Adam Broż
Ambros, Ambrosio
Data i miejsce urodzenia

27 stycznia 1935
Bielsko

Zawód, zajęcie

historyk sztuki, dziennikarz

Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Odznaczenia

Adam Broż (ur. 27 stycznia 1935 w Bielsku) – polski historyk sztuki i dziennikarz, od 1965 roku zamieszkały w Rzymie, sekretarz Emeryka Hutten-Czapskiego (1969–1979) i Karola Popiela (1970–1977), autor przewodników po Rzymie.

Życiorys

Urodził się jako syn Stanisława i Urszuli z domu Jachimskiej.

Młodość spędził w Krakowie, gdzie w latach 1955–1961 studiował historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Równocześnie zajmował się fotografią artystyczną i pracował jako fotograf naukowy (asystent techniczny) na Akademii Medycznej w Krakowie.

W 1965 wyjechał na roczne stypendium Fundacji Rzymskiej im. Margrabiny J. S. Umiastowskiej poświęcone renesansowi włoskiemu do Rzymu. Tam został sekretarzem Emeryka Hutten-Czapskiego, prezesa Fundacji Margrabiny Umiastowskiej, a równocześnie sekretarzem samej fundacji. Pełnił te funkcje w latach 1969–1979. Odbył z Emerykiem Hutten-Czapskim szereg podróży antykwarycznych po Europie, głównie do Paryża. Ponadto w latach 1969–1977 pełnił funkcję sekretarza Karola Popiela, byłego członka rządu londyńskiego za czasów premierostwa generała Władysława Sikorskiego.

W latach 1968–2012 był administratorem Hospicjum Związku Polskich Kawalerów Maltańskich w Rzymie, przemianowanego następnie na Dom Maltański. Zatrzymywali się tam stypendyści polscy, m.in. Jerzy Vetulani, z którym Broż przyjaźnił się od około 1960 roku. Dla przybywających zza żelaznej kurtyny Polaków Hospicjum stało się „idealnym schronieniem w obcym kraju” dzięki przystępnym cenom i możliwości korzystania z kuchni. Adam Broż pracował równocześnie jako pilot wycieczek, oprowadzając po Rzymie polskie grupy.

W trakcie pobytu w Rzymie Adam Broż odbył kurs archeologii miasta i okolic oraz kurs konserwacji papieru, w tym książek. Poznał Federico Felliniego i statystował w jego filmie Casanova (1976). Pracował jako dziennikarz. Publikował m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, „Przekroju”, „Kulturze”, „Narodowcu” i w nowojorskim „Nowym Dzienniku”, a później także w „Niedzieli” i „Akcencie”.

Pomógł w uzyskaniu włoskich marmurów wykorzystanych do odbudowy wnętrz Zamku Królewskiego w Warszawie w latach 70. i 80. XX wieku.

Wydał szereg przewodników turystycznych poświęconych Rzymowi: Rzym i Watykan. Przewodnik (Rzym 1982, sześć wydań do 1992), Historia lat świętych (Rzym 1983), Rzym – Rok Święty 1983. Jubileusz Odkupienia. Bulla papieska (wraz z B. Lewandowskim, Rzym 1983), Rzym i okolice. Przewodnik turystyczny (Warszawa 1984), Rzym. Watykan. Historia lat świętych. Przewodnik (Rzym 2001), Rzym po polsku (2009, wznowienie 2014) oraz Watykan. Przewodnik pielgrzyma (Warszawa 2010, wspólnie z Marią Betlejewską). Wystąpił w wyprodukowanym przez Telewizję Polską serialu dokumentalnym Polacy w Rzymie i Watykanie (2014).

Na przestrzeni lat Broż zgromadził kolekcję rycin z portretami artystów, spośród których siedemdziesiąt trzy grafiki zostały zaprezentowane na wystawie Portrety artystów w grafice. Ryciny z kolekcji Adama Broża na Zamku Królewskim w Warszawie w 2015.

W 1984 Adam Broż został wybrany członkiem Zrzeszenia Wolnych Dziennikarzy w Monachium. Od 1 stycznia 1997 akredytowany w biurze prasowym Stolicy Apostolskiej.

Żonaty z Bożeną z domu Sikorską, lekarką.

Publikacje (wybór)

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Skuterem przez świat starożytny. W: Ewa Prządka: Świadectwa. Testimonianze. T. 2. W kręgu kultury i sztuki. Rzym: Fundacja Rzymska Margrabiny J. S. Umiastowskiej, 2002, s. 259–268.
  2. ↑ Agata Judycka, Zbigniew Judycki: Polonia. Słownik biograficzny. Warszawa: PWN, 2000, s. 36.
  3. 1 2 3 4 5 6 Wernisaże literackie Akcentu. Niecodziennik. Pismo Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie, 16 stycznia 2019. [dostęp 2019-12-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-20)].
  4. ↑ Adam Broż. Emeryk Hutten Czapski, jr: wspomnienia sekretarza. „Prace Komisji Historii Nauki PAU”. 13, s. 117–128, 2014.
  5. ↑ Dobra starość do umiejętność wykorzystania doświadczenia. W: Andrzej Kobos: Po drogach uczonych. T. 2. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2007, s. 500.
  6. ↑ Marcin Rotkiewicz: Mózg i błazen. Rozmowa z Jerzym Vetulanim. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2015, s. 101. ISBN 978-83-8049-092-5.
  7. ↑ Adam Broż: Rzymskie spotkania z Jerzym. W: Wybitni uczeni we wspomnieniach. Jerzy Vetulani. Warszawa: Biuro Upowszechniania i Promocji Nauki PAN, 2019, s. 185–187. ISBN 978-83-63305-73-4.
  8. ↑ Łukasz Janicki: To Rome with Love. Akcent, 2015. [dostęp 2019-01-23].
  9. 1 2 Jarosław Mikołajewski: Nowy serial "Polacy w Rzymie i Watykanie". Gazeta Wyborcza, 22 marca 2014. [dostęp 2020-01-23].
  10. ↑ Adam Broż – Archiwum. Przekrój. [dostęp 2019-12-10].
  11. 1 2 3 4 Tomasz Jakubowski: Portrety artystów w grafice z kolekcji Adama Broża. W: Portrety artystów w grafice. Ryciny z kolekcji Adama Broża. Katalog wystawy. Warszawa: Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum, 17 lutego – 10 maja 2015.
  12. ↑ Andrzej Rottermund: Słowo wstępne. W: Portrety artystów w grafice. Ryciny z kolekcji Adama Broża. Katalog wystawy. Warszawa: Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum, 17 lutego – 10 maja 2015.
  13. ↑ Opowieści o Rzymie. Spotkanie z Adamem Brożem. Telewizja Polska Lublin, 22 stycznia 2019. [dostęp 2019-12-10].
  14. ↑ Lechosław Lameński: Portrety artystów w grafice. magazyn.o.pl, 30 września 2015. [dostęp 2019-12-10].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.