| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
11 grudnia 1895 |
| Data i miejsce śmierci |
30 kwietnia 1945 |
| Doktor habilitowany | |
| Alma Mater | |
| pracownik naukowy | |
| Okres zatrudn. |
1936–1939 |
Adam Tomaszewski (ur. 11 grudnia1895 w Łopiennie, zm. 30 kwietnia 1945 w Kirschau) – polski językoznawca, pedagog, badacz gwar wielkopolskich i powstaniec wielkopolski.
Życiorys
Urodził się 11 grudnia 1895 w Łopiennie, w rodzinie Adama i Stanisławy z Brenków. Ukończył gimnazjum klasyczne w Wągrowcu. Uczestniczył w strajku szkolnym w 1906 roku, był członkiem Towarzystwa Tomasza Zana. Studiował na wydziale filologicznym uniwersytetu w Berlinie. Podczas I wojny światowej służył w wojsku niemieckim na froncie wschodnim. Uczestniczył w powstaniu wielkopolskim, później wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego.
Od 4 czerwca 1920 był mężem Felicji Bensch. W 1921 roku ukończył studia w Poznaniu. Od 1921 roku był nauczycielem gimnazjum państwowego w Poznaniu. W 1929 roku obronił doktorat pracą Gwara Łopienna i okolicy w północnej Wielkopolsce, w 1936 roku uzyskał habilitację za pracę Mowa tzw. Mazurów wieleńskich, wówczas podjął pracę na Uniwersytecie Poznańskim. Otrzymał medal srebrny UP. Był członkiem zarządu Koła Miłośników Języka Polskiego i Polskiego Towarzystwa Językoznawczego oraz członkiem Instytutu Zachodnio-Słowiańskiego przy UP. Przed wojną rozpoczął pracę na słownikiem gwar wielkopolskich, lecz nie udało mu się go ukończyć, a większość materiałów uległa zniszczeniu. Został aresztowany przez gestapo, zmarł wracając z obozu koncentracyjnego.
Upamiętnienie
Jego imieniem nazwana jest ulica na poznańskim Piątkowie.
Publikacje
- Gwara Łopienna i okolicy w północnej Wielkopolsce, Kraków 1930
- Mowa ludu wielkopolskiego (1934)
- Mowa tzw. Mazurów wieleńskich (Slavia Occidentalis, t. 14, 1935)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Tomaszewski Adam, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-08-09].
- 1 2 3 4 Aleksandra Błaszak-Zbierska: Wycieczki po Piątkowie i okolicach. Poznań: ABOS, 1995, s. 150. ISBN 83-85337-17-2.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 pracownia dialektologiczna uam - historia. amu.edu.pl. [dostęp 2017-08-09]. (pol.).
- 1 2 3 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: 1939, s. 318. [dostęp 2021-11-23].
- ↑ Aleksandra Błaszak-Zbierska: Wycieczki po Piątkowie i okolicach. Poznań: ABOS, 1995, s. 137-153. ISBN 83-85337-17-2.
Linki zewnętrzne
- Adam Tomaszewski: Gwara Łopienna i okolicy w północnej Wielkopolsce w bibliotece Polona