Adam Nieniewski
pułkownik dyplomowany kawalerii
Data i miejsce urodzenia

19 maja 1886
Zawady k. Błaszek

Data i miejsce śmierci

25 kwietnia 1947
Olsztyn

Przebieg służby
Lata służby

1897–1928, 1945

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie
ludowe Wojsko Polskie

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia

Adam Nieniewski (ur. 19 maja 1886 w Zawadach k. Błaszek, zm. 25 kwietnia 1947 w Olsztynie) – pułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość Polski w I wojnie światowej i wojnie z bolszewikami.

Życiorys

Urodził się 19 maja 1886 w Zawadach, w rodzinie Stanisława, ziemianina, powstańca z 1863, i Haliny z Wybickich, wnuczki Józefa Wybickiego. Bratem jego ojca był architekt Apoloniusz Nieniewski. Jego rodzina pieczętowała się herbem Nałęcz.

Naukę rozpoczął w 1897 w Wojskowej Niższej Szkole Realnej w Koszycach i kontynuował w Wojskowej Wyższej Szkole Realnej w Hranicach do 1904. W latach 1904–1907 był słuchaczem Terezjańskiej Akademii Wojskowej w Wiener Neustadt, a po jej ukończeniu został wcielony do Galicyjskiego Pułku Ułanów Cesarza Józefa II Nr 6 w Rzeszowie. Początkowo był komendantem plutonu, a później szwadronu. W latach 1908–1910 ukończył dwa siedmiomiesięczne kursy kawalerii w Tarnowie i Rzeszowie. Od 1 października 1911 do 25 lipca 1914 był słuchaczem Szkoły Wojennej w Wiedniu.

Po wybuchu I wojny światowej pełnił służbę kolejno w austriackiej Kwaterze Głównej, w dowództwie 1 Armii, w Ministerstwie Wojny oraz 55 Dywizji Piechoty i 130 Brygadzie Górskiej, wszędzie na stanowiskach szefa sztabu. 23 maja 1916 został przydzielony do komendy Legionów Polskich i wyznaczony na stanowisko zastępcy szefa sztabu. W czasie służby w c. i k. Armii awansował na kolejne stopnie w korpusie oficerów kawalerii: porucznika ze starszeństwem z 1 września 1906, nadporucznika ze starszeństwem z 1 listopada 1912, rotmistrza ze starszeństwem z 1 września 1915 i majora ze starszeństwem z 1 września 1916.

Po kryzysie przysięgowym został szefem sztabu Komendy Polskiego Korpusu Posiłkowego. Po bitwie z Austriakami pod Rarańczą (noc z 15 na 16 lutego 1918) został internowany (6 marca) i osadzony w więzieniu w Marmaros-Sziget. 10 października zwolniony z więzienia. Wraz z innymi oficerami (między innymi Romanem Góreckim i Włodzimierzem Zagórskim) skierowany do służby w Wojsku Polskim.

8 listopada 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłego Polskiego Korpusu Posiłkowego, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia majora i przydzielony do Sztabu Generalnego, w którym objął stanowisko II zastępcy szefa SG.

Od 16 sierpnia 1920 do 24 grudnia 1920 dowodził 4 Brygadą Jazdy. W międzyczasie (26 sierpnia–8 października 1920) był dowódcą grupy operacyjnej swojego imienia. W grudniu 1920 został powołany na kurs wyższych dowódców. 10 stycznia 1921 został mianowany z dniem 1 kwietnia 1920 pułkownikiem w kawalerii, w grupie oficerów byłej armii gen. Hallera. Od stycznia do maja 1921 pozostawał w dyspozycji szefa Sztabu Generalnego. Od 18 maja 1921 był dowódcą VII Brygady Piechoty. 1 czerwca 1921 pełnił funkcję kierownika Kwatery attaché przy szefie SG, a jego oddziałem macierzystym był Oddział V Sztabu Generalnego. 25 września 1921 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 10 Dywizji Piechoty w Łodzi. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 34. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 – kawalerii). W sierpniu 1923 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 7 Dywizji Piechoty w Częstochowie. Z dniem 11 kwietnia 1925 został „czasowo odkomenderowany” do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze zastępcy komendanta. Z dniem 1 listopada 1925 powrócił na poprzednio zajmowane stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej 7 DP. W międzyczasie (12 kwietnia–12 lipca 1926) był kierownikiem Kursu oficerów sztabowych kawalerii w Grudziądzu. Z dniem 31 stycznia 1928 został przeniesiony w stan spoczynku.

Na emeryturze osiadł w majątku ziemskim w Chorzenicach k. Częstochowy. W 1940 został zmuszony przez Niemców do opuszczenia majątku. Zamieszkał w Kłomnicach. Po wojnie zgłosił się do marszałka Żymierskiego i uzyskał przydział do Wojska Polskiego. W okresie od 5 kwietnia do 3 listopada 1945 pełnił obowiązki dowódcy Okręgu Wojskowego „Poznań”, po czym został zwolniony z czynnej służby. Osiadł w Olsztynie, gdzie zmarł 25 kwietnia 1947. Pochowany na cmentarzu we Wróblewie k. Sieradza.

24 czerwca 1922 zawarł związek małżeński z Janiną z Reszków (1891–1969), córką Edwarda Reszke, śpiewaka operowego. Świadkiem na ślubie był Józef Haller. W 1927 przyszła na świat córka Halina, która później wyszła za mąż za Andrzeja Donimirskiego.

Uwagi

  1. ↑ O udziale Stanisława Nieniewskiego w powstaniu styczniowym pisze M. Cieplewicz w Polskim Słowniku Biograficznym, jednak wg Szlachty sieradzkiej XIX wieku. Herbarz E. H. Nejman ojciec Adama urodził się w 1859.

Ordery i odznaczenia

W czasie służby w c. i k. Armii otrzymał:

Przypisy

  1. 1 2 Encyklopedia Wojskowa 1935 ↓, s. 726.
  2. 1 2 3 4 5 Cieplewicz 1978 ↓, s. 41-42.
  3. ↑ Elżbieta Halina Nejman: Szlachta Sieradzka XIX wieku – Herbarz, N. 2017, s. 258. [dostęp 2022-06-21].
  4. ↑ Schematismus 1908 ↓, s. 793, jako Niniewski von Nałęcz Adam.
  5. 1 2 Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 1.
  6. ↑ Schematismus 1908 ↓, s. 703.
  7. ↑ Dz. Rozp. MSWojsk. Nr 5 z 21 listopada 1918, poz. 69.
  8. ↑ Dz. Rozp. MSWojsk. Nr 6 z 27 listopada 1918, poz. 113.
  9. 1 2 3 4 5 Encyklopedia Wojskowa 1935 ↓, s. 727.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 22 stycznia 1921, s. 122.
  11. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 7.
  12. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 153.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 54 z 12 sierpnia 1923, s. 502.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 91, 597, 675.
  15. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 18 kwietnia 1925, s. 205.
  16. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 97 z 1 października 1925, s. 529.
  17. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 29 listopada 1927, s. 352.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 10 maja 1922, s. 365.
  19. ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 27.
  20. 1 2 Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 91, 597.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 29 października 1921, s. 1465.
  22. 1 2 Łoza 1938 ↓, s. 520.
  23. ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 81.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.