Albatros szarodzioby
Thalassarche cauta
(Gould, 1841)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

rurkonose

Rodzina

albatrosy

Rodzaj

Thalassarche

Gatunek

albatros szarodzioby

Synonimy
  • Diomedea cauta Gould, 1841
Podgatunki
  • T. c. cauta (Gould, 1841)
  • T. c. steadi Falla, 1933
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Albatros szarodzioby (Thalassarche cauta) – gatunek dużego ptaka morskiego z rodziny albatrosów (Diomedeidae). Gnieździ się na kilku wyspach w okolicy Australii i Nowej Zelandii, spotkać go można na wodach półkuli południowej. Bliski zagrożenia wyginięciem.

Taksonomia

Po raz pierwszy gatunek opisał John Gould w 1841 pod nazwą Diomedea cauta. Holotyp pochodził z Cieśniny Bassa. Obecnie (2021) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza albatrosa szarodziobego w rodzaju Thalassarche. Wyróżnia dwa podgatunki: albatrosa szarodziobego (T. c. cauta) i białogłowego (T. c. steadi). Klasyfikacja jest kwestią sporną. Z albatrosa szarodziobego wyodrębniono dwa gatunki: albatrosa siwogłowego (T. eremita) i szarogrzbietego (T. salvini). Podgatunek T. c. steadi bywa podnoszony do rangi osobnego gatunku.

Podgatunki i zasięg występowania

IOC wyróżnia następujące podgatunki:

  • albatros szarodzioby (T. c. cauta) (Gould, 1841) – gniazduje na trzech niewielkich wyspach u wybrzeża Tasmanii – Albatross Island, Mewstone i Pedra Branca; spotykany jest na wodach południowej Australazji, wiadomo też, że osobniki młodociane migrują na wody u wybrzeży RPA
  • albatros białogłowy (T. c. steadi) Falla, 1933 – gniazduje na Wyspach Auckland i Wyspach Antypodów; spotykane w południowych częściach Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Indyjskiego oraz na wodach Australazji

Morfologia

Długość ciała ptaków podgatunku nominatywnego wynosi 90–100 cm, rozpiętość skrzydeł 210–260 cm. Masa ciała samców 3900–5100 g, samic 3200–4400 g. W przypadku ptaków podgatunku T. c. steadi masa ciała wynosi 2600–5300 g. Upierzenie głównie białe, grzbiet czarnoszary. U młodych osobników kark ma barwę szarą, z wiekiem bieleje. Widoczna ciemnoszara lub czarna brew. Nogi niebieskoszare. Dziób szary z żółtym końcem, u młodych ptaków – z czarnym.

Ekologia i zachowanie

Albatrosy szarodziobe gniazdują na skalistych wyspach. Żywią się głównie rybami, głowonogami, skorupiakami i osłonicami. Odzywają się typowymi dla albatrosów skrzekami, jękami i zawodzeniem. Nie ma różnic w głosach wydawanych przez ptaki poszczególnych podgatunków.

Lęgi

Okres lęgowy trwa od września do grudnia. Gniazda to usypane z błota, kości, odchodów, materii roślinnej i kamieni stożkowate kopczyki. Zniesienie liczy 1 jajo. Inkubacja trwa 68–75 dni. Młode opierzają się po blisko 5 miesiącach życia. Oboje rodzice sprawują nad nimi opiekę. Albatrosy szarodziobe mogą dożywać 40 lat.

Status

Obydwa podgatunki klasyfikowane są przez IUCN za gatunki bliskie zagrożenia (NT, Near Threatened). Zagrożeniem dla tych ptaków jest przypadkowe ich łapanie podczas połowów ryb. W 2008 u piskląt na Albatross Island wykryto wirusa ospy ptasiej.

Przypisy

  1. ↑ Thalassarche cauta, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 Thalassarche cauta, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Carboneras, C., Jutglar, F. & Kirwan, G.M.: Shy Albatross (Thalassarche cauta). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 2017-02-23].
  4. 1 2 3 P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Diomedeidae Gray,GR, 1840 - albatrosy - Albatrosses (wersja: 2017-12-14). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-07-12].
  5. 1 2 3 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2021-11-19]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 del Hoyo, J., Collar, N. & Kirwan, G.M.: White-capped Albatross (Thalassarche steadi). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 2017-02-23].
  7. 1 2 3 White-capped Albatross Thalassarche steadi. BirdLife International. [dostęp 2017-02-23].
  8. 1 2 3 Shy Albatross Thalassarche cauta. BirdLife International. [dostęp 2017-02-23].
  9. 1 2 Shy albatross (Thalassarche cauta). ARKive. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-06)].
  10. ↑ BirdLife International, Thalassarche steadi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2020-07-12] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.