Aleksander Gajkowicz

Aleksander Gajkowicz w latach 60.
Data i miejsce urodzenia

1 maja 1897
Teklinopol

Data i miejsce śmierci

26 listopada 1971
Warszawa

Narodowość

polska

Odznaczenia

Aleksander Gajkowicz (ur. 1 maja 1897 w Teklinopolu na Wileńszczyźnie, zm. 26 listopada 1971 w Warszawie) – polski inżynier, budowniczy dróg i mostów, jeden z twórców nowoczesnego drogownictwa w Polsce. Autor wielu prac naukowych z tej dziedziny. Budowniczy Polski Ludowej.

Wczesne lata

Syn Floriana i Marii z Engelsonów. W 1899 jego rodzina przeniosła się z Wileńszczyzny do guberni archangielskiej. Tam początkowo pracował jako nadzorca wyrębu lasów nad Dźwiną Północną. Od 1904 uczęszczał do rosyjskiej szkoły parafialnej.

Po ukończeniu szkoły średniej podjął studia w Petersburgu, Kijowie i w Warszawie, gdzie uczył się na Politechnice. Przed II wojną światową pracował m.in. w warszawskim zarządzie dróg miejskich oraz był radcą budownictwa Urzędu Wojewódzkiego Warszawskiego. We wrześniu 1937, podczas I Polskiego Kongresu Inżynierów we Lwowie, kierowana przez Gajkowicza Komisja Związku Inżynierów Drogownictwa przedstawiła postulat wybudowania 4–6 tys. km autostrad w ciągu 30 lat. W 1939 był naczelnikiem wydziału w Ministerstwie Komunikacji.

Po 1945 był m.in. urzędnikiem w Ministerstwie Komunikacji (pełnił funkcję dyrektora Departamentu Dróg Kołowych). Był również współzałożycielem Naczelnej Organizacji Technicznej.

Sprawował także funkcję dyrektora generalnego Centralnego Zarządu Dróg Publicznych i wiceministra komunikacji. Z jego inicjatywy w 1955 powstał Instytut Budownictwa Drogowego (IBD).

Był członkiem Komitetów Wykonawczych Światowej Organizacji Federacji Inżynierskich i Światowej Organizacji Kongresów Drogowych.

Z nazwiskiem Gajkowicza wiąże się budowa 25 tys. km nowych dróg i modernizacja w latach 1945−1965 ok. 32 tys. istniejących dróg.

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 2B-tuje-13).

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

Od jego imienia w 1975 nazwano jedną z ulic na warszawskim Targówku. Ulica imienia Aleksandra Gajkowicza znajduje się także w Pułtusku. Tam też, na rogu ul. Gajkowicza i Bulwaru 5 Brygady Saperów, umieszczono tablicę pamiątkową mu poświęconą.

Przypisy

  1. 1 2 Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 189.
  2. ↑ Halina Zubala: Aleksander Gajkowicz. Wspomnienie. Gazeta.pl. [dostęp 2015-07-20]. (pol.).
  3. ↑ Janusz Kaliński: Autostrady w Polsce, czyli drogi przez mękę. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2011. ISBN 978-83-7729-116-0.
  4. 1 2 Tablica na bloku poświęcona szefowi ZDM-u. Targówek.info, 4 marca 2013. [dostęp 2015-07-20]. (pol.).
  5. 1 2 Historia Instytutu Badawczego Dróg i Mostów. Instytut Badawczy Dróg i Mostów. [dostęp 2015-07-20]. (pol.).
  6. ↑ Gajkowicz Aleksander, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2015-07-20].
  7. ↑ Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online] [dostęp 2019-11-14] (pol.).
  8. ↑ Twórca nowoczesnych dróg polskich. Osobistości 200-lecia Centralnej Administracji Drogowej „w uznaniu wybitnych zasług w dziedzinie drogownictwa oraz długoletniej działalności politycznej i społecznej”.
  9. ↑ M.P. z 1952 r. nr 70, poz. 1056 „za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie budownictwa”.
  10. ↑ M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1181 „za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie transportu drogowego”.
  11. ↑ M.P. z 1947 r. nr 114, poz. 732 „za zasługi w dziele odbudowy dróg w Polsce”.
  12. ↑ M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 346 „za zasługi na polu pracy zawodowej i społecznej”.
  13. ↑ M.P. z 1939 r. nr 130, poz. 305 „za zasługi w służbie państwowej”.
  14. ↑ M.P. z 1947 r. nr 25, poz. 118 „za zasługi położone w dziele organizacji administracji kolejowej oraz odbudowy i uruchomienia komunikacji i transportu kolejowego na terenie kraju”.
  15. ↑ M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 94 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  16. ↑ M.P. z 1955 r. nr 99, poz. 1387 „na wniosek Ministra Transportu Drogowego i Lotniczego”.
  17. ↑ Uchwała nr 34 Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia 24 listopada 1975 r. w sprawie nadania nazw ulicom, Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 30 grudnia 1975 r., nr 16, poz. 115, s. 2.
  18. ↑ Miejsca pamięci narodowej. Pultusk.pl. [dostęp 2015-07-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (23 maja 2015)]. (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.