Albrecht von Hagen (siedzi), Peter Yorck von Wartenburg (stoi) – na ławie oskarżonych przed Volksgerichtshof w 1944 roku | |
| Data i miejsce urodzenia |
11 marca 1904 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
8 sierpnia 1944 |
| Zawód, zajęcie |
prawnik, oficer Wehrmachtu, członek niemieckiego ruchu oporu |
| Narodowość |
niemiecka |
Albrecht von Hagen (ur. 11 marca 1904 w Langen, zm. 8 sierpnia 1944 w Berlinie-Plötzensee) – niemiecki prawnik, oficer Wehrmachtu, członek niemieckiego ruchu oporu i uczestnik spisku z 20 lipca.
Życiorys
Albrecht von Hagen urodził się 11 marca 1904 roku w Langen (współcześnie Łęgi w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój). Jego ojcem był Gerhard von Hagen, a matką Elisabeth von Stülpnagel.
W latach 1922–1926 studiował prawo w Heidelbergu i Königsbergu. W okresie studiów należał do korporacji akademickiej Corps Saxo-Borussia Heidelberg. W kwietniu 1926 roku zdał – za drugim podejściem – egzamin refendarski. W latach 1926–1929 mieszkał u brata pod Stargardem i pracował w stargardzkim sądzie rejonowym. W 1927 roku poślubił Ericę von Berg, z którą miał troje dzieci. W 1929 roku rozpoczął pracę w Oberlandesgericht w Szczecinie, a rok później zdał egzamin asesorski. W kwietniu 1930 roku rozpoczął pracę w sądzie w zastępstwie sędziego w Dąbiach.
W 1931 roku otrzymał zatrudnienie przy realizacji programu pomocowego dla prowincji wschodniej „Osthilfe” – celem programu była konwersja długów w rolnictwie, udzielanie długoterminowych pożyczek gospodarstwom rolnym, rozbudowa sieci kolei oraz inwestycje w celach społecznych i kulturalnych.
W latach 1933–1939 pracował w banku (niem. Bank für deutsche Industrieobligationen) w Szczecinie. Wskutek fałszywych oskarżeń o korupcję został przeniesiony do Berlina. Awans von Hagena był blokowany z powodu jego odmowy wstąpienia do NSDAP. W 1935 roku von Hagen wziął udział na ochotnika w manewrach Wehrmachtu w Döberitz koło Berlina.
II wojna światowa
Po wybuchu II wojny światowej von Hagen został powołany do 10. Dywizji Pancernej i służył jako oficer ordynansowy (niem. Ordonnanzoffizier) w sztabie zaopatrzeniowym w Wünsdorfie koło Berlina. W latach 1940–1943 brał udział w kampanii francuskiej, ataku na Związek Radziecki i w walkach w Tunezji.
Podczas pobytu w Tunezji w 1943 roku poznał Clausa von Stauffenberga (1907–1944) i przystąpił do niemieckiego ruchu oporu. Wkrótce został przeniesiony do Wydziału Organizacji Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych (niem. Oberkommando des Heeres, OKH) w Berlinie, którym kierował generał Hellmuth Stieff (1901–1944). Von Hagen został kurierem pomiędzy kwaterą główną Hitlera w Wilczym Szańcu a Berlinem.
W listopadzie 1943 roku wraz z majorem Joachimem Kuhnem (1913–1994) ukrył w ziemi materiały wybuchowe przeznaczone do zamachu na Hitlera, który miał przeprowadzić w samobójczej akcji Axel von dem Bussche (1919–1993). Von Hagen i Kuhn byli obserwowani podczas chowania materiałów przez Geheime Feldpolizei, jednak nie zostali rozpoznani. Geheime Feldpolizei zabrało materiały i do zamachu nie doszło.
W 1944 roku, razem z Kuhnem, zorganizował materiały wybuchowe do zamachu 20 lipca, które poprzez generała Stieffa trafiły w maju do von Stauffenberga.
Po nieudanym zamachu von Hagen został aresztowany przez Gestapo. Żona von Hagena została również aresztowana, a dzieci wysłane do sierocińca prowadzonego przez Narodowosocjalistyczną Opiekę Społeczną.
8 sierpnia 1944 roku von Hagen został skazany na śmierć przez Trybunał Ludowy i stracony przez powieszenie w Berlinie-Plötzensee.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Eckelmann 2014 ↓.
- ↑ Karol Fiedor. Charakter pomocy państwa niemieckiego dla wschodu w latach 1919–1933. „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka”. 5, s. 587–619, 1970. XXV. Wrocławskie Towarzystwo Miłośników Historii. [dostęp 2020-05-11]. (pol.).
- 1 2 Albrecht von Hagen. [w:] Gedenkstätte Deutscher Widerstand [on-line]. [dostęp 2020-05-11]. (niem.).
Bibliografia
- Susanne Eckelmann: Albrecht von Hagen 1904–1944. [w:] Deutsches Historisches Museum, Berlin [on-line]. 2014-09-14. [dostęp 2020-05-11]. (niem.).
Linki zewnętrzne
- Rainer Blasius. Der Widerstandskämpfer Albrecht von Hagen. „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, 2001-07-20. [dostęp 2020-05-11]. (niem.).