Aldehyd glicerynowy

Aldehyd glicerynowy
aldehyd D-(+)-glicerynowy; aldehyd (R)-glicerynowy	aldehyd L-(-)-glicerynowy; aldehyd (S)-glicerynowy
	; Wzór strukturalny aldehydu glicerynowego uwzględniający niezdefiniowaną konfigurację atomu węgla α łańcucha bocznego (mieszanina racemiczna)
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	2,3-dihydroksypropanal
	Inne nazwy i oznaczenia
	aldehyd glicerolowy, gliceraldehyd, gliceral
	Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C3H6O3
Inne wzory	HO-CH2-CH(OH)-CHO
Masa molowa	90,08 g/mol
Wygląd	bezbarwne, krystaliczne ciało stałe o wyglądzie igieł
	Identyfikacja
Numer CAS	367-47-5; 56-82-6 (racemat); 453-17-8 (aldehyd D(+)glicerynowy)
PubChem	751
SMILES
	C(C(C=O)O)O
InChI
	InChI=1S/C3H6O3/c4-1-3(6)2-5/h1,3,5-6H,2H2
	InChIKey
	MNQZXJOMYWMBOU-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	1,453 g/cm³ (18 °C); ciało stałe
	Rozpuszczalność w wodzie
	słaba, rozpuszczalny
	w innych rozpuszczalnikach
	słabo rozp. w EtOH, Et; 2O; nierozp. w eterze naftowym, benzenie i ligroinie
Temperatura topnienia	145 °C
Temperatura wrzenia	145 °C (0,8 tor)
Kwasowość (pKa)	12,58
Niebezpieczeństwa
	Karta charakterystyki: dane zewnętrzne firmy Sigma-Aldrich
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Substancja nie jest klasyfikowana jako; niebezpieczna według kryteriów GHS; (na podstawie podanej karty charakterystyki).
	Europejskie oznakowanie substancji
	oznakowanie ma znaczenie wyłącznie historyczne
	Substancja nie jest klasyfikowana jako; niebezpieczna według europejskich kryteriów; (na podstawie podanej karty charakterystyki).
	NFPA 704
Na podstawie; podanego źródła	1 0 0
Temperatura zapłonu	>110 °C
	Podobne związki
Podobne związki	glicerol, kwas mlekowy
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Aldehyd glicerynowy, C₃H₆O₃ – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów.

Jest zaliczany do cukrów jako najprostsza aldoza. Ze względu na centrum chiralności występuje w postaci dwóch enancjomerów, aldehydu D-(+)-glicerynowego [(R)-glicerynowego] i aldehydu L-(-)-glicerynowego [(S)-glicerynowego]. Występujący naturalnie izomer D był zastosowany przez Hermanna Emila Fischera jako wzorzec do wyznaczania konfiguracji absolutnej.

Aldehyd glicerynowy otrzymuje się poprzez łagodne utlenianie gliceryny. Powstaje na początku rozkładu glukozy. Jako utleniacz może być stosowany nadtlenek wodoru w obecności soli żelaza. Obok aldehydu w tych warunkach powstaje izomeryczny dihydroksyaceton.

Zobacz też

Przypisy

1 2 Podręczny słownik chemiczny, RomualdR. Hassa (red.), JanuszJ. Mrzigod (red.), JanuszJ. Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 20, ISBN 83-7183-240-0 .
1 2 3 4 5 CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R.D.R. Lide (red.), wyd. 85, Boca Raton: CRC Press, 2004, s. 3-202, ISBN 978-0-8493-0485-9 (ang.).
1 2 Department of Chemistry, The University of Akron: L-(–)-Glyceraldehyde. [dostęp 2012-02-05]. (ang.).
↑ Neil Campbell: Biologia. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2014, s. 70. ISBN 0-321-54325-4.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[psc-1] 1 2 Podręczny słownik chemiczny, RomualdR. Hassa (red.), JanuszJ. Mrzigod (red.), JanuszJ. Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 20, ISBN 83-7183-240-0 .

[CRC-2] 1 2 3 4 5 CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R.D.R. Lide (red.), wyd. 85, Boca Raton: CRC Press, 2004, s. 3-202, ISBN 978-0-8493-0485-9 (ang.).

[AKRON-3] 1 2 Department of Chemistry, The University of Akron: L-(–)-Glyceraldehyde. [dostęp 2012-02-05]. (ang.).

[4] Neil Campbell: Biologia. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2014, s. 70. ISBN 0-321-54325-4.