| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Rozformowanie |
1939 |
| Tradycje | |
| Nadanie sztandaru |
1937 |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | |
| Rodzaj sił zbrojnych | |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość | |
1 Batalion Telegraficzny (1 btlgr) – pododdział łączności Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.
Batalion został sformowany w listopadzie 1931, w garnizonie Zegrze, na bazie zlikwidowanego 1 pułku łączności, jako jednostka manewrowa Centrum Wyszkolenia Łączności.
Mobilizacja
Batalion był jednostką mobilizującą. Dowódca batalionu był odpowiedzialny za przygotowanie i przeprowadzenie mobilizacji jednostek łączności.
Zgodnie z planem mobilizacyjny „W” 1 batalion telegraficzny razem z Centrum Wyszkolenia Łączności mobilizował niżej wymianione jednostki łączności:
- mobilizacji niejawnej, w grupie brązowej (podgrupa 5):
- kompanię dozorowania przeciwlotniczego nr 1,
- kompanię dozorowania przeciwlotniczego nr 2,
- kompanię stacyjną łączności nr 2,
- kompanię stacyjną łączności nr 3.
Symbole batalionu
- Sztandar
23 maja 1937 Prezydent RP Ignacy Mościcki zatwierdził wzór sztandaru 1 btlgr. 18 czerwca 1937 w Warszawie marszałek Polski Edward Śmigły-Rydz wręczył dowódcy batalionu sztandar ufundowany przez społeczeństwo Zegrza.
Na lewej stronie płatu sztandarowego umieszczone: w prawym górnym rogu na tarczy wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, w lewym górnym rogu na tarczy znak wojsk łączności, w prawym dolnym rogu na tarczy godło Mazowsza, w lewym dolnym rogu na tarczy odznaka pamiątkowa 1 baonu telegraficznego, na dolnym ramieniu krzyża kawalerskiego napis: „Warszawa 21 I 1919”.
Wrześniowe losy sztandaru opisane są w notatce z Banknock cyt.:"Szkoła Podchorążych Łączności, 1 Batalion Telegraficzny. - We wrześniu 1939 sztandary zostały przewiezione przez mjra Dobosza na Węgry i oddane w Budapeszcie gen. Jatelnickiemu. Z Węgier sztandary wysłano do Francji".
Sztandar aktualnie eksponowany jest w Instytucie gen. Sikorskiego w Londynie.
- Odznaka pamiątkowa
19 czerwca 1937 minister spraw wojskowych, gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 1 btlgr.
Odznaka o wymiarach 39x39 mm ma kształt równoramiennego krzyża o rozszerzających się ramionach i zaokrąglonych wierzchołkach. Ramiona emaliowane w barwach wojsk łączności, na każdym z nich srebrna litera T. W centrum, na złotej tarczy cyfra „1”, poniżej napis „BATALION TELEGRAFICZNY”. Między ramionami krzyża gałązki dębowe i błyskawice. Dwuczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana, łączenie elementów za pomocą dwóch drutów. Wykonanie: Zjednoczeni Grawerzy - Warszawa.
Kadra jednostki
- Dowódcy batalionu
- mjr łącz. inż. Stanisław Bronisław Hegner-Szymański (III – XII 1932)
- mjr łącz. Michał Jan Karwowski (od XII 1932)
- ppłk łącz. Stanisław Rausz
- Organizacja i obsada personalna w 1939
Pokojowa obsada personalna batalionu w marcu 1939:
- dowódca batalionu – ppłk łącz. Stanisław I Rausz
- I zastępca dowódcy – mjr łącz. Jan Antoni Gustek
- adiutant – por. Kazimierz Ochab
- pomocnik dowódcy ds. gospodarczych – kpt. int. Michał Mieczysław Skuciński
- oficer mobilizacyjny – kpt. Kazimierz Olszyński
- I zastępca oficera mobilizacyjnego – por. Zygmunt Atanazy Łukaszewicz
- II zastępca oficera mobilizacyjnego – chor. Józef Wiśnicki
- oficer żywnościowy – por. adm. (łącz.) Karol Brejdygant
- dowódca kompanii obsługi – kpt. adm. (tab.) Józef Jahilinicki
- dowódca 1 kompanii – kpt. Stefan Teofil Turkowski
- instruktor – por. Edward Antoni Nidecki
- instruktor – ppor. Pius Kocoń
- instruktor – chor. Feliks Chróścicki
- dowódca 2 kompanii – kpt. Stefan Czapliński
- instruktor – ppor. Józef Wysocki
- instruktor – ppor. Franciszek Socha
- dowódca 3 kompanii – por. Józef Borkowski
- instruktor – ppor. Eugeniusz Holc
- instruktor – ppor. Andrzej Szymański
- dowódca 4 kompanii – por. Władysław Stefan Grott
- instruktor – ppor. Gerard Stanisław Gutowski
- instruktor – ppor. Aleksander Piotr Jedliński
- dowódca 5 kompanii – kpt. Tadeusz Michał Legeżyński
- instruktor – ppor. Tadeusz Franciszek Ksawery Pierczyński
- instruktor – ppor. Tadeusz Stanisław Bugaj
- komendant parku – kpt. Walerian Kostrz
Uwagi
- ↑ Bez VI, VII, VIII i IX plutonu dozorowania [radio] oraz bez pozostałego personelu o specjalności radio, który mobilizuje pułk radiotelegraficzny.
- ↑ Identycznia jak w kompanii nr 1.
- ↑ Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939.
- ↑ mjr łącz. Jan Antoni Gustek pełnił jednoczenie funkcję kierownika Komisji Doświadczalnej CWŁ.
Przypisy
- 1 2 Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 474.
- ↑ Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 476.
- 1 2 Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 7 z 19 czerwca 1937, poz. 89.
- ↑ Satora 1990 ↓, s. 364.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 7 z 19 czerwca 1937, poz. 87.
- ↑ Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 373.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932, s. 240.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932, s. 425.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 819.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. VI.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 486.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, 2010. ISBN 978-83-86100-83-5.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Zdzisław Sawicki, Adam Wielechowski: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie. Warszawa: Pantera Books, 2007. ISBN 83-204-3299-5.
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.