Alban z Anglii (ang. Saint Alban; zm. 22 czerwca ok. 304) – święty przedkongregacyjny, czczony jako pierwszy męczennik na Wyspach Brytyjskich, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego i anglikańskiego.

Żywot

Alban był żołnierzem i lojalnym obywatelem rzymskim urodzonym w Verulamium (współcześnie St Albans w Hertfordshire) w Brytanii. Życie jego zostało odmienione po spotkaniu z prześladowanym duchownym chrześcijańskim, któremu udzielił schronienia i przez którego został nawrócony. By ułatwić ucieczkę ściganemu, odstąpił mu swoje ubrania, sam przebierając się w habit. Tak został pojmany i uwięziony. Zażądano od niego wyrzeczenia się wiary, czego nie uczynił. Zanim został stracony, dokonał cudu nawrócenia swego niedoszłego kata. Ostatecznie, po torturach, został stracony przez ścięcie wraz z duchownym, który na wieść o jego pojmaniu ujawnił się w nadziei na uratowanie mu życia.

Śmierć męczeńska Albana miała miejsce prawdopodobnie około 304 roku. Niektórzy badacze odnoszą ją do okresu prześladowań za Decjusza (ok. 254) lub Septymiusza Sewera (ok. 209).

Kult świętego

Po śmierci Albana jego popularność rozprzestrzeniła się na sąsiednie kraje - Francję i Niemcy. W VIII wieku powstał pierwszy spisany żywot świętego. Jego relikwie zaginęły w okresie reformacji. Obecnie kult świętego ogranicza się do Wysp Brytyjskich.

Nie należy mylić go z innym męczennikiem, niemieckim kapłanem św. Albanem z Moguncji (Mainz, †406).

Patronat

Święty Alban jest patronem nawróconych, uciekinierów i torturowanych oraz miasta St Albans. Wysuwano także propozycje, aby był patronem Anglii zamiast św. Jerzego albo całej wyspy.

Obok św. Sergiusza z Radoneża, św. Alban jest patronem Bractwa świętych Albana i Sergiusza, powstałego na Wyspach Brytyjskich po rewolucji 1917 roku i promującego dialog prawosławno-anglikański.

Dzień obchodów

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim i anglikańskim obchodzone jest 22 czerwca.

Cerkiew prawosławna wspomina męczennika Albana 22 czerwca/5 lipca, tj. 5 lipca według kalendarza gregoriańskiego.

Ikonografia

W ikonografii przedstawiany jest w stroju żołnierza lub w tunice. Jego atrybuty to krzyż i palma męczeństwa.

Relikwie

W 2002 w XIII-wiecznej kaplicy w katedrze w St Albans zaprezentowano łopatkę (kość), która obecnie znajduje się w katedralnym grobowcu.

Zobacz też

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

• JarosławJ. Charkiewicz JarosławJ., Męcz. Alban [online], Cerkiew.pl .
• Józef Marecki, Lucyna Rotter: Jak czytać wizerunki świętych leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 2009. ISBN 978-83242-0910-1. (pol.).