Agustí Villaronga (2020) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód | |
| Lata aktywności |
1976–2023 |
Agustí Villaronga (ur. 4 marca 1953 w Palma de Mallorca, zm. 22 stycznia 2023 w Barcelonie) – hiszpański reżyser i scenarzysta filmowy, telewizyjny i dokumentalny, aktor. Wyreżyserował siedem filmów fabularnych, dokument, trzy projekty telewizyjne i trzy krótkometrażowe. Jego film Księżycowe dziecko (1989) brał udział w konkursie głównym na 42. MFF w Cannes.
W 2011 roku zdobył Nagrodę Goya dla najlepszego reżysera za Czarny chleb. Film w języku katalońskim został wybrany jako hiszpański kandydat do nagrody dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego podczas 84. ceremonii rozdania Oscarów, ale nie znalazł się na ostatecznej krótkiej liście.
Biografia
Agustí Villaronga urodził się 4 marca 1953 roku w Palma de Mallorca. Jego dziadkowie byli wędrownymi lalkarzami, a ojciec - dzieckiem hiszpańskiej wojny domowej, co wielokrotnie pojawiało się w filmografii reżysera. Już w dzieciństwie ojciec zaszczepił w nim miłość do filmów, a Agustí od najmłodszych lat chciał zostać reżyserem filmowym. Początkowo pracował jako aktor i nakręcił kilka filmów krótkometrażowych.
Pełnometrażowym debiutem reżyserskim Villarongi był W szklanej klatce (1986), który otrzymał wiele nagród i pochwał krytyki. Film opowiadał o sparaliżowanym byłym nazistowskim lekarzu, którym zaczyna zajmować się młody mężczyzna, będący jednym z dzieci, które tamten wykorzystał podczas wojny. W szklanej klatce ukazywał już tematy typowe dla późniejszej twórczości Villarongi: niespokojne dzieciństwo naznaczone przemocą i wczesne odkrycie seksualności.
Jego drugi film, Księżycowe dziecko (1989), opowiadał historię tytułowego dziecka, które jedzie do Afryki, aby dołączyć do plemienia oczekującego na przybycie białego dziecka Boga. W 1992 roku nakręcił film dokumentalny Al Andaluz, wyprodukowany przez Segetel i MoMa w Nowym Jorku. Przez kilka lat Villaronga bezskutecznie próbował znaleźć środki na adaptację powieści Mercè Rodoredy Muerte en Primavera. Zamiast tego musiał zadowolić się kilkomi projektami telewizyjnymi. Jednym z nich był El pasajero clandestino, ale brakowało mu jednak osobistych cech stylu Villarongi.
Następnie wyreżyserował horror 99,9 (1997), który zdobył nagrodę za najlepsze zdjęcia na Festiwalu Filmowym w Sitges. W 2000 roku Villaronga powrócił z własnym projektem El mar, opowieścią osadzoną na Majorce. Była to historia trzech byłych przyjaciół z dzieciństwa, straumatyzowanych przez przemoc, której doświadczyli podczas hiszpańskiej wojny domowej. Po dziesięciu latach spotykają się oni jako młodzi dorośli w sanatorium dla chorych na gruźlicę. W filmie tym obecne były kluczowe tropy dla twórczości reżysera: dzieciństwo, seksualne przebudzenie, homoseksualizm i przemoc.
W 2002 roku Villaronga wspólnie z Lydią Zimmermann i Isaakiem Pierrem Racine'em wyreżyserował film Aro Tolbukhin: In the Mind of a Killer. W 2005 roku nakręcił teledysk do piosenki Fuck Them All francuskiej supergwiazdy Mylène Farmer. W 2007 roku zrealizował Después de la lluvia, projekt telewizyjny zrealizowany na podstawie sztuki teatralnej.
Dopiero w 2010 roku, dzięki filmowi Czarny chleb, Villaronga zyskał szerszą popularność. Obraz ten, zdobywca dziewięciu nagród Goya, w tym dla najlepszego filmu roku i najlepszego reżysera, opowiadał historię jedenastolatka, który - dorastając w trudnych czasach po hiszpańskiej wojnie domowej na katalońskiej wsi - odkrywa otaczający go świat kłamstw.
Nagrody i wyróżnienia
Złoty Medal Zasługi dla Sztuk Pięknych otrzymał 1 grudnia 2022 roku.
Życie prywatne i śmierć
Villaronga był zadeklarowanym gejem.
Zmarł 22 stycznia 2023 roku w Barcelonie, pozostawiając jeden projekt (Loli Tormenta, jego pierwszy film komediowy i nakręcony w 2022 roku) oczekujący na wydanie.
Przypisy
- ↑ Muere el cineasta Agustí Villaronga, director de Pa Negre. rtve.es. [dostęp 2023-01-22]. (hiszp.).
- ↑ Agustí Villaronga. spainisculture.com. [dostęp 2023-01-22]. (hiszp.).
- ↑ Festival de Cannes: Moon Child. festival-cannes.com. [dostęp 2023-01-22]. (hiszp.).
- ↑ PA NEGRE" REPRESENTARÁ A ESPAÑA EN LOS OSCAR. premiososcar2012.blogspot.com. [dostęp 2023-01-22]. (ang.).
- ↑ 9 Foreign Language Films Vie for Oscar. oscars.org. [dostęp 2023-01-22]. (ang.).
- ↑ El director de cine Agustí Villaronga recoge la Medalla de Oro al Mérito en las Bellas Artes. europapress.es. [dostęp 2023-01-22]. (hiszp.).
- ↑ Darkness in Berlin. books.google.pl. [dostęp 2023-01-22]. (ang.).
- ↑ Agustí Villaronga rueda su primera comedia con Susi Sánchez, "Loli Tormenta". cope.es. [dostęp 2023-01-22]. (hiszp.).
- ↑ Muere el director Agustí Villaronga ('Pa Negre') a los 69 años. 20minutos.es. [dostęp 2023-01-22]. (hiszp.).
Linki zewnętrzne
- Agustí Villaronga w bazie IMDb (ang.)
- Agustí Villaronga w bazie Filmweb