Adolf Goldberg
Data i miejsce urodzenia

27 grudnia 1889
Łódź

Data śmierci

ok. 1939–1945

Narodowość

polska

Alma Mater

Politechnika w Monachium

Dziedzina sztuki

architektura, urbanistyka

Adolf Goldberg (ur. 27 grudnia 1889 w Łodzi, zm. prawdopodobnie w latach 1939–1945) – polski architekt i urbanista pochodzenia żydowskiego.

Życiorys

W 1908 ukończył naukę w Szkole Zgromadzenia Kupców w Łodzi. W 1909 zdał maturę w Krakowie. Przed rozpoczęciem i w trakcie studiów pracował w biurach S. J. Landaua oraz w firmie A. Zarske. Następnie ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki w Monachium w 1917. W latach 1919–1921 był kierownikiem Oddziału Zabudowy Miasta w Łodzi. Na tym stanowisku odpowiadał za implementację Zarysu przygotowawczego i programu ogólnego planu zabudowy Łodzi i okolic oraz planów zabudowy miasta zwany Planem Rancka – pierwszego planu regulacyjnego Łodzi, opracowanego podczas I wojny światowej przez Christophera Rancka. Koncepcja obejmowała politykę komunalną, mieszkaniową, przebieg sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, budowę lotniska i wyznaczenie dzielnic przemysłowych w południowo-wschodniej części Łodzi. Odpowiadał również za realizację Planu zabudowy i regulacji miasta Zgierza. Był członkiem zarządu i współzałożycielem (wraz Piotrem Brukalskim) Koła Architektów i Budowniczych w Łodzi. Był członkiem Łódzkiego Oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich. Był delegatem na Zjazd Delegacji Architektów Polskich (1927). W 1930 założył biuro architektoniczne GO-GO, w ramach którego projektował w nurcie historyzmu, modernizmu oraz art déco. Publikował w łódzkiej prasie na tematy artystyczne.

Mieszkał w Łodzi przy ul. Długiej 67 (ob. ul. Gdańska), a następnie przy ul. Andrzeja 13 (ob. ul. Andrzeja Struga). Zginął podczas Holokaustu – jego data i miejsce śmierci są nieznane.

Realizacje

  • Willa Eugeniusza Glezera (1922–1927) przy ul. S. Jaracza 84 w Łodzi,
  • Osiedle Towarzystwa Spółdzielczego „Lokator” w Łodzi wraz z ogrodem (1925–1932),
  • Dom własny we wsi Chełmy (1928) – budynek modernistyczny, z elementami art déco,
  • Miasto ogród „Uroczysko Chełmy” (1930) – zrealizowano kilkanaście prywatnych budynków letniskowych i sanatorium dla astmatyków doktora Rakowskiego,
  • Dom przy al. Kościuszki 57 w Łodzi (1930),
  • Zespół 10 drewnianych domów na Stokach (1933) dla Ireneusza Wojciechowskiego,
  • Willa przy ul. Narutowicza 76 w Łodzi (1934–1936),
  • Dom dla kolonii letniej łódzkiej Miejskiej Szkoły Pracy we Włodzimierzowie k. Piotrkowa Trybunalskiego (1936),
  • Nowa synagoga w południowo-wschodnim narożniku pl. Kościuszki w Konstantynowie Łódzkim (nieukończona i zburzona podczas II wojny światowej) – budynek modernistyczny, z elementami art déco.

Przypisy

  1. 1 2 3 [Spis ludności Łodzi] Goldberg, Reference code 39/221/0/4.12/24613, Archiwum Państwowe w Łodzi, 1916, s. 51.
  2. 1 2 3 4 5 In memoriam – Pamięci Architektów Polskich – Adolf Goldberg [online], www.archimemory.pl [dostęp 2023-04-06].
  3. 1 2 Krzysztof Stefański, Ludzie, którzy zbudowali Łódź: leksykon architektów i budowniczych miasta (do 1939 roku), Ksie̜ży Młyn Dom Wydawniczy, 2009, ISBN 978-83-61253-44-0 [dostęp 2023-04-06] (pol.).
  4. 1 2 3 4 5 6 Wojciech Pardała, Adolf Goldberg – (pod)łódzki (nie)znany architekt i (nie)znany urbanista, „Łódź U Like”, 7/8, Wydawnictwo Politechnika Łódzka, 2017, ISBN 978-83-7283-869-8 [dostęp 2023-04-06] (pol.).
  5. 1 2 Aneta Stawiszyńska, Łódź pod okupacją niemiecką w nowych granicach z 1915 r., [w:] Atlas historyczny miasta Łodzi, Łódź 2020 [online] [dostęp 2021-04-03] (ang.).
  6. ↑ Stanisław Lenartowicz (red.), Zabudowa m. Zgierza, „Praca” (53), bc.wbp.lodz.pl, 23 lutego 1920 [dostęp 2023-04-06].
  7. ↑ Koło Architektów w Łodzi, „Głos Kupiectwa” (14), 15 lipca 1928 (pol.).
  8. ↑ Ewidencja Zabytków w Łodzi [online], 2012.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.