942 w Kutnie) – generał lejtnant Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego.

Życiorys

Urodził się 30 stycznia 1869 w Częstochowie, w rodzinie Stanisława i Leontyny.

W 1887, po ukończeniu gimnazjum w Warszawie, wstąpił do armii rosyjskiej. W 1900 ukończył Oficerską Szkołę Kawalerii w Twerze. Uczestniczył w tłumieniu powstania bokserów w Chinach (1900-1901) i w wojnie rosyjsko-japońskiej (1904-1905). Podczas I wojny światowej był dowódcą 2. Zaamurskiego Pułku Konnego, następnie brygady i dywizji jazdy na froncie niemieckim. 26 marca 1916 awansował na generała majora ze starszeństwem z 28 kwietnia 1915. Od 10 lutego do 12 czerwca 1918 był zastępcą dowódcy I Korpusu Polskiego w Rosji gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego.

27 stycznia 1919 przyjęty został do Wojska Polskiego, „z zatwierdzeniem posiadanego stopnia generała porucznika, jako warunkowego, do czasu ułożenia przez komisję weryfikacyjną ogólnej listy starszeństwa oficerów WP i mianowany inspektorem kawalerii Wojska Polskiego”. Potem na froncie bolszewickim był dowódcą Frontu Wołyńskiego (marzec – czerwiec 1919). W okresie lipiec 1919 – kwiecień 1920 był szefem Misji Wojskowej przy kwaterze dowódcy Białych Sił Zbrojnych Południa Rosji gen. Antona Denikina w Taganrogu, z zadaniem nawiązania współpracy i uzgodnienia działań przeciw bolszewikom. Misja zakończyła się fiaskiem, ponieważ przywódcy Rosji nie zamierzali tolerować wolnej Polski. W kwietniu 1920 powrócił do kraju, a w maju objął dowództwo Dywizji Jazdy na Ukrainie.

1 maja 1920 zatwierdzony został w stopniu generała podporucznika z dniem 1 kwietnia tego roku w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. 4 czerwca 1920 minister spraw wojskowych, gen. por. Józef Leśniewski zezwolił mu „korzystać tytularnie ze stopnia generała porucznika”.

W lipcu i sierpniu 1920 dowodził VIII Brygady Jazdy i Grupą Jazdy przy 5 Armii. Odznaczył się w bojach z 1 Armią Konną Budionnego. Na skutek intryg gen. Eugeniusza de Henning-Michaelisa, od kwietnia 1921 w stanie spoczynku. 26 października 1923 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu rzeczywistego generała dywizji. Na emeryturze osiadł w Bydgoszczy przy ulicy Cieszkowskiego 11 (od czerwca 1921).

Po kampanii wrześniowej i rozpoczęciu okupacji niemieckiej jesienią 1939 został wysiedlony przez Niemców do Kutna. Zmarł tam po ciężkiej chorobie. W 1964 prochy przewieziono do Bydgoszczy, gdzie spoczęły na cmentarzu przy ul. Kcyńskiej.

Starszy syn generała – podporucznik pilot-obserwator Jerzy Karnicki z 1 Pułku Lotniczego zginął 23 października 1930 w katastrofie lotniczej na warszawskiej Woli, kiedy to pilotowany przez niego samolot Breguet XIX spadł na halę fabryki „Parowóz”. Drugi syn – komandor porucznik Borys Karnicki w czasie II wojny światowej był między innymi dowódcą okrętu podwodnego ORP „Sokół”.

Ordery i Odznaczenia

W czasie służby w armii rosyjskiej otrzymał:

Był przedstawiony do odznaczenia Orderem Virtuti Militari. Figuruje w kartotece odznaczonych Krzyżem Walecznych. 23 maja 1935 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”.

Przypisy

  1. „Album bydgoski” – dodatek do „Gazety Pomorskiej” podaje daty 30.01.1867 – 13.11.1943
  2. 1 2 Nicman ↓.
  3. 1 2 Stawecki 1994 ↓, s. 160.
  4. Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 41.
  5. Encyklopedia Wojskowa 1934 ↓, s. 60, tu 31 stycznia 1869 w Warszawie.
  6. 1 2 Tu podano, że urodził się w Łowiczu. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-19]..
  7. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-20]..
  8. 1 2 3 Encyklopedia Wojskowa 1934 ↓, s. 60.
  9. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 12 z 04.02.1919 r.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 15 maja 1920, s. 353.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 9 czerwca 1920, s. 419.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 70 z 7 listopada 1923, s. 737.
  13. Карницкий Александр Станиславович [online], Русская армия в Великой войне: Картотека проекта [dostęp 2014-11-13] (ros.).
  14. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-20]..
  15. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-20]..

Bibliografia

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
  • Henryk Piotr Kosk: Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 1 A-Ł. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1998. ISBN 83-87103-55-1.
  • Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
  • Encyklopedia Wojskowa. Otton Laskowski (red.). T. IV: Karabin – Lehmann. Warszawa: Towarzystwo Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Oświatowy, 1934.
  • Zdzisław Nicman. Aleksander Karnicki. „Polska Zbrojna”. Warszawa. 
  • Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 83-11-08262-6.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.