Agata Zysiak (ur. 1985 w Łodzi) – polska socjolożka specjalizująca się w socjologii historycznej, studiach miejskich, studiach nad Europą Wschodnią, modernizacji i mobilności społecznej. W swoich badaniach wykorzystuje metody jakościowe, historię mówioną i analizę biograficzną.

Jest absolwentką studiów magisterskich na socjologii na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego, na którym obroniła również pracę doktorską z nauk społecznych pod kierunkiem prof. Kazimierza Kowalewicza. W roku 2017 została Laureatką Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego za książkę Punkty za pochodzenie. Powojenna modernizacja i uniwersytet w robotniczym mieście (Wydawnictwo Nomos). W laudacji wygłoszonej podczas wręczenia nagrody prof. Andrzej Friszke wskazał, że:

Książka jest polemiką wobec najpowszechniej dziś realizowanej historii, w której lata powojenne są jedynie okresem represji, terroru i zniewolenia. Nie zapominając o tych tragicznych kartach powojnia, Agata Zysiak ukazuje inną perspektywę – projektu wielkiej modernizacji. Już na wstępie osadza tę koncepcję w literaturze światowej – socjologicznej i politologicznej, a egzemplifikację przenosi do Łodzi – robotniczego miasta położonego niedaleko zburzonej Warszawy.

Za Punkty za pochodzenie Zysiak otrzymała również nagrodę „Bronisław Geremek Prize” za wybitną pierwszą książkę oraz Nagrodę Rektora Uniwersytetu Łódzkiego. W 2023 roku wydała w Stanach Zjednoczonych książkę Limiting Privilege: Upward Mobility Within Higher Education in Socialist Poland (nakładem wydawnictwa Purdue University Press), która bazuje na jej badaniach zgromadzonych do nagrodzonej wcześniej polskojęzycznej publikacji.

Działalność naukowa

Realizowała projekty naukowe finansowane przez Narodowe Centrum Nauki, w tym grupowy projekt badawczy o wizjach modernizacji na podstawie łódzkiej prasy, a także projekty indywidualne – na etapie doktoratu o powojennej edukacji wyższej oraz podoktorski porównujący narracje robotników w polskiej Łodzi i amerykańskim Detroit.

Była stypendystką m.in. Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w Budapeszcie oraz Fundacji Kościuszkowskiej. W ramach rezydencji badawczych wizytowała dwukrotnie na Uniwersytecie Michigan w Ann Arbor, ponadto na Uniwersytecie Stanowym Wayne w Detroit, na Wolnym Uniwersytecie Berlina oraz w Instytucie Historii Europy Wschodniej Uniwersytetu Wiedeńskiego. W roku akademickim 2017/2018 była członkinią Szkoły Nauk Społecznych Instytutu Studiów Zaawansowanychw Princeton. Była adiunktką w Instytucie Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2016 pracuje jako adiunktka w Instytucie Socjologii na Uniwersytecie Łódzkim. Od 2021 roku jest „postdoczką” w Research Center for the History of Transformations (RECET) w Wiedniu.

Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Socjologicznego; Polskiego Towarzystwa Historii Mówionej; Akademii Młodych Uczonych PAN; Association for Slavic, East European, and Eurasian Studies (ASEEES) oraz European Association of Urban History (EAUH).

Działalność społeczna

Jest współzałożycielką Łódzkiego Stowarzyszenia Inicjatyw Miejskich „Topografie”, w latach 2007–2013 pełniła w nim funkcję przewodniczącej. Była częścią zespołu odpowiadającego za program i działanie prowadzonego przez stowarzyszenie Miejskiego Punktu Kultury Prexer-UŁ (centrum kultury działającego pod mecenatem Uniwersytetu Łódzkiego). Była inicjatorką pierwszych w historii stowarzyszenia projektów i szkoleń związanych z historią mówioną oraz archiwistyką społeczną, a także współautorką koncepcji portalu Cyfrowe Archiwum Łodzian Miastograf.pl.

Nagrody

  • 2017 Nagroda Inki Brodzkiej-Wald za najlepszą pracę doktorską dotyczącą współczesności z dziedziny humanistyki
  • 2017 Nagroda Historyczna im. Kazimierza Moczarskiego za książkę Punkty za pochodzenie
  • 2017 Bronisław Geremek Prize for an outstanding first book – za książkę Punkty za pochodzenie
  • 2017 Nagroda Rektora Uniwersytetu Łódzkiego – za książkę Punkty za pochodzenie

Stypendia

  • 2019–2024 Stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla Wybitnych Młodych Naukowców
  • 2015 Stypendium Fundacji Kościuszkowskiej, Polska-USA
  • 2013 Doctoral Support Program, Central European University w Budapeszcie

Książki

  • Limiting Privilege: Upward Mobility Within Higher Education in Socialist Poland, Wydawnictwo Purdue University Press, West Lafayette 2023;
  • Wielki przemysł, wielka cisza: Łódzkie zakłady przemysłowe 1945–2000, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego i Stowarzyszenie Topografie, Łódź 2020 (wydanie drugie, poprawione w roku 2022), wraz z Martą Madejską, Marcinem Szymańskim, Joanną Kocembą-Żebrowską, Wiesławą Różycką-Stasiak, Eweliną Kurkowską, Michałem Grudą;
  • Punkty za pochodzenie. Powojenna modernizacja i uniwersytet w robotniczym mieście, Wydawnictwo Nomos, Kraków 2017;
  • From Cotton and Smoke. The Industrial City and Discourses of Asynchronous Modernity, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2018 (polskie tłumaczenie w 2021); wraz z Kamilem Śmiechowskim, Kamilem Piskałą, Wiktorem Marcem, Kają Kaźmierską i Jackiem Burskim;
  • Opowiedzieć uniwersytet – Łódź akademicka w biografiach, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2015 (drugie wydanie w 2016), wspólnie z Kają Kaźmierską i Katarzyną Waniek;

Rozdziały w publikacjach zbiorowych:

  • Kobiety na katedry! Profesorki w PRL i ograniczenia akademickiego awansu, [w:] Miasto pracujących kobiet, red. I. Desperak, M.Krogulec, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2020;
  • Marsylia 1940/41. Dziwne losy Amerykanina na europejskiej wyprzedaży umysłów, [w:] Migracje modernizmu, red. Tomasz Majewski, Agnieszka Rejniak-Majewska, Wiktor Marzec, Wyd. Officyna, Łódź 2014;
  • Miasto, morderstwo, maszyna. Osobliwe przypadki we wczesnonowoczesnej Łodzi, [w:] Rekonfiguracje modernizmu. Nowoczesność i kultura popularna, red. Tomasz Majewski, WAiP, Warszawa 2009, wraz z Wiktorem Marcem.

Przypisy

  1. Uniwersytet Łódzki, profil pracowniczki [dostęp 2024-01-14].
  2. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego [dostęp 2024-01-14].
  3. Jarosław Dulewicz, Agata Zysiak – „«Punkty za pochodzenie». Powojenna modernizacja i uniwersytet w robotniczym mieście” – recenzja i ocena, portal „HistMag” [dostęp 2024-01-14].
  4. Nagroda Moczarskiego 2017 dla Agaty Zysiak. „Lata powojenne to nie tylko represje i terror”, wyborcza.pl, 8.12.2017 [dostęp 2024-01-13].
  5. Recenzje: M. Cieślikowska, Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio I – Philosophia-Sociologia 43, no. 1 (November 20, 2018): 289–95,- J. Dulewicz, „Histmag”, 10/2017 (online)- A. Dziedziczak Foltyn, „Uniwersytet socjalistyczny i jego współczesne neoliberalne analogie”, Kultura i Społeczeńśtwo nr 1 2018, ss 273-287- D. Jarosz, „Rocznik Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 2017, t. 78, ss 438-443- R. Stobiecki, „Dzieje Najnowsze” 2017, nr 4 (49), ss 292-296.- R. Stobiecki, Acta Poloniae Historica, vol 116 2018 ss 431-436- M. Kula, „Punkty, czyli złuda modernizacji”, Kultura i Społeczeńśtwo nr 1 2018 ss 265-272- J. Szumski, „Uniwersytet i nie-inteligencka opowieść o PRL”, Kultura i Społeczeństwo nr 1 2018 ss 251-264- A. Turkowski, „Ciągłość zamiast zmiany: z historii reformowania systemu szkolnictwa wyższego w Polsce”, Studia Socjologiczne, nr 3 (230) 2018 ss 207-- T. Zarycki, „Punkty za inteleligenckość. Agaty Zysiak rekonstrukcja historii Uniwersytetu Łódzkiego a rola PRL w umocnieniu inteligenckiej hegemonii”, Kultura i Społeczeństwo nr 1 2018 ss 231-250.
  6. Książka dr Agaty Zysiak wydana w USA, Uniwersytet Łódzki/Strefa studenta [dostęp 2024-01-14].
  7. „Cztery dyskursy o nowoczesności – modernizm peryferii na przykładzie Łodzi (XIX-XX wiek)”, nr 2011/03/B/HS6/01874, Wykaz projektów finansowanych przez NCN [dostęp 2024-01-19].
  8. „Nauka w socjalistycznym mieście przemysłowym – przypadek Łodzi (1945-1980)”, nr 2011/03/N/HS6/01948, Wykaz projektów finansowanych przez NCN [dostęp 2024-01-19].
  9. „Utracone miasta – deindustrializacja i klasa robotnicza w perspektywie porównawczej – Łódź (Polska) i Detroit (USA)”, nr 2016/20/S/HS6/00567, Wykaz projektów finansowanych przez NCN [dostęp 2024-01-19].
  10. Weiser Center for Europe and Eurasia (WCEE), University of Michigan, Past Visiting Scholars [dostęp 2024-01-19].
  11. „The socialist modernization and a new Intelligentsia. Academic careers in the Polish post-war university: a biographical perspective” von Agata Zysiak (Universität Lodz), der Freien Universität Berlin [dostęp 2024-01-19].
  12. Institute For Advanced Study, Agata Zysiak [dostęp 2024-01-19].
  13. Profil naukowy na stronie Instytutu Studiów Społecznych im. Profesora Roberta Zajonca [dostęp 2024-01-14].
  14. RECET, Our team, Agata Zysiak PhD [dostęp 2024-01-14].
  15. Igor Rakowski-Kłos, Ostatni weekend w Prexerze. Trochę bunkier, trochę centrum świata, Wyborcza.pl Łódź, 30.09.2016 [dostęp 2024-01-19].
  16. Magdalena Wiśniewska-Drewniak, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Miastograf – Cyfrowe Archiwum Łodzian – szkic raportu z badania pilotażowego, Repozytorium UMK [dostęp 2024-01-19].
  17. Stowarzyszenie Topografie, Katalog II Festiwalu Działań Miejskich Miastograf, 1-10.10.2009 [dostęp 2024-01-19].
  18. Stowarzyszenie Topografie, Raport z działalności, 2010 [dostęp 2024-01-19].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.