Ageuzja – objaw chorobowy polegający na utracie odczuwania smaku, zdarzający się jednak rzadziej niż dysgeuzja polegająca na zniekształceniu lub obniżeniu jakościowym i ilościowym doznań smakowych.
W dysgeuzji można wyróżnić m.in.:
- parageuzję (heterogeuzję) – subiektywne błędne odczucie wrażeń smakowych. Jej formą jest kakogeuzja – subiektywne nieprzyjemne odczucie doznań smakowych, lub fantogeuzja – halucynacje smakowe przy braku doznań smakowych (w chorobach psychicznych)
- hipogeuzję – obniżenie wrażliwości i zdolności rozpoznawania smaków
- hiposmię – obniżenie wrażliwości i zdolności rozpoznawania zapachów
Występowanie zaburzeń smaku i węchu
Zaburzenia odczucia smaku najczęściej związane są z zażywaniem leków, paleniem papierosów, nadużywaniem alkoholu, niewystarczającą higieną jamy ustnej.
- w wyniku stosowania niektórych leków w leczeniu chorób
- układu sercowo-naczyniowego, kolagenozach, schorzeniach endokrynologicznych, chorobach psychicznych, nowotworach
- w wyniku stosowania używek
- palenie tytoniu – zmniejsza wrażliwość na smak słony (z wyjątkiem osób młodych i kobiet)
- alkoholizm – obniżenie zmysłu smaku i węchu
- w stanach fizjologicznych
- ciąża – zmiany hormonalne wpływają na postrzeganie smaków
- wiek
- z wiekiem obniżeniu ulega wrażliwość na smaki
- w jednostkach i zespołach chorobowych
- sjalopenia wywołana m.in. działaniem leków
- stomatodynia
- chorobach psychicznych m.in. schizofrenii, parafrenii, zespołach parafrenicznych
- zaburzenia metabolizmu lub niewłaściwe proporcje niektórych mikroelementów (miedź, nikiel, kobalt, cynk) i witamin (witamina A, witamina C)
- choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
- cukrzyca upośledzenie smaków głównie słodkiego
- zaburzenia endokrynologiczne: niewydolność kory nadnerczy – zaburzenia węchu, hipergeuzja w stosunku do soli kuchennej; choroba Cushinga i niedoczynność tarczycy – hiposmia i hipogeuzja; akromegalia – wzrost wrażliwości na smak gorzki i słony; zespół Kallmanna
- niewydolność nerek – upośledzenie czucia smaków; pacjenci leczeni hemodializą – podwyższenie wrażliwości na zapachy i smaki
- infekcje wirusowe, bakteryjne – pogrypowe jakościowe zaburzenie smaku, borelioza w fazie przewlekłej
- schorzenia laryngologiczne – osłabienie powonienia i zmysłu smaku
- stwardnienie rozsiane – podwyższenie progu smakowego
- zaburzenia neurologiczne: choroby zapalne mózgu, udar mózgu, choroba Alzheimera
Dysgeuzja lub hipogeuzja może doprowadzać do zwiększonego spożycia żywności, a nawet nadużywania wzmacniaczy smaku, takich jak sacharoza czy sól kuchenna, co może doprowadzać do rozwoju lub pogorszenia kontroli cukrzycy lub w przypadku soli, nadciśnienia tętniczego.
Z drugiej strony, spożywanie pokarmów bez odczuwania smaku w ageuzji prowadzi zwykle do ograniczenia ich spożycia i może doprowadzić do postępującego wychudzenia.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ ageuzja, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2019-10-24].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Ewa Bałczewska, Agnieszka Nowak, Taste disorders – dysgeusia, „Nowa Stomatologia”, 0 [dostęp 2019-10-24] (pol.).
- ↑ Marek Sitkowski: Życie bez smaku. MediGo, lipiec 2006. [dostęp 2020-02-29].
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.