Aleksander Kędzior
pułkownik dyplomowany artylerii pilot
Pełne imię i nazwisko

Aleksander Karol Kędzior

Data i miejsce urodzenia

10 października 1897
Ciężkowice, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

10 stycznia 1986
Londyn, Wielka Brytania

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

Sztab Naczelnego Wodza

Stanowiska

szef Sztabu Naczelnego Wodza

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania francuska 1940

Odznaczenia

Aleksander Karol Kędzior (ur. 10 października 1897 w Ciężkowicach, zm. 9 stycznia 1986 w Londynie) – pułkownik dyplomowany artylerii pilot Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 10 października 1897 w Ciężkowicach, w ówczesnym powiecie grybowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Franciszka i Ludwiki z Rybów. W roku szkolnym 1907/1908 uczęszczał do gimnazjum w Przemyślu, a w latach 1908–1914 do Prywatnego Gimnazjum Miejskiego z prawem publiczności w Jaworowie (tam 10 lipca 1919 zdał maturę).

16 sierpnia 1914 wstąpił do Legionu Wschodniego, a po jego rozwiązaniu walczył w szeregach 2 pułku piechoty Legionów Polskich. W październiku tego roku został odkomenderowany do Szkoły Podchorążych Legionów Polskich. 20 stycznia 1915 został przeniesiony do 14. kompanii 3 pułku piechoty na stanowisko komendanta plutonu. Od 12 kwietnia w 4. kompanii, od 5 maja do 25 sierpnia w 1. kompanii, a od 3 sierpnia do 4 września 1915 pełnił obowiązki adiutanta II batalionu 3 pp. 9 sierpnia 1915 został mianowany chorążym. Od 4 września ponownie na stanowisku komendanta plutonu w 12. kompanii, a od 14 listopada 1915 w 1. kompanii 3 pp. Wyróżnił się 5 lipca 1916 w bitwie pod wsią Gradie. 26 marca 1922 pułkownik Józef Zając we wniosku na odznaczenie Orderem Virtuti Militari napisał:

w bitwie pod Gradjami dnia 5 lipca 1916 dowódca I batalionu 3 pp Leg.Pol. powierzył chorążemu Aleksandrowi Kędziorowi, wówczas dowódcy plutonu, zdobycie karabinu maszynowego nieprzyjaciela, który usadowił się w odległości 100 kroków przed własną linią. Chor. Kędzior to bardzo niebezpieczne przedsięwzięcie wykonał, wziął karabin maszynowy i kilku jeńców. W (...) przeprowadzeniu okazał nieustraszoną odwagę i szybką orientację.

24 listopada 1916 został mianowany z dniem 1 listopada tego roku podporucznikiem. Na podstawie orzeczenia Trybunału Odwoławczego Rad Oficerskich z 13 marca 1917 został ukarany pozbawieniem stopnia oficerskiego na okres sześciu miesięcy z zastrzeżeniem, że „odzyskanie tego stopnia może nastąpić tylko na podstawie wzorowego zachowania się”. Powodem było „zajście z por. Lewickim”. 4 kwietnia 1917 rozkazem Komendy LP został pozbawiony stopnia oficerskiego i przeniesiony jako sierżant do 2 pułku piechoty. Dziesięć dni później rozkaz o przeniesieniu do 2 pp został cofnięty. Do 10 października 1917 służył jako sierżant w oddziale telefonicznym 3 pp, a od 21 do 25 października tego roku w oddziale sztabowym 3 pp. 3 listopada 1917 został przydzielony do 1 pułku artylerii. Od 10 stycznia 1918 jako ogniomistrz przebywał na kursie lotniczym. W marcu został internowany w Huszt.

Jako oficer byłego Polskiego Korpusu Posiłkowego reskryptem Rady Regencyjnej z 25 października 1918 został przydzielony do podległego jej Wojska Polskiego w randze podporucznika. Od 1 listopada tego roku służył w 4. baterii 7 pułku artylerii polowej w Warszawie (późniejszej 6. baterii 2 pułku artylerii polowej Legionów). W trzeciej dekadzie grudnia 1918 wyruszył na front w Małopolsce i walczył na wojnie z Ukraińcami. 7 lipca 1919 Naczelny Wódz mianował go porucznikiem „za wybitne odznaczenie się w bojach na froncie galicyjskim, w chwilach ciężkich dla wojska”. 4 grudnia 1919 został mianowany z dniem 1 grudnia tego roku kapitanem. Podczas wojny polsko-bolszewickiej dowodził 6 baterią 2 pułku artylerii polowej Legionów.

Od 5 kwietnia 1921 pełnił służbę w baterii zapasowej 1 pułku artylerii polowej Legionów na stanowisku zastępcy dowódcy baterii i pełniacego obowiązki jej dowódcy. 25 listopada tego roku został zatwierdzony na stanowisku wspomnianej baterii. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 112. lokatą w korpusie oficerów artylerii. 1 czerwca tego roku, w związku z przeprowadzoną reorganizacją, powierzono mu pełnienie obowiązków komendanta kadry baterii zapasowej w Warszawie. W listopadzie 1923 został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu 1923–1925. 1 grudnia 1924 prezydent RP nadał mu stopień majora z dniem 15 sierpnia 1924 i 46. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Od grudnia 1924 do 30 czerwca 1925 przebywał na urlopie kuracyjnym. W październiku 1925 przesunięty został z II rocznika Kursu 1923/25 na II rocznik Kursu 1924/26. W listopadzie 1925 został przeniesiony do kadry oficerów korpusu artylerii z pozostawieniem na kursie w WSWoj. Dyrektor nauk WSWoj., pułkownik Louis Faury napisał w opinii: „inteligenty, jednak umysł z natury niezdyscyplinowany, charakter niezależny, siła pracy lub woli dość słaba. Zdolny do lepszej wydajności pod energicznym przełożonym”.

Z dniem 11 października 1926, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Oddziału III Sztabu Generalnego. Objął funkcję kierownika referatu obrony przeciwlotniczej, a od 2 marca 1927 pełnił obowiązki szefa wydziału. Z dniem 1 grudnia 1927 został przeniesiony służbowo na pierwszy czteromiesięczny kurs dla oficerów sztabowych lotnictwa przy Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. 23 kwietnia 1928 wszczęto przeciwko niemu śledztwo (później zostało umorzone, a sprawa przekazana do rozpatrzenia przez sąd honorowy). 27 kwietnia 1929 został przeniesiony służbowo do 5 Dywizji Piechoty we Lwowie na stanowisko szefa sztabu. Z dniem 1 listopada 1930 został przeniesiony do 10 pułku artylerii ciężkiej w Przemyślu na stanowisko dowódcy dywizjonu. Od 16 stycznia do 7 kwietnia 1931 pełnił obowiązki dowódcy pułku, a od 8 kwietnia do 10 września tego roku był słuchaczem kursu doskonalącego w Szkole Strzelania Artylerii w Toruniu. W marcu 1932 został przeniesiony do 20 pułku artylerii lekkiej w Prużanie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Od 16 sierpnia 1932 dowódca części pułku stacjonującej w garnizonie Prużana, a od 6 listopada tego roku I zastępca dowódcy pułku. 24 stycznia 1934 został awansowany na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1934 i 2. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W kwietniu tego roku został przeniesiony do 3 dywizjonu artylerii konnej w Wilnie na stanowisko dowódcy dywizjonu. 16 września 1936 został przydzielony do Inspektora Obrony Powietrznej Państwa. Od stycznia 1937 był attaché wojskowym przy Poselstwie RP w Lizbonie. Na tym stanowisku obserwował przebieg wojny domowej w Hiszpanii, przesyłając szczegółowe raporty o przebiegu działań wojennych i organizacji wojsk.

We wrześniu 1939 przybył z Portugalii do Paryża, gdzie został mianowany przez szefa polskiej Misji Wojskowej gen. Stanisława Burhardta-Bukackiego szefem sztabu Oddziałów Polskich we Francji. 1 października 1939 został mianowany szefem Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych. W tym czasie awansowany do stopnia pułkownika artylerii. Po przybyciu do Francji gen. Władysława Sikorskiego został wyznaczony 7 listopada 1939 na szefa Sztabu Naczelnego Wodza. 10 marca 1940 złożył prośbę o zwolnienie ze stanowiska, lecz Sikorski odmówił. W początku maja złożył ponowną dymisję w związku z wydaniem przez Naczelnego Wodza zgody na wymarsz 1 Dywizji Grenadierów na front. Został zwolniony ze stanowiska 5 czerwca 1940.

Po przedostaniu się do Anglii początkowo bez przydziału. W 1942 mianowany attaché wojskowym przy utworzonej 1 listopada 1942 Ambasadzie Rzeczypospolitej w Chongqingu w Chinach (przy rządzie Czang Kaj-szeka), gdzie przebywał do końca wojny. Po wojnie osiedlił się w Wielkiej Brytanii, gdzie zmarł. Spoczywa w grobowcu rodzinnym w Ciężkowicach.

Był żonaty z Zofią z Nowakowskich, z którą miał córkę Zofię (ur. 19 grudnia 1925).

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Nekrolog Aleksandra Kędziora
  2. ↑ Kolekcja ↓, s. 34, 40.
  3. ↑ Kolekcja ↓, s. 48–49.
  4. ↑ Kędzior Aleksander Karol. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2024-02-01].
  5. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 41.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Kolekcja ↓, s. 58.
  7. ↑ Kolekcja ↓, s. 16.
  8. ↑ Kolekcja ↓, s. 16–17.
  9. ↑ Kolekcja ↓, s. 143.
  10. ↑ Dz. Rozp. Komisji Wojskowej, 1918, R. 1, nr 1, Warszawa 1918, s. 5.
  11. 1 2 Kolekcja ↓, s. 49.
  12. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 77 z 16 lipca 1919, poz. 2483.
  13. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 99 z 29 grudnia 1919, poz. 4284.
  14. ↑ Barszczewski 1929 ↓, s. 6.
  15. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 277, 685.
  16. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 194.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 715, 817.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 71 z 13 listopada 1923, s. 750.
  19. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 638, 1364.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924, s. 736.
  21. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 741.
  22. ↑ Kolekcja ↓, s. 89.
  23. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 114 z 28 października 1925, s. 617.
  24. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 119 z 12 listopada 1925, s. 642.
  25. ↑ Kolekcja ↓, s. 93.
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926, s. 342.
  27. ↑ Kolekcja ↓, s. 50.
  28. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 432, 454.
  29. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 grudnia 1927, s. 370.
  30. ↑ Kolekcja ↓, s. 39.
  31. ↑ Kolekcja ↓, s. 72.
  32. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 27 kwietnia 1929, s. 127.
  33. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930, s. 299.
  34. ↑ Lista oficerów dyplomowanych 1931 ↓, s. 24.
  35. ↑ Kolekcja ↓, s. 107.
  36. ↑ Kolekcja ↓, s. 152.
  37. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932, s. 237.
  38. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 180, 688.
  39. ↑ Kolekcja ↓, s. 114.
  40. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 24 stycznia 1934, s. 1.
  41. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 158.
  42. ↑ Kolekcja ↓, s. 117.
  43. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 163.
  44. ↑ Kolekcja ↓, s. 123, 141.
  45. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 158, 428.
  46. ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 40.
  47. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 stycznia 1923, s. 14.
  48. ↑ Barszczewski 1929 ↓, s. 26.
  49. ↑ M.P. z 1933 r. nr 171, poz. 208.
  50. ↑ Kolekcja ↓, s. 20–23.
  51. ↑ M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 468.
  52. ↑ Kolekcja ↓, s. 31–33.
  53. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 8 czerwca 1922, s. 385.
  54. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 59 z 30 grudnia 1922, s. 949.
  55. ↑ Kolekcja ↓, s. 24–30, 40.
  56. 1 2 Kolekcja ↓, s. 67, 98.
  57. 1 2 Kolekcja ↓, s. 126.
  58. ↑ Kolekcja ↓, s. 40.
  59. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 34.
  60. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 grudnia 1927, s. 375.
  61. 1 2 Kolekcja ↓, s. 34, 58.
  62. ↑ Kolekcja ↓, s. 67.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.